Psikanalitik Kuramda Baba İşlevi ve Ben İdeali Çerçevesinde Bir Film Analizi: Scarface

Öz

Filmler, insanın zihinsel süreçlerine ayna tutabilen sanat yapıtlarıdır. Sinemanın doğası ve filmlerin sembolik yapısı, karakterlerin iç dünyalarını gözlemleme ve psikanalitik çerçevede yorumlayabilme olanağı sunmaktadır. Psikanalitik kuramda; zihinsel işleyişin oluşumunda ve ben’in gelişiminde baba işlevi kritik bir rol oynamaktadır. Çocuğun gerçeklik ve toplumsal olan ile tanışabilmesi ve ben idealini bu eksende oluşturabilmesi; babanın, anne ile çocuk arasındaki ilişkiye dahil olabilme kapasitesi ile ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı; Scarface filmindeki Tony Montana karakteri üzerinden psikanalitik kuramdaki baba işlevi ve ben idealini değerlendirmektir. Tony Montana, Küba’dan Amerika’ya mülteci olarak gelmiş bir suçludur. Film boyunca Tony’nin nasıl büyük bir uyuşturucu baronu haline geldiği işlenirken bir yandan da zihinsel işleyişindeki kayıp baba figürü ile kurulmaya çalışılan ilkel bir özdeşimin ve baba işlevinin yetersizliğinin, ben ve ben ideali arasındaki uçuruma nasıl etki ettiği gözlemlenebilmektedir. İç dünyadaki kayıp babanın, Tony’nin gerçeklik ve toplumsal olanla uyum geliştirme imkanını engellediği ve her şeyi başaracak ve babadan alamadığını telafi edebilecek kişinin, sadece kendisi olduğuna dair bir yanılsamaya yol açtığı varsayılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• baba işlevi
• scarface
• ben ideali
• film analizi

Etik Beyan

Bu çalışma etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar kapsamındadır.

A Movie Analysis in the Context of Paternal Function and Ego Ideal in Psychoanalytic Theory: Scarface

Öz

Movies are works of art that can mirror human mental processes. The nature of cinema and the symbolic structure of movies offer the opportunity to observe characters’ inner worlds and interpret them in a psychoanalytic framework. In psychoanalytic theory, paternal functions play a critical role in forming mental functioning and developing the ego. The child’s ability to get acquainted with reality and the social and to form the ego ideal on this axis is related to the capacity of the father to be involved in the relationship between the mother and the child. This study aimed to examine the paternal function and the ego ideal in psychoanalytic theory through the character of Tony Montana in the movie Scarface. Tony Montana is a criminal who came to America as a refugee from Cuba. Throughout the movie, Tony’s rise to power as a big drug lord could be observed on the basis of his primitive identification with the missing father figure and the inadequacy of paternal functions in his mental functioning affecting the gap between the ego and the ego ideal. The missing father in the inner world of Tony appears to hinder his ability to harmonize with reality and society, leading to the illusion that he alone can achieve everything compensating for what he did not get from his father.

Anahtar Kelimeler

• movie analysis
• scarface
• ego ideal
• paternal function

Kaynakça

1. Anzieu, D. (2020). Deri ben (N. Tura, Çev.; 2. Basım). Metis Yayınları. (1985)
2. Balint, M. (2018). On genital love 1. İçinde Primary love and psychoanalytic technique (ss. 128-140). Routledge. (1947)
3. Balkan, R. (2014). Babalar: Kısıtlayıcı mı yoksa özgürleştirici mi? Bana bir masal anlat baba. İçinde M. I. Ertüzün (Ed.), Baba işlevi (2. Basım, ss. 149-157). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
4. Bergman, I. (2007). Büyülü fener (G. Taşkın, Çev.; 2. Basım). Agora Kitaplığı. (1987)
5. De Palma, B. (Yönetmen). (1983). Scarface [Film]. Universal Pictures.
6. Chassequet-Smirgel, J. (2020). Ben ideali (N. Tura Çev.; 3. Basım). Metis Yayınları. (1975)
7. Ciğeroğlu, B. (2014). Melanie Klein kuramında dişil konum: Nesne değişiminden simgeleştirmeye giden yolda baba işlevi. İçinde M. I. Ertüzün (Ed.), Baba işlevi (2. Basım, ss. 149-157). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
8. Dufour, J. (2014). Baba cinayeti, tümgüçlülüğün ölümünden doğan gerçeklik. İçinde M. I. Ertüzün (Ed.), Baba işlevi (2. Basım, ss. 15-23). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

9. Erdem, N. (2014). Freud’un kuramında baba işlevi. İçinde M. I. Ertüzün (Ed.), Baba işlevi (2. Basım, ss. 15-23). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
10. Fain, M. (2012). The prelude to fantasmatic life. İçinde D. Birksted-Breen, S. Flanders ve A. Gibeault (Edl.), Reading French psychoanalysis (ss. 338–353). Routledge. (1971)
11. Fain, M. ve Marty, P. (1960). The synthetic function of homosexual cathexis in the treatment of adults. The International Journal of Psycho-Analysis, (41), 401-406.
12. Freud, S. (2015). Cinsellik üzerine (A. A. Öneş, Çev.; 1. Basım). Say Yayınları. (1905)
13. Freud, S. (2017). Uygarlığın huzursuzluğu (H. Barışcan, Çev.; 7. Basım). Metis Yayınları. (1930)
14. Freud, S. (2020). Haz ilkesinin ötesinde ben ve id (A. Babaoğlu, Çev.; 7. Basım). Metis Yayınları. (1923)
15. Freud, S. (2020). Narsisizm üzerine ve Schreber vakası (B. Büyükkal ve S. M. Tura, Çev.; 7. Basım). Metis Yayınları. (1914)
16. Freud, S. (2023). Kitle psikolojisi ve benlik analizi (S. Emrem, Çev.; 1. Basım). Can Yayınları. (1921)
17. Freud, S. (2023). Totem ve tabu (K. Şipal, Çev.; 9. Basım). Say Yayınları. (1913)
18. Fromm, E. (2014). Rüyalar masallar mitler (A. Arıtan ve K. H. Ökten, Çev.; 1. Basım). Say Yayınları. (1951)
19. Green, A. (1975). The analyst, symbolization and absence in the analytic setting (on changes in analytic practice and analytic experience) in memory of D. W. Winnicott. International Journal of Psychoanalysis, 56(1), 1-22.
20. Green, A. (2009). The construction of the lost father. İçinde L. J. Kalinich ve S. Taylor (Edl.), The dead father: A psychoanalytic inquiry (ss. 23–46). Routledge/Taylor & Francis Group.
21. Guignard, F. (2014). Baba, kimsin sen? Baba işlevi ve ötekinin keşfi. İçinde M. I. Ertüzün (Ed.), Baba işlevi (2. Basım, ss. 39-46). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
22. Habip, B. (2014). Kulisteki baba: Winnicott ve yapıtı. İçinde M. I. Ertüzün (Ed.), Baba işlevi (2. Basım, ss. 31-39). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
23. Herbert, F. (2021). Dune (D. Körpe, Çev.; 1. Basım). İthaki Yayınları. (1965)
24. Keser, V. (2024). Baba işlevi. Psikanaliz Yazıları, (48), 13-29.
25. Klein, M. (1952). Some Theoretical conclusions regarding the emotional life of the infant. İçinde Developments in psycho-analysis. Hogarth.
26. McWilliams, N. (2020). Psychoanalytic diagnosis: Understanding personality structure in the clinical process. The Guilford Press.
27. Neubauer, P. B. (1960). The one-parent child and his oedipal development. The Psychoanalytic Study of the Child, 15(1), 286-309. https://doi.org/10.1080/00797308.1960.11822580
28. Nunberg, H. (1955). Principles of psychoanalysis: Their application to the neuroses. International Universities Press.
29. Segal, H. (2023). Melanie Klein’ın çalışmasına giriş (M. T. Sivri, Çev.; 1. Basım). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. (1964)
30. Winnicott, D. W. (2021). Oyun ve gerçeklik (S. M. Tura, Ed., T. Birkan, Çev.; 5. Basım). Metis Yayınları. (1971)
31. Young, S. D. (2012). Psychology at the movies. Wiley-Blackwell.