Günümüz Pandemisi COVID-19’un Laboratuvar Tanı Yöntemleri
Öz
Bu derleme, Çin’in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinde yeni bir korona virüs türünden (SARS-CoV-2) kaynaklanan vekısa bir süre içinde pandemiye sebep olan, Şiddetli Akut Solunum Sendromu Koronavirüs Hastalığı 19 (Covid-19)’ unlaboratuvar teşhis metotları ile ilgili bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Global olarak ciddi bir tahribata yol açanCovid-19 pandemisini önleyebilmek adına, hassas ve spesifik laboratuvar teşhis metotlarının geliştirilmesi, vakalarınhızlı ve güvenilir şekilde tanımlanabilmesi için oldukça önemlidir. Tüm viral hastalıkların tanısında olguğu gibi Covid-19’un tanısı için de moleküler ve serolojik testler kullanılmaktadır. Doğru ve güvenilir test sonuçları için, serolojikyanıt ve hastalığın evresi göz önünde bulundurularak, hangi testin yapılması gerektiğine karar verilmektedir. Virüs pikkonsantrasyonuna enfeksiyon başladıktan sonraki 5. günde ulaşmaktadır. Bu nedenle virüs, hastalığın başlangıcındansonraki yedi güne kadar nazofarenksten alınan örneklerde, PCR testi ile kolayca tespit edilebilir. Ülkemizde RNA’yabağlı RNA polimeraz (RdRp) gen fragmanını hedefleyen gerçek zamanlı PCR tabanlı analiz metodu, Covid-19 hastalığınıteşhis etmek üzere rutin olarak kullanılmaktadır. Covid-19 tanısına yönelik PCR tabanlı analiz işlemleri için idealnumuneler; nazofarenks ve/veya orofarenksten alınan sürüntü örnekleri ve pnömonili hastalarda bronkoalveolarlavaj sıvısı ile balgam örnekleridir. Ayrıca, Covid-19’un serolojik olarak teşhis edilebilmesi için spike proteinlerinin verekombinant nükleokapsid proteini tespitini sağlayan ELISA kitleri ve nazofarengeal sekresyonlardaki antikorların yada viral bileşenlerin tespiti amacıyla geliştirilen hızlı tanı kitleri kullanılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Covid-19tanısında hızlı antijen ve antikor testlerinin kullanımını sürveyans çalışmaları için tavsiye etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bruning AHL, Lee ang MMG, Vos JMBW, Spijker R, de Jong MD,Wolthers KC, Pajkrt D. (2017). Rapid Tests for Influenza,Respiratory Syncytial Virus, and Other RespiratoryViruses: A Systematic Review and Meta-analysis. ClinInfect Dis. 2017: 65(6), 1026–32.
- CDC (2020).‘CDC 2019-Novel Coronavirus (2019-nCoV) Real-Time RT-PCR Diagnostic Panel.’ CDC-006-00019, Revision:02. Erişim Adresi: https://www.fda.gov/media/134922/download. Erişim tarihi: 28 Nisan 2020.
- European Commission (2020): ‘EU Recommendations fortesting strategies 2020. Erişim Adresi:https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/covid19_eu_recommendations_on_testing_strategies_v2.pdfhttps://ec.europa.eu/info/sites/info/files/covid19_eu_recommendations_on_testing_strategies_v2.pdf Erişim tarihi: 28 Nisan 2020.
- Gorbalenya AE, Baker SC, Baric RS, Groot RJ, Drosten C,Gulyaeva AA, Haagmans BL, Lauber C, Leontovich AM,Neuman BW, Penzar D, Perlman S, Poon L, SamborskiyD, Sidorov IA, Solá GI, Ziebuhr J. (2020). The speciesSevere acute respiratory syndrome-related coronavirus:classifying 2019-nCoV and naming it SARS-CoV-2. NatMicrobiol. 5: 536–544. https://doi.org/10.1038/s41564-020-0695-z.
- Guo L, Ren L, Yang S, Xiao M, Chang D, Yang F, Dela CruzCS, Wang Y, Wu C, Xiao Y. (2020). Profiling Early HumoralResponse to Diagnose Novel Coronavirus Disease(COVID-19). Clin Infect Dis: ciaa310.
- Health BSoP. (2020). Serology testing for COVID-19’ JohnsHopkins Center for Health Security. Erişim Adresi: https://www.centerforhealthsecurity.org/resources/COVID-19/COVID-19-fact-sheets/200228-Serology-testing-COVID.pdf. Erişim tarihi: 28 Mart 2020.
- Hodinka RL. (2020). Point: is the era of viral culture over inthe clinical microbiology laboratory?’ J Clin Microbiol.2013:51(1):2-4.
- Lauer SA, Grantz KH, Bi Q, Jones FK, Zheng Q, Meredith HR,Azman AS, Reich NG, Lessler J. (2020). The IncubationPeriod of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) FromPublicly Reported Confirmed Cases: Estimation andApplication. Ann Intern Med, 172(9): 577-582.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
13 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
19 Haziran 2020
Kabul Tarihi
26 Haziran 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: COVID-19