Islamic and Preislamic Beliefs and Psychology: Visiting Shrines and Hocas within the Context of Indigenous Healing Methods in Turkey

Öz

Indigenous healing methods, such as visiting shrines, and their mental health benefits have gained importance. It has been argued that indigenous and traditional healing methods can enrich the knowledge base of counseling psychology, and aid in finding new solutions to old problems. Books regarding indigenous healing methods used in different cultures and religions, their mental health benefits, and the need to integrate such methods with Western modes of psychotherapy have been published. Moreover, it has been argued that the client’s culture and level of acculturation should be assessed and the therapist should facilitate indigenous healing methods if the need arises during psychotherapy, and thus, the therapist should be knowledgeable about relevant indigenous healing methods. Therefore, the purpose of the present article is to discuss Turkish indigenous healing methods within the scope of visiting shrines and religious leaders, and to provide examples based on three shrines in Istanbul and interviews with officials at these shrines.

Anahtar Kelimeler

• Indigenous healing methods,visiting shrines,visiting religious leaders,counseling

İslami ve İslam Öncesi İnançlar ve Psikoloji: Türkiye’deYerel Sağaltım Yöntemleri Bağlamında Türbeve Hoca Ziyaretleri

Öz

Son yıllarda türbe ziyareti gibi yerel sağaltım yöntemlerinin öneminden ve ruh sağlığına olan faydalarından sıklıkla bahsedilmektedir. Bu tip kültüre ve geleneklere dayalı uygulamaların ve yerel bilgi dağarcığının, tüm psikolojik danışmanlık bilgisini zenginleştireceği ve eski problemlere yeni çözümler bulmada fayda sağlayacağı vurgulanmıştır. Bu doğrultuda, dünyanın çeşitli kültürlerinde ve dinlerinde kullanılan sağaltım yöntemlerini psikolojik faydaları açısından ele alan kitaplar yayımlanmış ve bu yöntemlerin Batılı psikoterapi yöntemleriyle harmanlanmasının önemi üzerinde durulmuştur. Ayrıca, akıl sağlığı çalışanlarının kültürüne ve geleneklerine bağlı kişilerle çalışırken onları bu tip yerel sağaltım uygulamalarına yönlendirmeleri gerekebileceği, bu nedenle de psikoterapistlerin bu kültürel uygulamalar hakkında bilgi sahibi olmaları gerektiği savunulmuştur. Buradan yola çıkarak, bu makalenin amacı Türkiye’deki geleneksel, kültüre ve inançlara dayalı sağaltım yöntemlerini, türbe ve hoca ziyaretleri çerçevesinde özetlemek ve üç türbenin tasviri ve türbe görevlileri ile yapılan görüşmeler bağlamında incelemektir.

Anahtar Kelimeler

• Yerel sağaltım yöntemleri, türbeler, hoca ziyaretleri, danışmanlık

Kaynakça

1. Atkinson, D. R., Thompson, C. E., & Grant, S. K. (1993). A three-dimensional model for counseling racial/ethnic minorities. The Counseling Psychologist, 21, 257-277.
2. Bellér-Hann, I., & Hann, C. (2001). Turkish Region: State, Market and Social Identities on The East Black Sea Coast. Sante Fe, NM: School of Ameircan Research Press.
3. Bolak-Boratav, H. (2004). Psychology at the Cross-Roads: The view from Turkey. In M. J.
4. Stevens and D. Wedding (Eds), Handbook of International Psychology (Vol. 19, pp. 311-330). NewYork: Bruner-Routledge. Canel-Çınarbaş, D., Çiftçi, A., & Bulgan, G. (2013). Visiting Shrines: A Turkish religious practice and its mental health implications. International Journal for the Advancement of Counselling, 35, 32.
5. Canel-Çınarbaş, D., Korkut-Owen, F., & Çiftçi, A. (2009). Counseling in Turkey: A blend of western science and eastern tradition. In L. H. Gerstein, P. P. Heppner, S. Ægisdόttir, S. A. Leung,
6. & K. L. Norsworthy (Eds.), International handbook of cross-cultural counseling: Cultural assumptions and practices worldwide (pp. 475-485). Thousand Oaks, CA: Sage. Coker, E. M. (2009). Claiming the public soul: Reprsentations of Qur’anic healing and psychiatry in the Egyptian print media. Transcultural Psychiatry, 46, 472-794.
7. Çarkoğlu, A., & Toprak, B. (2000). Turkiye’de din, toplum ve siyaset. Istanbul: TESEV Yayınları.
8. Çıblak, N. (2002). Anadolu’da Ölüm Sonrası Mezarlıklar Çevresinde Oluşan İnanç ve Pratikler. Türk Kültürü, 40, 605-614.

9. Demir, A. F., & Çomak, N. A. (2009). Şaman ve Türk Dünyası. Istanbul: Bağlam.
10. Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığı (b.t.). Aile İrşat ve Rehberlik. 15 Ocak, 2010, http://www.diyanet.gov.tr/turkish/dinhizmetleriweb/giris.htm)
11. Diyanet İşleri Başkanlığı (b.t.). Dini Soruları Cevapandırma Komisyonu: Hastalık ve Tedavi. 12 Ocak, 2010, http://sorusor.diyanet.gov.tr/fmi/xsl/fetva/y_dokumcevap.xsl?-db=FetvaVT&-lay=wfkweb&-recid =947&-find=
12. Dole, C. (2006). Mass media and the repulsive allure of religiuos healing: The cinci hoca in
13. Turkish modernity. International Journal of Middle East Studies, 38, 31-54. El-Kadi, A. (1993). Health and healing in the Qur’an. In S. Athar (Ed.), Islamic perspectives in medicine. A survey of Islamic medicine: Achivements and conteporary issues (pp. 117-118).
14. Indianapolis: American Trust. Engin-Demir, C. (2003). Secularism and education in Turkey. In E. P. Quntero & M. K. Rummel
15. (Eds.), Becoming a teacher in the new society: Bringing communities and classrooms together (pp. 278). New York: Peter Lang. Gerstein, L. H., Heppner, P. P., Ægisdottir, S., Leung, S. A., & Norsworthy, K. L. (2009).
16. International handbook of cross-cultural counseling: Cultural assumptions and practices worldwide. Thousand Oaks, CA: Sage. İltar, G. (b.t.). Eski Türklerde Mezar Kültü ve Günümüze Yansımaları. 12 Ocak, 2010, http://www.hbektasveli.gazi.edu.tr/dergi_dosyalar/27-11-19.pdf
17. İnan, A. (1952). Müslüman Türklerde Şamanizm Kalıntıları. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4, 19-30.
18. İnan, A. (1972). Tarihte ve Bugün Şamanizm: Materyaller ve Araştırmalar (2. baskı). Ankara: Türk Tarih Kurumu.
19. Kalafat, Y. (1998). Kuzey Azerbaycan, Doğu Anadolu, ve Kuzey Irak’da Eski Türk Dini İzleri.
20. Ankara: Kültür Bakanlığı. Kirmayer, L. J. (1999). Myth and ritual in psychotherapy. Transcultural Psychiatry, 36, 451-460.
21. Köse, A. & Ayten, A. (2010). Türbeler: Popüler Dindarlığın Durakları. İstanbul: Timaş.
22. Moodley, R., & West, W. (2005). Integrating traditional healing practices into counseling and psychotherapy. Thousand Oaks, CA: Sage.
23. Ocak, A. Y. (2000). Alevi ve Bektaşi İnançlarının İslam Öncesi Temelleri. İstanbul: İletişim Yayınevi.
24. Özdemir, A., & Frank, K. (2000). Visible Islam in Modern Turkey. New York, NY: St. Martin’s Press.
25. Pepitone, A. (1997). Nonmaterial beliefs: Theory and research in cultural social psychology. In C.
26. McGarty & S. A. Haslam (Eds.), The message of social psychology. Cambridge: Blackwell. Pomerantz, A. M. (2013). Clinical Psychology: Science, Practice, and Culture (3rd Ed.). U.S.: Sage.
27. Rassool, G. H. (2000). The crescent and Islam: Healing, nursing and the spiritual dimension. Some considerations towards an understanding of Islamic perspectives on caring. Journal of Advanced Nursing, 32, 1476-1484.
28. Serin, R. (2005). Maneviyat bahçesinin gülleri: İstanbul evliyaları, sahabe kabirleri. İstanbul: Pamuk Yayıncılık.
29. Stirling, P. (1965). Turkish Village. New York: John Wiley & Sons.
30. Tanyu, H. (1967). Ankara ve çevresinde adak ve Adak Yerleri. Ankara: Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi.
31. Uzun, T. (b.t.). Cin Büyü ve Nazardan Nasıl Korunmalıyız?: Cin Çarpması, Büyü ve Nazar Tedavisinde İslami Metodlar. Konya: Uysal Kitabevi. Ünal, S., Özcan,Y., Emul, H. M., Çekem, A. B., Elbozan, H. B., & Sezer, Ö. (2001). Hastalık açıklama modeli ve çare arama davranışı. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2, 222-229.
32. Yalom, I. D. & Leszcz, M. (2005). The Theory and Practice of Group Psychotherapy (5th ed.).
33. New York: Basic Books. Yaşan, A. & Gürgen, F. (2004). Psikiyatri ve fizik tedavi polikliniklerine başvuran hastaların geleneksel yardım arama davranışının karşılaştırılması. Dicle Tıp Dergisi, 31, 20-28.