Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 32, 414 - 421, 25.09.2022

Öz

Sözlü kültür içerisinde önemli bir yere sahip olan atasözleri, kalıp ifadeler olarak ezberlendiği için, bir düşünceyi ifade etmenin en kestirme yolu olarak kullanılır. Farklı kültürlerde çeşitli biçimlerde hayat bulan bu sözlerin genel özelliği, uzun zaman tecrübe edilen ve kabul gören düşüncelerin ve kanaatlerin aktarımıdır denebilir. Meider atasözünü, “Halkın hikmet, hakikat, ahlak ve geleneksel görüşlerini mecazi, sabit ve ezberlenebilir bir biçimde nesilden nesle aktardığı, bilinen kısa bir cümlesi” olarak tanımlar. Bu özelliğinden dolayı atasözleri, herkes tarafından kolaylıkla benimsenir; sağduyu, hakikat, bilgelik ve deneyim içerdiği için de klasik dönem divan şairleri şiirlerinin anlamsal yönünü güçlendirmek üzere çokça atasözlerine başvurmuşlardır. Divan şairlerinin sözlerine anlam katmak için tercih ettikleri atasözünü kullanma ya da şahit getirme geleneği tüm devirlerde varsa da özellikle XV. yy. itibarıyla fark edilir düzeyde yoğunluk kazanmıştır denebilir. Bu cümleden Çağatay Türkçesinin baş ismi sayılan Ali Şîr Nevâî, hem faklı kültürlerin kesişim noktası olan coğrafyada yaşaması hem de kişisel özellik ve konumu gereği, birçok atasözünü şiirlerinde işletme imkânı bulmuştur. Bu bağlamda, Ali Şir Nevai’nin Hazâinü’l-Meâni mecmuasının birinci yapıtı olan Garâibü’s-Sıgar adlı divanında geçen atasözleri tespit edilerek incelenmiştir. Çalışmanın başında kısa bir giriş yapıldıktan sonra eser hakkında özet bir bilgi verilerek, Garâibü’s-Sıgar’da geçen atasözlerinin tespitine geçilmiş ve bölgedeki farklı kültürlerde bulunan benzer atasözlerinden örneklerle değerlendirilmiştir.

Kaynakça

  • Ali Şîr Nevâî, Hazâinü’l-Meâni-Garâibü’s-Sıgar, haz. Nurullah ALTAY, Şebirgan-1385.
  • Alizade, Samed, Oğuzname (Emsal-i Mehmedali) XVI. Yüzyılda Yazılmış Türk Atasözleri Kitabı, Eklerle Yay. Haz. Ali Haydar Bayat, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yay., İstanbul-1992.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Aliye YILMAZ Bu kişi benim
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-3368-0239
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 25 Eylül 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 32

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad1179206, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2022}, volume = {10}, number = {32}, pages = {414 - 421}, title = {ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ}, key = {cite}, author = {Yılmaz, Aliye} }
APA Yılmaz, A. (2022). ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 10 (32) , 414-421 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/72591/1179206
MLA Yılmaz, A. "ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ" . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 414-421 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/72591/1179206>
Chicago Yılmaz, A. "ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 414-421
RIS TY - JOUR T1 - ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ AU - AliyeYılmaz Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - DO - T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 414 EP - 421 VL - 10 IS - 32 SN - 2147-2610- M3 - UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ %A Aliye Yılmaz %T ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ %D 2022 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 10 %N 32 %R %U
ISNAD Yılmaz, Aliye . "ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 / 32 (Eylül 2022): 414-421 .
AMA Yılmaz A. ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ. AVRASYAD. 2022; 10(32): 414-421.
Vancouver Yılmaz A. ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2022; 10(32): 414-421.
IEEE A. Yılmaz , "ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN GARÂİBÜ’S-SIGAR DİVÂNI’NDA İŞLETİLEN ATASÖZLERİ", Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 10, sayı. 32, ss. 414-421, Eyl. 2022