Yabancılara Türkçe Öğretiminde A2 Düzeyinde Metin Uyarlama ve Etkinlik Önerisi: “Elli Kuruş” Hikâye Örneği

Öz

Dil öğretim sürecinde ders kitabı dışında farklı materyallerin kullanılması, dil becerilerinin ve kelime dağarcığının geliştirilmesi açısından, büyük bir öneme sahiptir. Bu sebeple, dil öğrenicilerine sunulan okuma metinleri, süreçte en çok ihtiyaç duyulan materyallerden biridir. Düzeye uygun okuma metinleri, bilişsel yükü hafifletir, farklı kelime ve kavramların öğrenilmesini sağlar, kültürel etkileşimi arttırır ve hedef dilin edebi eserlerine karşı merak uyandırır. Bu sebeple, çalışmada Orhan Kemal’in “Elli Kuruş” hikayesi A2 seviyesine uyarlanıp düzeye uygun etkinlik önerileri sunularak yabancılara Türkçe öğretimi alanında çalışan öğreticilere ve öğrenicilere kaynak oluşturmak amaçlanmıştır. Metnin uyarlanmasında değiştirme, sadeleştirme, silme, genişletme, koruma işlemleri yapılmıştır. Farklı dil becerilerinin geliştirilmesine yönelik etkinlikler hazırlanmış, alan uzmanlarından uyarlanan metin ve etkinliklerle ilgili görüş alınmıştır. Metnin sadeleştirilmesi ve etkinliklerin hazırlanmasında Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metni ve Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe A2 ders kitabı esas alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Okuma
• sadeleştirme
• uyarlama
• metin
• hikâye
• dil öğretimi

A Text Adaptation and Activity Suggestion for Teaching Turkish to Foreigners at the A2 Level: The Story Example "Fifty Cents"

Öz

The use of different materials besides textbooks in the language teaching process is of great importance in terms of developing language skills and vocabulary. For this reason, reading texts offered to language learners are one of the most needed materials in the process. Level-appropriate reading texts lighten the cognitive load, enable the learning of different words and concepts, increase cultural interaction, and arouse curiosity towards the literary works of the target language. Therefore, in this study, Orhan Kemal's story "Elli Kuruş" (Fifty Cents) has been adapted to the A2 level, and level-appropriate activity suggestions have been presented to create a resource for teachers and students working in the field of teaching Turkish to foreigners. In the adaptation of the text, modification, simplification, deletion, expansion, and preservation processes were carried out. Activities aimed at developing different language skills were prepared, and opinions were obtained from field experts regarding the adapted text and activities. The Common European Framework of Reference for Languages and the New Istanbul Turkish for International Students A2 textbook were used as the basis for the simplification of the text and the preparation of the activities.

Anahtar Kelimeler

• Reading
• simplification
• adaptation
• text
• story
• language teaching

Kaynakça

1. Ay, S. ve Gülmez, M. (2021). Yabancılara Türkçe öğretimi için Sait Faik Abasıyanık’ın “Birtakım İnsanlar” adlı hikâyesinin B1 seviyesine sadeleştirilmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi (JENA), 4(1), 68-82. https://doi.org/10.52974/jena.925819
2. Aytan, T., Çakır, T., Belikara, P. ve Ustaoğlu, S. (2018). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Sabahattin Ali’nin "Ayran", Ayşe Filiz Yavuz’un "Kabak Tatlısı" ve Ömer Seyfettin’in "Üç Nasihat" hikâyelerinin A2 seviyesine uyarlama denemeleri. V. Yıldız Sosyal Bilimler Kongresi Bildiriler Kitabı içinde (ss. 1069). Yıldız Teknik Üniversitesi.
3. Bahşi, N. ve Özen, Y. Z. (2024). Yabancı Türkçe öğretiminde iletişim metin uyarlama üzerine yapılmış lisansüstü tezlerin eğilimlerinin incelenmesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 9(1), 39-69.
4. Baz Bolluk, D. ve Gülerer, S., (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde halk masalı uyarlama örneği: Keçi ile Kurt. Folklor Akademi Dergisi. 6(1), 45-58.
5. Bölükbaş, F. ve Keskin, F. (2010). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metinlerin kültür aktarımındaki işlevi. Turkish Studies - International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish, 5(4), 221-224.
6. Bölükbaş, F. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma metinlerinin dil düzeylerine göre sadeleştirilmesi. International Journal of Languages’ Educationa nd Teaching, (Special Issue Udes), 924-935.
7. Burak Ö. G. (2024). Yabancılara Türkçe öğretiminde Orhan Kemal’in bazı hikâyelerinin A2 seviyesine uyarlanması ve etkileşimli okunmasına yönelik durum çalışması (Yayımlanmamış yüksek Lisans Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi.
8. Council of Europe. (2020). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni: Öğrenme, Öğretme ve Değerlendirme Tamamlayıcı Cilt. Çev. Millî Eğitim Bakanlığı Komisyonu.

9. Crossley, S., Allen D. & Mc Namara D. (2012). Text simplification and comprehensible input: A caseforan intuitive approach. Language Teaching Research. https://doi.org/10.1177/1362168811423456
10. Demirel, İ. F. (2020). Yabancı/İkinci dil olarak Türkçe öğretiminde metne müdahale: uygulamalı bir değiştirim örneği olarak 'deneme', Aydın TÖMER Dil Dergisi, 5(2), 1396-169.
11. Durmuş, M. (2013). İkinci/yabancı dil öğretiminde özgün ve değiştirilmiş dilsel girdi üzerine. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(1), 1291-1306.
12. Er, K. O. (2006), The Effects of Culture in Foreign Language Curriculum, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 39(1), 1-14.
13. Göçer, A. (2013). Türkiye’de yabancılara Türkçe öğretimi. M. Durmuş ve A. Okur (Ed.), Yabancılara Türkçe Öğretimi El Kitabı içinde (ss.171-180). Ankara: Grafiker Yayınları.
14. Honeyfield, J. (1977). Simplification. TESOL Quarterly, 11(4), 431– 440. https://doi.org/10.2307/3585739
15. İşcan, A. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak önemi. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 2(4), 29-36.
16. İşcan, A. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür aktarım aracı olarak filmlerden yararlanma. Journal of Turkish Research Institute, (58), 437-452.
17. Kaplan, H. ve Doğru, M. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bir masal uyarlama örneği: Ağlayan narla gülen ayva masalı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (31), 30-46. https://doi. org/10.29000/rumelide.1220213
18. Kutlu, A. & Nurlu, M. (2021). Dil öğretiminde metin uyarlama: Peyami Safa’nın Mişon’un Definesi öyküsünün A2 seviyesine uyarlanması. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(66), 343-355.
19. McNamara, D. S., Allen, L. K., Crossley, S. A., Dascalu, M. ve Perret, C. A. (2017). Natural language processing and learning analytics. C. Lang, G. Siemens, A. Wiseve D. Gašević (Ed.), Handbook of learning analytics içinde (ss. 93-104). Society for Learning Analytics Research.
20. Özdemir, S. ve Eroğlu, E. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapılan metin uyarlama çalışmalarının betimsel analizi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(4), 1613-1631.
21. Sever, S., Kaya Z. ve Aslan, C. (2006). Etkinliklerle Türkçe Öğretimi, Morpa Kültür Yayınları.
22. Yaşar, S. A. (2025). Yabancılara Türkçe öğretiminde metin uyarlama: Memduh Şevket Esendal’ın Pazarlık hikâyesinin A2 seviyesine uyarlanması. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 449-477. https:// doi.org/10.5281/zenodo.18056959
23. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.
24. Zorlu, E., ve Gürel, Z. (2022). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde bir metin uyarlama örneği: Ömer Seyfettin’in “Miras” hikâyesi. Uluslararası Türkoloji Araştırmaları ve İncelemeleri Dergisi, 7(2), 57-69.