İKAME EDİLEN ULAŞIM: İSTANBUL TROLEYBÜS DENEYİMİNİN EKONOMİK VE TARİHSEL BAĞLAMDA İNCELENMESİ (1961–1984)

1950 sonrası yürütülen İstanbul’un imar hareketleri, şehir içinde yeni yolların açılması ve mevcut yolların karayolu standartlarına uygun olarak geliştirilmesi şeklinde devam etmiş ve şehirde lastik tekerlekli araçların kullanımı hızla artmıştır. Bu kapsamda, toplu ulaşım aracı olarak tramvayların yerine ikamesi önerilen yüksek kapasiteli lastik tekerlekli ulaşım vasıtası troleybüs olmuştur. İstanbul’un emektarı tramvay, yavaşlığından dolayı trafik akışını aksatmakla suçlanarak gözden çıkarılmıştır. Çalışma kapsamında troleybüsün İstanbul şehir içi trafiğinde faaliyette olduğu 1961-1984 yılları arasındaki bütün verileri, arşiv belgelerinden konsolide edilmiştir. Aynı zamanda döneme ait geniş bir basın taramasıyla da kamuoyunun konuyu nasıl gördüğü ele alınmıştır. Belgelerden elde edilen rakamların ışığında, tramvayın yerine troleybüsün tercih edilmesinin etkileri ve sonuçları değerlendirilmiştir.

The construction activities of Istanbul, carried out after 1950 continued in the form of opening new roads within the city and developing existing roads in accordance with highway standards, and the use of rubber-tired vehicles in the city increased rapidly. In this context, the high-capacity rubber-tired transportation vehicle suggested to replace trams as a public transportation vehicle was the trolleybus. The veteran tram of Istanbul was dismissed after being accused of disrupting traffic flow due to its slowness. Within the scope of the study, all data from the years 1961-1984, when the trolleybus was in operation in Istanbul's urban traffic, were consolidated from archive documents. At the same time, an extensive press scan of the period was conducted to examine how the public viewed the issue. In the light of the figures obtained from the documents, the effects and results of preferring trolleybuses instead of trams were evaluated.