ENTELEKTÜEL SERMAYEYİ İŞLETME BAZINDA ÖLÇEN YÖNTEMLER VE HESAPLANMIŞ MADDİ OLMAYAN DEĞER YÖNTEMİYLE TURİZM SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA
Öz
Entelektüel sermaye, işletmeye değer katan soyut varlıklar olarak bilinmektedir. Bu varlıklar entelektüel sermayeyi oluşturan bilgi, deneyim, tecrübe, iletişim gibi unsurları ifade etmektedir. Bilgiye dayalı ekonomilerde işletmelerin devamlılığı ve rekabet gücü açısından entelektüel sermayenin varlığı ve yönetimi büyük önem arz etmektedir. Entelektüel sermayeyi işletme bazında ölçmek üzere piyasa değeri ve defter değeri oranı, piyasa değeri ile defter değeri arasındaki fark, Tobin’in Q oranı ve hesaplanmış maddi olmayan değer yöntemi kullanılmaktadır.
Çalışma, turizm işletmelerinin entelektüel sermayelerini hesaplamayı amaçlamaktadır. Böylece Borsa İstanbul (BİST)'da kayıtlı turizm işletmelerine ait finansal tablolarda yer almayan maddi olmayan varlıkları ile ilgili parasal değerleri ortaya konmaktadır. Araştırmada BİST'e kayıtlı on iki (12) Turizm işletmesinin Kamu Aydınlatma Platformuna beyan ettikleri resmi finansal tablolarındaki veriler kullanılmıştır. Elde edilen veriler hesaplanmış maddi olmayan değer yöntemi yardımıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda en yüksek entelektüel sermaye değerinin Flap A.Ş.’ye en düşük değerin ise Ulaş işletmesine ait olduğu belirlenmiştir. Ayrıca maddi varlıkları düşük olan firmalarda entelektüel sermayenin, maddi varlıkları yüksek olan işletmelerden daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Entelektüel Sermaye, Turizm İşletmeleri, Hesaplanmış Maddi Olmayan Değer Yöntemi, BİST
Kaynakça
- Akdağ, G. (2012). Otel İşletmelerinde Entelektüel Sermaye ve Örgüt Performansı İlişkisi: Akdeniz Bölgesindeki Dört ve Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Araştırma, Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Turizm İşletmeciliği Programı, İzmir.
- Akpınar, O, & Akpınar, A. (2016). Entelektüel Sermaye Bileşenlerinin İşletme Değerine ve Performansına Etkisi: Türkiye'deki İmalat İşletmeleri Örneği, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12 (2), 142-153.
- Aslanoğlu, S. & Zor, İ. (2006). Bilgi Varlıklarının Değerlemesi: Entelektüel Sermaye Ölçüm ve Değerleme Modelleri; Karşılaştırmalı Bir Analiz, Muhasebe ve Finansman Dergisi 29, 152-165.
- Bayazıtlı, E. (2000). Entelektüel Sermaye Gelecek Bin Yılın Katma Değer Başarısında Anahtar, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 1(2) 121.
- Bayer, E. (2005). Entelektüel Sermaye ve Bileşenlerinin İşletmelerin Kurumsallaşma Süreçlerine Etkilerinin Geliştirilmesinde Yöneticilerin Liderlik Rollerinin Belirlenmesi, Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(1), 91-103.
- Bontis, N. (1998). Intellectual Capital: an Exploratory Study That Develops Measures and Models, Management Decision, 36(2), 63-76.
- Bontis, N., Chua Chong Keow, W., & Richardson, S. (2000). Intellectual Capital and Business Performance in Malaysian Industries. Journal Of İntellectual Capital, 1(1), 85-100.
- Bölükbaşı, Y. (2014). Entelektüel Sermayenin İşletme Bazında Ölçülmesinde Kullanılan Yöntemler Ve Sigorta Sektöründe Bir Araştırma. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 36(1), 425-447.
- Broadbent, J. (2007). If You Can't Measure It, How Can You Manage It? Management and Governance in Higher Educational Institutions. Public Money and Management, 27(3), 193-198.
- Canbaş, S., Doğukanlı H. & Düzakın H. (2004). Tobin Q Oranı ve Günümüzde İşletme Kararları Açısından Önemi, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 13(2), 57-74.