Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları
Öz
1990’ların başından bu yana, öyküsel terapiler ruh sağlığı alanındaki uzmanlar tarafından daha yaygın olarak kullanılır hale gelmiştir. Yakın zamanda öyküsel terapinin, travma-odaklı yaklaşımlar gibi, daha özelleşmiş biçimleri geliştirilmiştir. Bu makalede, travma alanındaki öyküsel terapi yaklaşımları derlenmektedir. Travma-odaklı öyküsel terapiler travmanın nitel ve öznel yönlerine odaklanmaktadır ve travmatik deneyimi danışanların kronolojik yaşam öyküsü içine yerleştirmeyi hedeflemektedir. Danışanı uzman konumuna yerleştirerek, öyküsel terapistler danışanların öykünün yapısını bozmasına ve öyküyü yeniden yapılandırmasına yardım etmektedir. Literatürde, tanıklık terapisi, öyküsel maruz bırakma terapisi (NET) ve yaşam incelemesi terapisi ve ayrıca, kolektif öyküsel yaklaşımlar gibi birtakım yapılandırılmış travma-odaklı öyküsel terapi yaklaşımları bulunmaktadır. Her ne kadar bu yaklaşımlara yönelik kanıtların çoğu anekdota dayalı olsa da, bazı çalışmalar travma sonrası stres bozukluğunun tedavisinde NET’in koşullu olarak etkili olduğunu göstermiştir. Bu yaklaşımının kullanımının artırılması ve stres ve travma ile ilişkili bozukluklar için etkililiğinin incelenmesi uygulayıcıların ve araştırmacıların travma-odaklı öyküsel terapi yaklaşımlarının, özellikle travmatik olaylara maruz kalma oranlarının oldukça yüksek olduğu Türkiye’de, geçerliğini ve klinik yararını daha iyi anlamasına yardımcı olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Afuape, T. (2011). Power, resistance and liberation in therapy with survivors of trauma: To have our hearts broken. Sussex, UK: Routledge.
- American Psychiatric Association. (1980). Diagnostic and statistical manual of mental disorders(3rd ed.). Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Author.
- American Psychological Association. (2017). Clinical practice guideline for the treatment of posttraumatic stress disorder. Washington, DC: Author.
- Angus, L. E., & Greenberg, L. S. (2011). Working with narrative in emotion-focused therapy: Changing stories, healing lives. Washington, DC: American Psychological Association.
- Benjet, C., Bromet, E., Karam, E. G., Kessler, R. C., McLaughlin, K. A., Ruscio, A. M.…Koenen, K. C. (2016). The epidemiology of traumatic event exposure worldwide: Results from the World Mental Health Survey Consortium. Psychological Medicine, 46(2), 327-343. doi: 10.1017/S0033291715001981
- Bichescu, D., Neuner, F., Schauer, M., & Elbert, T. (2007). Narrative exposure therapy for political imprisonment-related chronic posttraumatic stress disorder and depression. Behaviour Research and Therapy, 45(9), 2212-2220. doi: 10.1016/j.brat.2006.12.006
- Bisson, J. I.,Ehlers, A., Matthews, R., Pilling, S., Richards, D., & Turner, S. (2007). Psychological treatments for chronic post-traumatic stress disorder: Systematic review and meta-analysis. British Journal of Psychiatry, 190(2), 97-104. doi: 10.1192/bjp.bp.106.021402
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Gözde İkizer
*
0000-0003-3567-5991
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Şubat 2020
Gönderilme Tarihi
14 Aralık 2018
Kabul Tarihi
11 Ocak 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 1
Cited By
Öyküsel Terapinin Dışavurumcu Sanat Uygulamaları ile Bütünleşmesi
Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
https://doi.org/10.18863/pgy.771319Psikoterapilerin Etkililiğini Belirleyen Faktörlerin İncelenmesi
Ayna Klinik Psikoloji Dergisi
https://doi.org/10.31682/ayna.921699Çocuk Gözünden Göç Hikayesinin Öyküsel Terapi Odağında İncelenmesi: Suriyeli Mülteci Çocuklar
HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.20304/humanitas.974203GÖÇÜN HALK SAĞLIĞI SORUNU OLARAK RUH SAĞLIĞI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.52369/togusagbilderg.1130617