Derleme

Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları

Cilt: 7 Sayı: 1 28 Şubat 2020
PDF İndir
EN TR

Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları

Öz

1990’ların başından bu yana, öyküsel terapiler ruh sağlığı alanındaki uzmanlar tarafından daha yaygın olarak kullanılır hale gelmiştir. Yakın zamanda öyküsel terapinin, travma-odaklı yaklaşımlar gibi, daha özelleşmiş biçimleri geliştirilmiştir. Bu makalede, travma alanındaki öyküsel terapi yaklaşımları derlenmektedir. Travma-odaklı öyküsel terapiler travmanın nitel ve öznel yönlerine odaklanmaktadır ve travmatik deneyimi danışanların kronolojik yaşam öyküsü içine yerleştirmeyi hedeflemektedir. Danışanı uzman konumuna yerleştirerek, öyküsel terapistler danışanların öykünün yapısını bozmasına ve öyküyü yeniden yapılandırmasına yardım etmektedir. Literatürde, tanıklık terapisi, öyküsel maruz bırakma terapisi (NET) ve yaşam incelemesi terapisi ve ayrıca, kolektif öyküsel yaklaşımlar gibi birtakım yapılandırılmış travma-odaklı öyküsel terapi yaklaşımları bulunmaktadır. Her ne kadar bu yaklaşımlara yönelik kanıtların çoğu anekdota dayalı olsa da, bazı çalışmalar travma sonrası stres bozukluğunun tedavisinde NET’in koşullu olarak etkili olduğunu göstermiştir. Bu yaklaşımının kullanımının artırılması ve stres ve travma ile ilişkili bozukluklar için etkililiğinin incelenmesi uygulayıcıların ve araştırmacıların travma-odaklı öyküsel terapi yaklaşımlarının, özellikle travmatik olaylara maruz kalma oranlarının oldukça yüksek olduğu Türkiye’de, geçerliğini ve klinik yararını daha iyi anlamasına yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afuape, T. (2011). Power, resistance and liberation in therapy with survivors of trauma: To have our hearts broken. Sussex, UK: Routledge.
  2. American Psychiatric Association. (1980). Diagnostic and statistical manual of mental disorders(3rd ed.). Washington, DC: Author.
  3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Author.
  4. American Psychological Association. (2017). Clinical practice guideline for the treatment of posttraumatic stress disorder. Washington, DC: Author.
  5. Angus, L. E., & Greenberg, L. S. (2011). Working with narrative in emotion-focused therapy: Changing stories, healing lives. Washington, DC: American Psychological Association.
  6. Benjet, C., Bromet, E., Karam, E. G., Kessler, R. C., McLaughlin, K. A., Ruscio, A. M.…Koenen, K. C. (2016). The epidemiology of traumatic event exposure worldwide: Results from the World Mental Health Survey Consortium. Psychological Medicine, 46(2), 327-343. doi: 10.1017/S0033291715001981
  7. Bichescu, D., Neuner, F., Schauer, M., & Elbert, T. (2007). Narrative exposure therapy for political imprisonment-related chronic posttraumatic stress disorder and depression. Behaviour Research and Therapy, 45(9), 2212-2220. doi: 10.1016/j.brat.2006.12.006
  8. Bisson, J. I.,Ehlers, A., Matthews, R., Pilling, S., Richards, D., & Turner, S. (2007). Psychological treatments for chronic post-traumatic stress disorder: Systematic review and meta-analysis. British Journal of Psychiatry, 190(2), 97-104. doi: 10.1192/bjp.bp.106.021402

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2020

Gönderilme Tarihi

14 Aralık 2018

Kabul Tarihi

11 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İkizer, G. (2020). Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 7(1), 1-19. https://doi.org/10.31682/ayna.497048
AMA
1.İkizer G. Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2020;7(1):1-19. doi:10.31682/ayna.497048
Chicago
İkizer, Gözde. 2020. “Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 7 (1): 1-19. https://doi.org/10.31682/ayna.497048.
EndNote
İkizer G (01 Şubat 2020) Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 7 1 1–19.
IEEE
[1]G. İkizer, “Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 1–19, Şub. 2020, doi: 10.31682/ayna.497048.
ISNAD
İkizer, Gözde. “Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 7/1 (01 Şubat 2020): 1-19. https://doi.org/10.31682/ayna.497048.
JAMA
1.İkizer G. Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2020;7:1–19.
MLA
İkizer, Gözde. “Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 7, sy 1, Şubat 2020, ss. 1-19, doi:10.31682/ayna.497048.
Vancouver
1.Gözde İkizer. Travmanın Nitel ve Öznel Yönlerine Bir Bakış: Öyküsel Terapi Yaklaşımları. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Şubat 2020;7(1):1-19. doi:10.31682/ayna.497048

Cited By