Araştırma Makalesi

Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı

Cilt: 11 Sayı: 3 30 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı

Öz

Psikolojik iyi oluş, pek çok insanın erişmeye çalıştığı doyumlu bir yaşamla ilişkilendirilmekte ve psikoloji alanyazını da iyi oluşun belirleyicileri üzerinde genişlemeye devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, psikolojik iyi oluş üzerinde sağlık kaygısı, duygu düzenleme güçlüğü ve sağlık kontrol odağının rolünün incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini 18-53 yaş aralığındaki (Ortyaş = 32.48, SSyaş = 6.9) 490 yetişkin oluşturmuştur. Katılımcılara çevrimiçi olarak sosyal medya platformları (Twitter, Instagram vb.) aracılığı ile ulaşılmıştır. Katılımcıların 475’i (%93.13) kadın, 35’i erkek (%6.87)’tir. Ölçeklerin alt boyutları arasındaki korelasyonlar kadın ve erkek katılımcılar için ayrı ayrı incelenmiştir. Kadın ve erkek katılımcılar için sonuçların farklılaştığı görülmüştür. Psikolojik iyi oluşun bazı yordayıcılarını belirlemek üzere hiyerarşik regresyon analizi yürütülmüş ve sonuçlar sağlık kontrol odağının ve cinsiyetin beklenenin aksine regresyon modeline anlamlı bir katkı yapmadığına işaret etmiştir. Sağlık kaygısı ve duygu düzenleme güçlüğü ise regresyon modeline anlamlı katkılar sunmuş ve son adımda oluşturulan model psikolojik iyi oluşun %30.1’ini yordamıştır. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abasi, I., Pourshahbaz, A., Mohammadkhani, P., ve Dolatshahi, B. (2017). Mediation role of emotion regulation strategies on the relationship between emotional intensity, safety and reward motivations with social anxiety symptoms, rumination and worry: A structural equation modeling. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 11(3), e9640. https://doi.org/10.5812/ijpbs.9640
  2. Aldao, A., Nolen‐Hoeksema, S. ve Schweizer, S. (2010). Emotion‐regulation strategies across psychopathology: A meta‐analytic review. Clinical Psychology Review, 30(2), 217–237. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2009.11.004
  3. Amerikan Psikiyatri Birliği (2013). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal elkitabı (5.Basım). (E. Köroğlu, Çev.). Hekimler Yayın Birliği.
  4. Asmundson, G., Abramowitz, J. S., Richter, A. ve Whedon, M. (2010). Health anxiety: Current perspectives and future directions. Curr Psychiatry Rep., 12(4), 306-312. https://doi.org/10.1007/s11920-010-0123-9
  5. Aydemı̇r, Ö., Kırpınar, İ., Satı, T., Uykur, B. ve Cengı̇sı̇z, C. (2013). Sağlık Anksiyetesi Ölçeği’nin Türkçe için güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Nöropsikiyatri Arşivi, 50(4), 325-331. https://doi.org/10.4274/npa.y6383
  6. Barsky, A. J. ve Ahern, D. K. (2004). Cognitive behavior therapy for hypochondriasis: a randomized controlled trial. JAMA, 291(12), 1464–1470. https://doi.org/10.1001/jama.291.12.1464
  7. Barsky, A. J., Wyshak, G., Klerman, L. G. ve Latham, K. S. (1990). The prevalence of hypochondriasis in medical outpatients. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 25(2)89–94. https://doi.org/10.1007/BF00794988
  8. Bem, S. L. (1981). Gender schema theory: A cognitive account of sex typing. Psychological Review, 88(4), 354−364. http://dx.doi.org/10.1037/0033-295X.88.4.354

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2023

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yıldırım Altınok, B., & Dağ, İ. (2024). Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 11(3), 597-618. https://doi.org/10.31682/ayna.1388410
AMA
1.Yıldırım Altınok B, Dağ İ. Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11(3):597-618. doi:10.31682/ayna.1388410
Chicago
Yıldırım Altınok, Burcu, ve İhsan Dağ. 2024. “Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 (3): 597-618. https://doi.org/10.31682/ayna.1388410.
EndNote
Yıldırım Altınok B, Dağ İ (01 Eylül 2024) Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 3 597–618.
IEEE
[1]B. Yıldırım Altınok ve İ. Dağ, “Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 11, sy 3, ss. 597–618, Eyl. 2024, doi: 10.31682/ayna.1388410.
ISNAD
Yıldırım Altınok, Burcu - Dağ, İhsan. “Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11/3 (01 Eylül 2024): 597-618. https://doi.org/10.31682/ayna.1388410.
JAMA
1.Yıldırım Altınok B, Dağ İ. Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11:597–618.
MLA
Yıldırım Altınok, Burcu, ve İhsan Dağ. “Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2024, ss. 597-18, doi:10.31682/ayna.1388410.
Vancouver
1.Burcu Yıldırım Altınok, İhsan Dağ. Psikolojik İyi Oluşu Belirleyen Bazı Faktörler: Sağlık Kaygısı, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sağlık Kontrol Odağı. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Eylül 2024;11(3):597-618. doi:10.31682/ayna.1388410

Cited By