Derleme

Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme

Cilt: 13 Sayı: 2 30 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme

Öz

Psikoterapistlerin temel mesleki sorumluluklarından biri etik ilkelere uygun kararlar almaktır. Birden fazla danışanı içeren aile ve grup psikoterapileri, doğaları gereği, bireysel terapilere kıyasla daha karmaşık etik sorunlar ve ikilemler barındırmaktadır. Psikoterapistler, bu tür problemlerle karşılaştıklarında başvurabilecekleri kapsamlı kaynaklara ihtiyaç duymaktadırlar. Bu sebeple, bu çalışmasının amacı, aile ve grup psikoterapisinde etik ilke ve yönergelere dair kapsamlı bir Türkçe kaynak oluşturmak ve uygulayıcıların olası etik ikilemler konusundaki bilgi ve farkındalıklarını artırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, herhangi bir zaman kısıtlaması uygulanmadan Türkçe ve İngilizce yayınlar incelenmiş; taramalar Google Scholar, Semantic Scholar, PsychNet, SAGE Journals ve ResearchGate veri tabanları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Taramalar, “ethics”, “fee”, “termination”, “confidentiality”, “online”, “competence”, “multicultural”, “sexual intimacy” ve “record” anahtar kelimelerinin “group therapy” ve “family therapy” ile kombinasyonları kullanılarak yapılmıştır. Bulgular, bu psikoterapi türlerinde etik karar almanın çok boyutlu olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda öne çıkan temel ilkelerden bazıları, psikoterapistlerin mesleki yetkinliklerini sürdürmesi, insan haklarına saygı göstermesi, gizliliği koruması ve çoklu ilişkiler ile sınırlar konusunda titiz davranmasıdır. Uygulama süreçlerinde ise grup oluşturma, çok kültürlü duyarlılık, bilgilendirilmiş onam ve sistematik kayıt tutma gibi konular, danışan özerkliği ve güvenliğini sağlamak açısından kritik öneme sahiptir. Mali konular, yönlendirme ve sonlandırma süreçleri şeffaflık, adalet ve danışan yararının gözetilmesini gerektirmektedir. Çevrimiçi psikoterapide ise teknoloji kaynaklı risklerin yönetimi, klinik uygulamanın güvenliği ve etkinliği açısından elzemdir. Son olarak, psikoterapistin yetkinliği, süpervizyon desteği ve meslek örgütlerinden sağlanan rehberlik etik kararlar vermede belirleyici olmaktadır. Sonuç olarak, aile ve grup psikoterapilerinde etik ilkelerin özenle uygulanması, danışanların psikolojik iyilik hâlini güvence altına almak ve terapötik sürecin etkinliğini artırmak açısından kritik bir öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akyıl, Y., Üstünel, A., Alkan, S. ve Aydın, H. (2015). Türkiye’de çift ve ailelerle çalışan uzmanlar: Demografik özellikler, eğitim ve klinik uygulamalar. Psikoloji Çalışmaları, 35(1), 57-84.
  2. American Association for Marriage and Family Therapy (2015). Code of ethics. https://www.aamft.org/Legal_Ethics/Code_of_Ethics.aspx
  3. American Counseling Association (2014). Code of ethics. https://www.counseling.org/Resources/aca-code-of-ethics.pdf
  4. American Group Psychotherapy Association. (2002). AGPA and NRCGP guidelines for ethics. https://www.agpa.org/home/practice-resources/ethics-in-group-therapy
  5. American Group Psychotherapy Association. (2017). Practice guidelines for group psychotherapy. https://www.agpa.org/home/practice-resources/practice-guidelines-for-group-psychotherapy
  6. American Psychological Association (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct. http://www.apa.org/ethics/code/index.aspx
  7. American Psychological Association (2024). Proposed revision of guidelines for the practice of telepsychology. https://www.apa.org/practice/guidelines/telepsychology-revisions.pdf
  8. Arcuri, A. (2015). Money matters: A case study of a therapist’s and a family’s joint enactment of monetary issues in family therapy. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 36(4), 518–523. https://doi.org/10.1002/anzf.1127

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

26 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

22 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik, E., Engüzel, T., Ünal, T., & Dirik, G. (2026). Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 13(2), 309-342. https://doi.org/10.31682/ayna.1772592
AMA
1.Çelik E, Engüzel T, Ünal T, Dirik G. Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13(2):309-342. doi:10.31682/ayna.1772592
Chicago
Çelik, Ezginur, Tutku Engüzel, Tolunay Ünal, ve Gülay Dirik. 2026. “Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 (2): 309-42. https://doi.org/10.31682/ayna.1772592.
EndNote
Çelik E, Engüzel T, Ünal T, Dirik G (01 Mayıs 2026) Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 2 309–342.
IEEE
[1]E. Çelik, T. Engüzel, T. Ünal, ve G. Dirik, “Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 13, sy 2, ss. 309–342, May. 2026, doi: 10.31682/ayna.1772592.
ISNAD
Çelik, Ezginur - Engüzel, Tutku - Ünal, Tolunay - Dirik, Gülay. “Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13/2 (01 Mayıs 2026): 309-342. https://doi.org/10.31682/ayna.1772592.
JAMA
1.Çelik E, Engüzel T, Ünal T, Dirik G. Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13:309–342.
MLA
Çelik, Ezginur, vd. “Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 13, sy 2, Mayıs 2026, ss. 309-42, doi:10.31682/ayna.1772592.
Vancouver
1.Ezginur Çelik, Tutku Engüzel, Tolunay Ünal, Gülay Dirik. Aile ve Grup Psikoterapilerinde Etik İlkeler ve Uygulama Süreçleri: Güncel Psikoloji Literatürüne Dayalı Bir Derleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Mayıs 2026;13(2):309-42. doi:10.31682/ayna.1772592