Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

VATAN GAZETESİNE GÖRE 1894 BİTLİS’TEKİ GAYRİMÜSLİM AHALİNİN ASAYİŞİNE DAİR BİR DEĞERLENDİRME

Yıl 2023, Cilt: 11 Sayı: 37, 367 - 387, 15.12.2023
https://doi.org/10.33692/avrasyad.1402091

Öz

Bitlis Vilayetindeki Muş Sancağı dâhilinde 1894 Sason olayları ve Ermeni komitecilerin çıkardığı isyanlar birçok köy ve kasabada asayiş problemlerine sebep olmuştur. Bu doğrultuda, bölgede yaşayan Müslim ve gayrimüslim ahalinin durumuna dair yabancı basına yansıyan haberler Ermeni Meselesi çerçevesinde uluslararası bir gündem oluşturularak ele alınmıştır. Ancak yabancı basında çıkan haberlerin aksine bölgede yaşanan sorunlar bizatihi Osmanlı hükümeti tarafından takip edilerek bu hususta gerekli tedbirlerin alındığını gösteren yazışmalar ve belgeler mevcuttur. Bu çalışma, 21 Aralık 1894 tarihinde Bitlis’teki Müslim ve gayrimüslim ahalinin huzur ve güvenliğinin sağlandığına dair Muş Ermeni Katolik Cemaatinden İdare Meclisi Üyesi Ohannes ve Aramyan Bedros tarafından kaleme alınan bir mektubun Dersaadet’e gönderilmesi ile bu evrakın Bosna Hersek’te Türkçe olarak çıkarılan Vatan gazetesinde yayımlanmasını konu almaktadır. Vatan Gazetesinin 75. sayısında, “Ermenistan Yaygarası” başlığı ile yayımlanan vesikanın tahlil edilerek Bitlis’teki Ermeni Katolik cemaatinde ismi geçen başrahiplerin ortaya çıkarılması ve yaşanan gelişmeler doğrultusunda Ermeni sorunsalı olarak zikredilen asayiş problemlerine karşı idari yapının nasıl bir tutum sergilediği hususları kayıtlar dâhilinde analiz edilecektir.

Kaynakça

  • Çeken, Mehmet B. 2022. “1894 Sason İsyanı’nın İngiliz Basınına Yansımaları”. OTAM 51: 75-98.
  • Emgili, Fahriye. 2022. “Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Bosna’yı İşgâli, Bosna’yı Değiştirme Çabaları (1878-1918) ve Bunun Millî Kimliklere Etkisi”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10(33): 287 – 305.
  • Eren, İsmail. 1969. “Yugoslavya’da Türk Basını”, Belgelerle Türk Tarihi Dergisi C. 4. No: 23.
  • Ertaş, Kasım. 2017. “1915’ten Önce Bitlis Vilayetinde Ermeniler ve Vilayetin İdari Hayatındaki Konumları”, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8(16): 77-99.
  • Eryılmaz, Bilal. 1990. Osmanlı Devleti’nde Gayrimüslim Tebaanın Yönetimi. İstanbul: Risale Basın Yayıncılık.
  • Göyünç, Nejat. 1983. Osmanlı İdaresinde Ermeniler. İstanbul: Gültepe Yayınları.
  • Güllü, Ramazan E. 2015. Ermeni Sorunu ve İstanbul Ermeni Patrikhanesi (1878-1923). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Gülmez, Nurettin. 2006. “Tahkik Heyeti Raporlarına Göre 1894 Sason İsyanı”, Belleten LXX (258): 698-741.
  • Gürün, Kamuran. 2001. The ArmenianFile The Myth Of İnnocence Exposed. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Temel Eserler.
  • Güz, Nurettin, Uslu, Aida. 2016. “Bosna Hersek’te İlk Türkçe Basın”. International Association Of Social Science Research. Bosnia and Herzegovina.
  • Güz, Nurettin. 1989. “Türkiye’de Matbaanın Kurulması”, Gazi Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu Dergisi (8-9): 149-169.
  • İnalcık, Halil. 2006. “Tanzimat’ın Uygulanması Ve Sosyal Tepkiler”. Ed. İnalcık, H., Seyitdanlıoğlu, M. Tanzimat Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu. Ankara: Kültür Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Yakınçağ Osmanlı Tarihi
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Mensure KIZIL ÖZTÜRK 0000-0003-0109-9471

Erken Görünüm Tarihi 8 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi 15 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi 31 Ağustos 2023
Yayımlandığı Sayı Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 37

Kaynak Göster

APA KIZIL ÖZTÜRK, M. (2023). VATAN GAZETESİNE GÖRE 1894 BİTLİS’TEKİ GAYRİMÜSLİM AHALİNİN ASAYİŞİNE DAİR BİR DEĞERLENDİRME. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 11(37), 367-387. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1402091

 27448 27618 27616   27615  27574 27609   27627


Avrasyad''de yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Avrasyad''nin görüşlerini yansıtmazlar. Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası