2023 KAHRAMANMARAŞ MERKEZLİ DEPREMLERDE ENKAZ ALTINDA KALAN KIBRIS TÜRK VOLEYBOL TAKIMI HABERLERİNDE DOĞRULUK SORUNU: ENFORMASYON, MİSENFORMASYON, DEZENFORMASYON

An earthquake is a natural event that can become a disaster if precautions are not taken. The study is about the earthquakes on February 6, 2023, centered in Kahramanmaraş, affecting 11 provinces. Four people from the 39-person group that went from Northern Cyprus to participate in the volleyball competitions in Adıyaman in Turkey survived the earthquake, and 24 athletes aged between 12-14 lost their lives. These earthquakes, in which a total of 49 TRNC citizens lost their lives, are the largest and most collective loss experienced by the Turkish Cypriots after the 1974 war. Following the incident, Kartal Harman, former Communications Advisor to the President and contracted personnel of the Presidency, misled the children's families and the society by spreading false news on his social media account that good news was received from the team in Adıyaman, causing them to become hopeful. The study aims to examine the problematic relationship between information, misinformation disinformation, and accuracy, to touch upon the importance of accurate journalism, and to make suggestions to prevent disinformation in the news. To achieve the goal, the news that caused disinformation was determined by electronic archive scanning, then field research was conducted on 219 people, questions about news sources and the relationship of trust in these sources were delivered to the participants through electronic surveys, and in line with the results, a face-to-face interview was held with the journalist whose news about earthquakes is most followed in Northern Cyprus. It was determined that while the participants' trust in mainstream media channels was very low, they trusted the news received from social networks more. However, they had serious trust problems with social media as well. Misinformation and related disinformation have been identified as the main reason for this.

Deprem, önlem alınmadığında felakete dönüşebilen doğal bir olaydır. Çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen, 11 ili etkileyen depremlerle ilgilidir. Kuzey Kıbrıs'tan Türkiye'deki voleybol müsabakalarına Adıyaman’da katılmak için giden 39 kişilik kafileden dört kişi depremden sağ kurtulmuş, yaşları 12-14 arasında değişen 24 sporcu hayatını kaybetmiştir. Toplam 49 KKTC vatandaşının hayatını kaybettiği bu depremler, Kıbrıs Türklerinin 1974 savaşından sonra yaşadığı en büyük ve toplu kayıptır. Olayın akabinde Cumhurbaşkanı eski İletişim Danışmanı ve Cumhurbaşkanlığı sözleşmeli personeli Kartal Harman kendi sosyal medya hesabından Adıyaman’daki ekipten iyi haberler alındığına dair yaydığı asılsız haberlerle çocukların aileleri ve toplumu yanıltmış, umutlanmasına neden olmuştur. Çalışmanın amacı, bilgi, misenformasyon ve dezenformasyonun doğrulukla olan sorunlu ilişkisini incelemek, doğru haberciliğin önemine değinmek ve haberlerde dezenformasyonu önleyebilecek öneriler yapmaktır. Amaca ulaşmak için dezenformasyona sebep olan haberler elektronik arşiv taraması ile saptanmış, ardından 219 kişi üzerinde alan araştırması yapılarak haber kaynakları ve bu kaynaklara güven ilişkisi bağlamındaki sorular katılımcılara elektronik anketlerle ulaştırılmış, sonuçlar doğrultusunda depremlerle ilgili haberlerin Kuzey Kıbrıs’ta en çok takip edildiği gazeteciyle yüz yüze görüşme gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların ana akım medya kanallarına güveni çok düşükken, sosyal ağlardan alınan haberlere geleneksel medyada yayınlanan haberlere göre daha çok güvendiği ancak sosyal medyayla ilgili ciddi güven sorunları yaşadığı saptanmıştır. Misenformasyon ve buna bağlı dezenformasyon bunun temel sebebi olarak belirlenmiştir.