Yiyecek İçecek İşletmeleri Yöneticilerinin Coğrafi İşaretli Ürünlere Yönelik Görüşleri: Boyabat (Sinop) Örneği

Öz

Bir ürünün coğrafi işaret alması, ürünle ilgili yöresel, bölgesel, ulusal hatta uluslararası tanınırlık ve bilinirlik durumunun artmasını sağlayan bir süreçtir. Yiyecek içecek işletmelerinin coğrafi işaret tescili almış bir ürünü mutfaklarında hazırlaması ve menülerinde sunması, destinasyona gelen ziyaretçiler açısından ilgi çekebilmektedir. Bu doğrultuda, yiyecek içecek işletmeleri ve yöneticileri coğrafi işaretli ürünlerin işletmelerinde satış ve sunumuna önem göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, Sinop ili Boyabat ilçesinde faaliyet gösteren yiyecek içecek işletmeleri yöneticilerinin coğrafi işaretli ürünlere yönelik görüşlerini tespit etmek ve değerlendirmektir. Nitel araştırma yaklaşımına dayanan çalışma doğrultusunda, Boyabat ilçesinde faaliyet gösteren 10 yiyecek içecek işletmesi yetkilisi ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği aracılığıyla görüşmeler gerçekleştirilerek betimsel analiz uygulanmıştır. Elde edilen veriler neticesinde, Boyabat ilçesinde faaliyet gösteren yiyecek içecek işletmeleri yöneticilerinin coğrafi işaretli ürün veya bir ürünün coğrafi işaret olarak tescillenmesi konusunda bilgi sahibi oldukları, bir yiyecek veya içecek ürününün coğrafi olarak tescillenmesi konusunda olumlu görüş belirttikleri belirlenmiştir. Ayrıca katılımcılar coğrafi işaretli ürün veya ürünlerin menüde yer almasının satışları olumlu etkileyeceğini, bu durumun turizm açısından da işletmelere olumlu yansıyacağını düşünmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Turizm işletmeleri
• tescil
• ürün

Opinions of Food and Beverage Business Managers on Geographically Indicated Products: Boyabat (Sinop) Ca

Öz

The geographical indication of a product is a process that increases its local, regional, national, and even international recognition. The fact that food and beverage businesses prepare a product that has a geographical indication in their kitchens and present it on their menus can attract attention from the visitors coming to the destination. In this direction, food and beverage businesses and their managers attach importance to the sale and presentation of geographically indicated products in their businesses. The aim of this study is to determine and evaluate the opinions of the managers of food and beverage businesses operating in the Boyabat district of Sinop province on geographically indicated products. In line with the study’s qualitative research approach, descriptive analysis was applied by conducting interviews with 10 food and beverage business officials operating in the district of Boyabat through the semi-structured interview technique. As a result of the data obtained, it was determined that the managers of the food and beverage businesses operating in Boyabat district were informed about the geographical indication of the product or the registration of a product as a geographical indication, and they expressed a positive opinion about the geographical registration of a food or beverage product. Participants also think that the inclusion of geographically marked products or products on the menu will have a positive effect on sales, and this will also reflect positively on businesses in terms of tourism.

Anahtar Kelimeler

• Tourism businesses
• register
• product
• Boyabat

Kaynakça

1. Akyol, C. (2018). Boyabat mutfak kültüründe sırık kebabının gastronomi açısından önemi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek.1), 142¬–156.
2. Arastaman, G., Öztürk Fidan, İ., Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kuramsal bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37–75.
3. Aydınözü, D., Sözcü, U. (2020). İklim analizine yönelik bir uygulama: Boyabat ilçesi örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(4), 885–896.
4. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23–28.
5. Boyabat Kaymakamlığı. (2019). Mahalli İdareler. http://www.boyabat.gov.tr/mahalli-idareler
6. Boyabat Ticaret ve Sanayi Odası. (2019). Gezilecek Yerler. https://www.boyabattso.org.tr/sayfa/gezilecek-yerler.html
7. Boyraz, M. (2019). Coğrafi işaretli ürünler: Afyonkarahisar. International Journal Entrepreneurship and Management Inquiries, 3(4), 26–46.
8. Corbin, J., Strauss, A. (2015). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (4th ed.). SAGE Publications.

9. Coşkun, R., Altunışık, R., Bayraktaroğlu, S., Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (8. Baskı). Sakarya Kitabevi.
10. Dağ, T. (2020). Geleneksel peynirlerin gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi: İzmir örneği (Tez no. 653115) [Yüksek lisans tezi, Hacı Bektaş Veli Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
11. Demirkol, Ş. (2015). Yiyecek-İçecek işletmeleri. B. Zengin ve Ş. Demirkol (Ed.), Turizm işletmeleri içinde (3. Baskı, s. 161–225). Değişim Yayınları.
12. Dimara, E., Petrou, A., Skuras, D. (2004). Agricultural policy for quality and producers’ evaluations of quality marketing indicators: A Greek case study. Food Policy, 29(5), 485–506.
13. Genç, N. A., Seçim, Y. (2019). Sinop yöresel mutfağının unutulmaya yüz tutmuş tatlarının değerlendirilmesi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (44), 302–319.
14. Gheorghe, G., Tudorache, P., Nistoreanu, P. (2014). Gastronomic tourism, a new trend for contemporary tourism?? Cactus Tourism Journal, 9(1), 12–21.
15. Güleç, H., Cömert, M. (2022). Coğrafi işaretli ürünlerin yiyecek içecek işletmeleri gözünden değerlendirilmesi: Ankara örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(3), 2144–2165.
16. Gündeğer, M. (2014). Coğrafi işaretlerin bölgesel turizm gelişimindeki önemi: Çanakkale ili örneği (Tez no. 361973) [Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
17. Işın, A., Yalçın, E. (2020). Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(4), 2507–2522.
18. İslam, Y. (2013). Kaynak araştırması yapma. Araştırma yöntemleri ve teknikleri İçinde (2. Baskı, s. 31–63). Eğitim Yayınevi.
19. Kafa, N., Uşak, E. C. (2022). Turistlerin algıladıkları sağlık riski ve gelecek seyahat davranışları: Covid-19 dönemi örneği. Turizm ve Araştırma Dergisi, 11(2), 125–157.
20. Kamber-Taş, S. S., Taş, S. (2020). İşletme yöneticilerinin coğrafi işaret tesciline yönelik bakış açıları: Gümüşhane ili örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 985–994.
21. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2023). Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Belgeli Konaklama Tesisleri. https://ktb.gov.tr/genel/searchhotel.aspx?lang=tr&certificateType=4
22. Lukose, L. P. (2007). Rationale and prospects of the protection of geographical indication: An inquiry. Journal of Intellectual Property Rights, 12, 212–223.
23. Minez, O., Caymaz, E., Türker, N. (2022). Coğrafi işaretli ürünlerin Sinop’un ve yöresel mutfağının tanıtımına katkısı: Nitel bir araştırma. E. Karaçar, D. Fırıncı (Ed.), Sinop Kültür ve Turizm Sempozyumu Bildiri Kitabı içinde (s. 291–299). Sistem Ofset.
24. Murat, E., Ergen, F. D. (2022). Yiyecek ve içecek işletmelerinin menülerinde coğrafi işaretli ürünlerin yeri ve gastronomi turizminde önemi: Uzungöl örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 553–569.
25. Oğan, Y. (2020). Yiyecek içecek işletmeleri. Y. Oğan (Ed.), Yiyecek içecek hizmetleri içinde (s. 1–23). Nobel Akademik Yayıncılık.
26. Özen, F., Hendekçi, E. A. (2016). Türkiye’de eğitim denetimi alanında 2005-2015 yılları arasında yayımlanan makale ve tezlerin betimsel analizi. OPUS - Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(11), 619–650.
27. Somekh, B., Lewin, C. (2005). Research methods in the social sciences. Sage Publications. Sökmen, A. (2014). Yiyecek içecek hizmetleri yönetimi ve işletmeciliği (7. Baskı). Detay Yayıncılık.
28. Şahin, H., Güçlütürk Baran, G. (2022). İzmir’de yöresel ve coğrafi işaretli yiyecek ve içeceklerin menülerde yer verilme durumu. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(4), 1180–1198.
29. Şimşek, A., Güzel, R. (2023). Sinop’a gelen yerli turistlerin Sinop mutfağına yönelik algılarının belirlenmesi. A. Ünal, E. Karaçar (Ed.), Sinop Lezzetleri Sempozyumu Bildiri Kitabı içinde (s. 71–77). Sinop Üniversitesi Yayınları.
30. Türk Patent ve Marka Kurumu. (2023). Türk Patent ve Marka Kurumu. Coğrafi işaretler. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=57
31. Yazıcıoğlu, İ., Işın, A., Yalçın, E. (2019). Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi: Akdeniz Bölgesi örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4 Özel Sayı), 861–871.
32. Yıkmış, S., Ünal, A. (2016). The importance of geographical indication in gastronomy tourism: Turkey. International Journal of Agricultural and Life Sciences, 2(4), 73–79.
33. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
34. Yıldız, M., Kadıoğlu, Y., Aydın, A. (2021). Etkili faktörleriyle Boyabat şehrinin gelişimi ve gelişime bağlı olarak ortaya çıkan sorunlar. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 4(3), 611–621.
35. Yurt, İ., Yüksel, N. (2023). Sinop’da yöresel bir lezzet: Kestaneli iç pilav. A. Ünal, E. Karaçar (Ed.), Sinop Lezzetleri Sempozyumu Bildiri Kitabı içinde (s. 8-16). Sinop Üniversitesi Yayınları.