ÇEVRESEL SORUMLULUK ÇERÇEVESİNDE KARBON AYAK İZİ BİLİNCİNİN ÖLÇÜLMESİ: ISPARTA’DAKİ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA
Öz
Çevresel sorumluluk, doğal kaynakların sürdürülebilirliği ve gelecek kuşakların yaşam kalitesinin korunması açısından hayati bir gerekliliktir. Çevresel sorumluluk gereği günlük hayatta çevre konusunda duyarlı olmak son zamanlarda daha önemli hale gelmiştir. Karbon ayak izi bireylerin ya da kurumların sera gazı emisyonu kapsamında çevrede oluşturdukları etkiyi temsil etmektedir. Salgılanan sera gazı emisyonları gibi bileşenler nedeniyle karbon ayak izi çevre maliyetlerine sebebiyet vermektedir. Çevre maliyetleri çevre muhasebesi açısından temel etken bileşen konumundadır. Aynı zamanda çevre muhasebesi bünyesinde karbon ayak izi aracılığıyla çevreye verilen etki daha iyi ölçülebilmekte ve analiz edilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin karbon ayak izi konusundaki bilinç düzeylerinin araştırılmasıdır. Likert tipi ölçek yardımıyla bireylerdeki karbon ayak izi farkındalığının ölçülmesi konusunda literatürdeki eksikliğin giderilmesi çalışmayı ön plana çıkarmakta ve çalışmanın özgün değerini yansıtmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda Isparta’da lisans düzeyinde eğitim gören toplam 427 üniversite öğrencisine yönelik bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen araştırmadan elde edilen temel sonuçlara göre, üniversite öğrencilerinin çevreye yönelik zarar vermekten kaçındıkları, çok fazla su kullanmamaya dikkat ettikleri ve gerekmedikçe fotokopi kullanmamaya çalıştıkları dolayısıyla da karbon ayak izi farkındalıklarının yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Çevresel Sorumluluk, Karbon Ayak İzi, Çevresel Maliyetler, Çevre Muhasebesi
Kaynakça
- Ahmed, N., Mahboob, F., Hamid, Z., Sheikh, A.A., Ali, M.S., Glabiszewski, W., Wysokinska-Senkus, A., Senkus, P. & Cyfert, S. (2022). Nexus between nuclear energy consumption and carbom footprint in asia pacific region: policy toward environmental sustainability. Energies, 15(19), 1-17.
- Anderson, J.C. & Gerbing, D.W. (1984). The effect of sampling error on convergence, improper solutions and goodness-of-fit indices for maximum likelihood confirmatory factor analysis. Psychometrika, 49(2): 155–173.
- Argun, M.E., Ergüç, R. & Sarı, Y. (2019). Konya/Selçuklu ilçesi karbon ayak izinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik Bilim ve Teknik Dergisi, 7(2), 287-297.
- Binboğa, G. & Ünal, A. (2018). Sürdürülebilirlik ekseninde Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nin karbon ayak izinin hesaplanmasına yönelik bir araştırma. UİİİD-IJEAS, 21, 187-202.
- Bıyık, Y. & Civelekoğlu, G. (2018). Ulaşım sektöründen kaynaklı karbon ayak izi değişiminin incelenmesi. Bilge International Journal Of Science and Technology Research, 2(2), 157-166.
- Breth-Petersen, M., Barratt, A.L. & Pickles, K.M. (2024). Exploring anaesthetists views on the carbon footprint of an anaesthesia and identifying oppurtunities and challenges for reducing its impact on the environment. Anaesthesia and Intensive Care, 52(2), 91-104.
- Bülbül, H., Büyükkeklik, A., Topal, A. & Özoğlu, B. (2020). The relationship between environmental awareness, environmental behaviors and carbon footprint in Turkish households. Environmental Science and Pollution Research, 27, 25009-25028.
- Çolak, G. & Türkmen, B.A. (2023). Kurumsal karbon ayak izi analizi: Bir kimya fabrikası için örnek hesaplama. Artvin Çoruh Üniversitesi Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 9(1), 1919-201.
- Danışman, İ.K. & Özalp, A.G. (2016). Karbon ayak izinin azaltılmasında yeşil liman uygulamasının rolü: Marport örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 8, 99-116.
- Değirmenci, B. (2022). İşletmelerde uygulanan kurumsal çevre sorumluluğu faaliyetlerinin çalışanların çevreci davranış performanslarına etkisi. İşletme, 3(2), 57-71.