MENA ÜLKELERİNDE DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ YAKLAŞIMI
Öz
Küreselleşen kapitalizmin hakim olduğu neredeyse tüm dünya ekonomilerinde dış ticaret büyümenin dinamiği olarak görülmektedir. Bilindiği gibi ülkelerin hedeflerinin başında sürdürülebilir büyüme ve kalkınma gelir. Bu nedenle iktisat literatüründe oldukça fazla çalışılan bir konudur. Bu çalışmada Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülke grubundaki 14 ülke için 2001 – 2017 yılları arasında dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi Dumitrescu ve Hurlin (2012) panel nedensellik analizi ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre ihracattan büyümeye tek yönlü, büyüme ile ithalat arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Sonuçların ışığında MENA ülkelerinde ithalata ya da ihracata dayalı bir büyüme stratejisinin etkin olduğunu söylemek güçtür.
Anahtar Kelimeler
Dış Ticaret, Büyüme, MENA Ülkeleri, Panel Nedensellik Analizi
Kaynakça
- Abugamea, G.H. (2015). External trade and economic growth relationship under Trouble: Time series evidence from Palestine, Swift Journal of Economics and International Finance, 1(2), 10-16.
- Adak, M. (2011). MENA Bölgesinde Ekonomik büyüme. (Editöryal Kitap) Ortadoğu ve Kuzey Afrika Ülkelerinin Ekonomik Yapısı. Editörler (Hamdi genç ve Ferhat Sayım). Bursa: MKM Yayınları.
- Ağayev, S. (2011). İhracat ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 12 Geçiş Ekonomisi Örneğinde Panel Eştümleşme ve Panel Nedensellik Analizleri, Ege Akademik Bakış, 11(2), 241-254.
- Ahmed, J. ve Harnhirun, S. (1996) Cointegration and Causality between Exports and Economic Growth: Evidence from the ASEAN Countries. Canadian Journal of Economics 29, special issue, part 2: 413–416.
- Ajmi, A.N., Aye, G. C., Balcılar, M. ve Gupta, R. (2015). Causality Between Exports And Economic Growth In South Africa: iFrom Linear And Nonlinear Tests, The Journal of Developing Areas, 49(2), 163-181.
- Assibey, K.O. ve Dikgang, O. (2020). International Trade and Economic Growth: The Nexus, the Evidence, and the Policy Implications for South Africa, The International Trade Journal, 34(6), 572–598.
- Bahmani-Oskooee, Mohsen, ve Janardhanan Alse. (1993) Export Growth and Economic Growth: An Application of Cointegration and Error-Correction Modeling. Journal of Developing Areas 27(4), 535–542.
- Bakari, S. ve Mabrouki, M. (2017). Impact Of Exports And Imports On Economic Growth: New Evidence From Panama, Journal Of Smart Economic Growth, 1(2),67-79.
- Balcılar, M. ve Özdemir, Z.A. (2013). The export-output growth nexus in Japan: a bootstrap rolling window approach, Empir Econ, 44, 639–660.
- Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The review of economic studies, 47(1), 239-253.