Rusya Federasyonu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne Göçle Gelen Çocukların Entegrasyon Sürecinde Karşılaştıkları Sorunlar

Öz

Göç; ekonomik, politik, sosyo-kültürel, toplumsal, kişisel veya doğal sebepler ile ortaya çıkan, çeşitli faktörler ile etkileşim durumunda olan, başka bir bölgeye doğru hareket etme ve oraya yerleşme anlamı taşıyan bir kavramdır. Bireyler göç sürecinde birçok alanda çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Çoğunlukla kendi iradesi dışında göç etmek durumunda bulunan çocuklar, göç sürecinin dikkat çekilmesi gereken bir ögesidir. Ülkemiz her sene çeşitli ülkelerden göç almakta, Rusya Federasyonu vatandaşlarının ülkemize doğru gerçekleştirdiği göç hareketleri ise bu bağlamda önemli bir noktada yer almaktadır. Bu çalışmada, Rusya Federasyonu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne aileleriyle göç etmiş çocukların göç sürecinde karşılaştıkları ayrımcılık, zorbalık, şiddet davranışları, uyum problemleri, dışlanma gibi sorunlar ve bu sorunlara neden olan unsurlar araştırılmıştır. Araştırma nitel yöntem ile yürütülmüş, katılımcı bireyler ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları göç öncesindeki deneyimler, göç esnasındaki deneyimler ve göç sonrasındaki deneyimler olmak üzere üç kategori kapsamında irdelenmiştir. Bulgular, göçmen çocukların göç sürecinde; bazı aile bireylerinden ayrılma, göç kararında etkili olamama, barınma sorunu yaşama, terk edilen bölgede bulunan ögelere ve kişilere özlem duyma gibi problemlerle karşılaştıklarını göstermektedir. Gelinen ülkede eğitim bağlamında; öğretmen ve akranlarla iletişim kuramama, okulda akran zorbalığına uğrama, dersleri anlamama, okula kaydolamama gibi sorunların yaşandığı görülmüştür. Bulgular yaşamın farklı alanlarında da akranlar ile iletişim kurmakta zorlanma, akranlarından fiziksel ve psikolojik şiddet görme, gördüğü şiddet karşısında kendisini ifade edememe, Türkçe öğrenme konusunda zorluk yaşama, dil edinme sürecinde yetişkinlerin görevlerini üstlenme, dışlanma ve ayrımcılığa maruz kalma, daha sık sağlık sorunları yaşama, sağlık kuruluşlarına başvurmaktan çekinme, göç sürecine ilişkin beklentilerin karşılanmaması gibi sorunlarla karşılaşıldığını da göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Göçmen Çocuk
• Göçmen Entegrasyonu
• Göçmen Kapsayıcılığı
• Rusya'dan Türkiye'ye göç

Issues in the Integration Process Faced by the Children Who Immigrated from the Russian Federation to the Republic of Turkey

Öz

Migration, driven by various factors, often leads to individuals encountering numerous challenges. Children, who often migrate involuntarily, are a significant aspect of this process. Turkey receives immigrants from various countries annually, with migration movements from the Russian Federation being particularly noteworthy. This research investigated the issues faced by children who migrated from the Russian Federation to the Republic of Turkey with their families. These issues include discrimination, bullying, violent behaviors, adaptation problems, and ostracism. The research was conducted using qualitative methods, involving in-depth interviews with participating individuals. The findings were examined in three categories: pre-migration, during migration, and post-migration. The findings revealed that migrant children faced problems such as separation from some family members, inability to influence the decision to migrate, housing problems, and longing for elements and individuals in the abandoned region. Within the educational setting of the host country, problems such as inability to communicate with teachers and peers, instances of bullying at school, inability to comprehend lessons, and inability to enroll in school were observed. The findings also showed problems in different areas of life, such as difficulty in communicating with peers, experiencing physical and psychological violence from peers, inability to express oneself in the face of violence, difficulty in learning Turkish, taking on adult roles in the language acquisition process, experiencing exclusion and discrimination, experiencing health problems more frequently, hesitating to apply to health institutions, and unfulfilled expectations related to the migration process.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• Migrant Child
• Immigrant Integration
• Immigrant Inclusion
• Migration from Russia to Turkey

Kaynakça

1. Aksel, Ş., Gün, Z., Irmak, T. Y. ve Cengelci, B. (2007). Migration and psychological status of adolescents in Turkey. Adolescence, 42(167), 589-602.
2. Antonova-Ünlü, E. (2016). Türkiye’de yaşayan İngiliz kökenli göçmenlerin dil kullanım, tercih ve tutumları. Yıldız Journal of Educational Research, 1(1), 55-76. https://doi.org/10.51280/yjer.2016.004
3. Apak, H. (2014). Suriyeli göçmenlerin uyumu ve gelecek beklentileri: Mardin örneği [Yüksek Lisans Tezi]. Mardin Artuklu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Aydın, D., Şahin, N. ve Akay, B. (2017). Göç olayının çocuk sağlığı üzerine etkileri. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi, 7(1), 8-14. https://doi.org/10.5222/buchd.2017.008
5. Batista-Pinto Wiese, E. (2010). Culture and migration: Psychological trauma in children and adolescents. Traumatology, 16(4), 142-152. https://doi.org/10.1177/1534765610388304
6. Bilgin, N. (2014). Kimlik inşası (2. Basım). İzmir Büyükşehir Belediyesi.
7. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design (1. Basım). Harvard University Press.
8. Corbin, J., & Strauss, A. (2014). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Sage publications.

9. Cornille, T. A. ve Brotherton, W. D. (1993). Applying the developmental family therapy model to issues of migrating families. Marriage & Family Review, 19(3-4), 325-340. https://doi.org/10.1300/J002v19n03_08
10. Creswell, W. J. (2016) Nitel araştırma yöntemleri- Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Siyasal. (2006).
11. Çakır, S. (2008). İnsan-Kültür ve Toplum Yazıları (1. Basım). Fakülte Kitabevi Yayınları.
12. Çakırer-Özservet, Y. (2016). Uluslararası göç, yerel yönetimler ve toplumsal uyum. TBB İller ve Belediyeler Dergisi, 813, 48-55.
13. Dovidio, J. F. ve Esses, V. M. (2001). Immigrants and immigration: Advancing the psychological perspective. Journal of Social Issues, 57(3), 378-387. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00219
14. Fandrem, H., Strohmeier, D. ve Roland, E. (2009). Bullying and victimization among native and immigrant adolescents in Norway: The role of proactive and reactive aggressiveness. The Journal of Early Adolescence, 29(6), 898-923. https://doi.org/10.1177/0272431609332935
15. Gencer, T. E. (2019). Göç süreçlerindeki çocukların karşılanamayan gereksinimleri, haklara erişimleri ve beklentileri: Ankara ve Hatay'da yaşayan Suriyeli çocuklar örneği [Doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
16. Grünigen, R., Perren, S., Nägele, C. ve Alsaker, F. D. (2010). Immigrant children's peer acceptance and victimization in kindergarten: The role of local language competence. British Journal of Developmental Psychology, 28(3), 679-697. https://doi.org/10.1348/026151009X470582
17. Gülerce, H. ve Demir, E. (2021). Zorunlu Göç Sürecinde Sosyal Ağlar; Şanlıurfa’daki Suriyeli Sığınmacılar. Journal of Social Policy Conferences, (81), 185-211. https://doi.org/10.26650/jspc.2021.81.973727
18. Johnson, J. S. ve Newport, E. L. (1989). Critical period effects in second language learning: The influence of maturational state on the acquisition of English as a second language. Cognitive Psychology, 21(1), 60-99.
19. Kağnıcı, D.Y., (2020). Kültüre duyarlı okul iklimi oluşturulması: okul psikolojik danışmanlarının rol ve sorumlulukları. İçinde Doğan, A. ve Kağnıcı, D.Y. (Edl.). Göçmen çocuk ve ergenler kültürleşme, uyum ve eğitim (ss. 103-126). Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık.
20. Kapsayıcı Eğitim Öğretmen Eğitimi Modülü Projesi, (2018). Okul yöneticilerinin eğitimi modülü. https://corlu.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_11/28084808_OKUL_YYNETYCYLERYNYN_EYYTYMY-YEREL_1.pdf
21. Konut Satış İstatistikleri, Mart 2023. (2023, Nisan). Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni, 49517. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Konut-Satis-Istatistikleri-Mart-2023-49517
22. Kümbetoğlu, B. (2019) Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma (6. Basım). Bağlam Yayınları.
23. Lacroix, C. (2010). Immigrants, literature and national integration (1. Basım). Palgrave Macmillan.
24. Massey, D. S., Arango, J., Hugo, G., Kouaouci, A., Pellegrino, A. ve Taylor, J. E. (2014). Uluslararası göç kuramlarının bir değerlendirmesi. Göç Dergisi, 1(1), 11-46. https://doi.org/10.33182/gd.v1i1.546
25. Meadan, H. ve Monda-Amaya, L. (2008). Collaboration to promote social competence for students with mild disabilities in the general classroom: A structure for providing social support. Intervention in School and Clinic, 43(3), 158-167. http://doi.org/10.1177/1053451207311617
26. Morales, D. X. (2021). Immigrant children and school bullying: the “unrecognized” victim?. International Journal of Sociology and Social Policy, 41(9/10), 1026-1037. http://doi.org/10.1177/08862605221104535
27. Morrow, S. L. (2005). Quality and trustworthiness in qualitative research in counseling psychology. Journal of Counseling Psychology, 52(2), 250. https://doi.org/10.1037/0022-0167.52.2.250
28. Muyan, G. K. (2019). Hollanda Göçmen Entegrasyonu Politikaları: Liberalizmden Neoliberalizme. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(1), 177-192. http://doi.org/10.32331/sgd.582747
29. Öztürk, E., Erdoğan, B. ve Çalıcı, C., (2020). Göçmenler ve göç süreci: psikotravmatolojik bir değerlendirme. İçinde Sakız, H. ve Apak, H.(Edl.). Türkiye’de göçmen kapsayıcılığı (ss. 213-225). Pegem Akademi.
30. Parker, C., Scott, S. ve Geddes, A. (2019). Snowball sampling. SAGE research methods foundations. https://doi.org/10.4135/9781526421036831710
31. Polat, G. (2007). İç Göçün Çocuk Ruh Sağlığına Etkisi ve Sosyal Hizmet Müdahalesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(1), 89-106.
32. Ruiz, J. M., Gallardo, M. E. ve Delgado-Romero, E. A. (2013). Latinas/os and immigration reform: A commentary to “Crossroads: The psychology of immigration in the new century”-The report of the APA Presidential Task Force on Immigration. Journal of Latina/o Psychology, 1(3), 149–154. https://doi.org/10.1037/lat0000002
33. Sağıroğlu, A. Z., Ünsal, R. ve Özenci, F. (2022). Türkiye Göç ve İnsan Hareketlilikleri Yıllık Raporu-2021. Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Göç Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (AYBÜ-GPM). https://aybu.edu.tr/GetFile?id=1c168fe4-c95c-447fb3eb8ab7d312794c.pdf
34. Sağlam, E. (2020). Ayrımcılık Konusunda Nitel Bir Araştırma: Viyana’daki Türk Göçmenler. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 16(59), 268-295.
35. Sakız, H. ve Apak, H. (2020). Türkiye’de göçmen kapsayıcılığı (2. Basım). Pegem Akademi.
36. Sır, A., Bayram, Y. ve Özkan, M. (1998). Zoraki iç göçün ruh sağlığına etkileri üzerine bir ön çalışma. Klinik Psikiyatri Dergisi, 1(2), 83-88.
37. Sousa, D. (2014). Validation in qualitative research: General aspects and specificities of the descriptive phenomenological method. Qualitative Research in Psychology, 11(2), 211-227. https://doi.org/10.1080/14780887.2013.853855
38. Spiel, C. ve Strohmeier, D. (2012). Peer relations in multicultural schools. İçinde Masten, A. S., Liebkind, K. ve Hernandez, D.J. (Edl). Realizing the potential of immigrant youth (ss. 376–396). Cambridge University Press.
39. Şimşek, H., (2020). Eğitimde kapsayıcı politika ve göçmenler. İçinde Sakız, H. ve Apak, H. (Edl). Türkiye’de göçmen kapsayıcılığı (ss. 141-162). Pegem Akademi.
40. T.C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı. (2023a). Düzensiz göç. Göç İdaresi Başkanlığı’ndan alınmıştır: https://www.goc.gov.tr/duzensiz-goc-istatistikler
41. T.C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı. (2023b). Giriş-çıkış. Göç İdaresi Başkanlığı’ndan alınmıştır: https://www.goc.gov.tr/giris-cikis
42. T.C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı. (2023c). İkamet izinleri. Göç İdaresi Başkanlığı’ndan alınmıştır: https://www.goc.gov.tr/ikamet-izinleri
43. Türk, F., Kaçmaz, T., Türnüklü, A. ve Tercan, M. (2018). Okul Psikolojik Danışmanlarının Penceresinden Türk ve Suriyeli İlkokul Öğrencilerinin Gruplararası Empati Deneyimlerinin İncelenmesi. Ilkogretim Online, 17(2), 786-811. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.419304
44. Uluocak, G. P. (2009). İç Göç Yaşamış ve Yaşamamış Çocukların Okulda Uyumu. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (26), 35-44.
45. Uluslararası Göç İstatistikleri, 2020. (2023, Nisan). Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni, 37212. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Uluslararasi-Goc-Istatistikleri-2020-37212
46. United Nations (1996). Report Of The World Summit For Social Development, Copenhagen, March 6 – 12, 1995. United Nations Digital Library’den alınmıştır: https://digitallibrary.un.org/record/198966
47. Ural, A. (2012). Türk asıllı göçmenlerin Hollanda’daki temel eğitim uygulamalarına yönelik ayrımcılık algıları. Eğitim ve Bilim, 37(165), 262-274.
48. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.