Derleme

Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması

Cilt: 12 Sayı: 2 31 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması

Öz

Öz-bakım, kişinin bedeninin, zihninin ve duygularının dengede olmasını sağlamak için egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, sosyal ilişkiler geliştirmek, stresle başa çıkmak ve kişisel potansiyelini gerçekleştirmek gibi bir dizi eylemi içerir. Bu, kişinin kendi sağlığını ve iyi oluş halini sürekli olarak desteklemek için bilinçli bir çaba ve bağlılık gösterdiği, yaşamını tüm yönleriyle iyileştirmeyi amaçlayan bir yaşam tarzıdır. Bu derlemede, öz-bakıma ve öz-bakımın önemli bir bileşeni olan terapistlerin kendi psikoterapi süreçlerinden geçmelerinin kişisel ve profesyonel gelişimleri üzerindeki etkilerine etik kodlar çerçevesinde odaklanılmıştır. Bu bağlamda; Amerikan Psikoloji Derneği’nin Psikologların Etik İlkeleri ve Davranış Kuralları, Kanada Psikoloji Derneği’nin Psikologlar için Kanada Etik Yönetmeliği, Kanada Danışmanlık ve Psikoterapi Derneği’nin Etik Yönetmeliği, Avrupa Psikologlar Dernekleri Federasyonu’nun Dernekler Üstü Etik Yönetmeliği, Uluslararası Psikoloji Bilimleri Birliği’nin Psikologlar için Evrensel Etik İlkeler Bildirgesi ve Türk Psikologlar Derneği’nin Etik Yönetmeliği incelenmiştir. Terapistlerin kendi psikoterapi süreçlerinden geçmesi, mesleki yetkinlikleri ve etik sorumlulukları açısından önemli görünmektedir. Araştırmalar, terapistlerin terapi deneyimlerinin hem olumlu hem de olumsuz etkilerini incelemiştir. Sonuç olarak, psikoloji ve klinik psikoloji programlarının, öz-bakımı bir etik ilke ve uygulama olarak ön plana çıkaran bir içerik taşıması, terapistlerin öz-bakım farkındalıklarını artıran araştırmalar ve uygulamaların geliştirilmesi ve bir öz-bakım yolu olarak terapistin kendi psikoterapi sürecinden geçebileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, terapistlerin kendi psikoterapi süreçlerinden geçmelerinin, mesleklerine duydukları sorumluluk çerçevesinde ilkesel olarak kabul edilebileceği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexander, A. (2019). Ethics in psychotherapy. Psychotherapy Bulletin, 54(4), 10-14.
  2. American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct. http://www.apa.org/ethics/code/index.html
  3. Ayala, E. E. ve Almond, A. L. (2018). Self-care of women enrolled in health service psychology programs: A concept mapping approach. Professional Psychology: Research and Practice, 49(3), 177–184. https://doi.org/10.1037/pro0000190
  4. Ayala, E. E., Ellis, M. V., Grudev, N. ve Cole, J. (2017). Women in health service psychology programs: Stress, self-care, and quality of life. Training and Education in Professional Psychology, 11(1), 18-25. https://doi.org/10.1037/tep0000141
  5. Barnett, J. E. ve Cooper, N. (2009). Creating a culture of self-care. Clinical psychology: Science and Practice, 16(1), 16–20. https://doi.org/10.1111/j.1468-2850.2009.01138.x
  6. Barnett, J. E., Baker, E. K., Elman, N. S. ve Schoener, G. R. (2007). In pursuit of wellness: The self-care imperative. Professional Psychology: Research and Practice, 38(6), 603–612. https://doi.org/10.1037/0735-7028.38.6.603
  7. Barnett, J. E., Johnston, L. C. ve Hillard, D. (2005). Psychotherapist wellness as an ethical imperative. İçinde L. VandeCreek ve J. B. Allen (Edl.), Innovations in clinical practice: Focus on health and wellness (ss. 257–271). Professional Resource Press/Professional Resource Exchange.
  8. Bennett-Levy, J. ve Finlay-Jones, A. (2018). The role of personal practice in therapist skill development: A model to guide therapists, educators, supervisors and researchers. Cognitive Behaviour Therapy, 47(3), 185–205. https://doi.org/10.1080/16506073.2018.1434678

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2024

Kabul Tarihi

20 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Demirbaş, F. N., Parlak, F. T., Güler Erdil, İ. E., Şen, İ., Demir, R., & Kahya, Y. (2025). Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 12(2), 190-210. https://doi.org/10.31682/ayna.1497617
AMA
1.Demirbaş FN, Parlak FT, Güler Erdil İE, Şen İ, Demir R, Kahya Y. Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2025;12(2):190-210. doi:10.31682/ayna.1497617
Chicago
Demirbaş, Fatma Nur, Feride Tuğçe Parlak, İlayda Etkin Güler Erdil, İlknur Şen, Rümeysa Demir, ve Yasemin Kahya. 2025. “Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 12 (2): 190-210. https://doi.org/10.31682/ayna.1497617.
EndNote
Demirbaş FN, Parlak FT, Güler Erdil İE, Şen İ, Demir R, Kahya Y (01 Mayıs 2025) Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 12 2 190–210.
IEEE
[1]F. N. Demirbaş, F. T. Parlak, İ. E. Güler Erdil, İ. Şen, R. Demir, ve Y. Kahya, “Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 190–210, May. 2025, doi: 10.31682/ayna.1497617.
ISNAD
Demirbaş, Fatma Nur - Parlak, Feride Tuğçe - Güler Erdil, İlayda Etkin - Şen, İlknur - Demir, Rümeysa - Kahya, Yasemin. “Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 12/2 (01 Mayıs 2025): 190-210. https://doi.org/10.31682/ayna.1497617.
JAMA
1.Demirbaş FN, Parlak FT, Güler Erdil İE, Şen İ, Demir R, Kahya Y. Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2025;12:190–210.
MLA
Demirbaş, Fatma Nur, vd. “Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 12, sy 2, Mayıs 2025, ss. 190-1, doi:10.31682/ayna.1497617.
Vancouver
1.Fatma Nur Demirbaş, Feride Tuğçe Parlak, İlayda Etkin Güler Erdil, İlknur Şen, Rümeysa Demir, Yasemin Kahya. Terapistin Öz-Bakımı ve Kendi Terapi Sürecinden Geçmesi: Etik Bakış Açısı ile Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Mayıs 2025;12(2):190-21. doi:10.31682/ayna.1497617