Derleme

Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması

Cilt: 9 Sayı: 1 28 Şubat 2022
PDF İndir
TR EN

Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması

Öz

Bu derleme çalışmasının amacı, belirli psikopatolojilerin incelenmesinde ve tedavisinde daha etkili seçeneklerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülen çoklu bellek sistemleri teorisini klinik psikoloji alan yazınına tanıtmaktır. Öncelikle psikopatolojinin tanımına ve disiplinler arası çalışmaların günümüzdeki önemine yer vererek başlayan çalışma, devamında çoklu bellek sistemlerini ve bu sistemlerin gelişimsel süreçte takip ettiği basamakları açıklamaktadır. Son olarak stres temelli bozukluklar, nörogelişimsel bozukluklar ve ergenlik dönemi psikopatolojilerinin açıklanmasında çoklu bellek sistemleri bakış açısının rolüne bu alanda yapılan çalışmaları derleyerek açıklık getirmektedir. Buna göre çoklu bellek sistemleri bakış açısı, her birinin ayrı ve geniş çaplı etiyolojik çalışmaları bulunan psikopatolojilerin ortak yönü olarak bellek ve öğrenme süreçleri ile bu süreçlerin altında yatan nörobiyolojiye vurgu yapmaktadır. Bu ortak yönlerin anlaşılması, özellikle eş tanılı rahatsızlıkların (örneğin; dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile Turet sendromu) etiyolojisinin daha iyi açıklanmasına katkıda bulunabilir. Bununla birlikte; günümüz teknolojisi yardımıyla çoklu bellek sistemlerinden sorumlu ilgili beyin bölgelerinin uyarılması yoluyla izlenen davranışsal müdahale çalışmalarının, psikopatolojilere özgü semptomların azaltılmasında etkili olduğu gözlemlenmiştir. Çoklu bellek sistemlerini esas alarak geliştirilen ve farklı tanı gruplarını hedef alan benzer müdahalelerin etkililiğinin ileriki araştırmalar ile test edilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aggleton, J. P., Neave, N., Nagle, S., ve Sahgal, A. (1995). A comparison of the effects of medial prefrontal, cingulate cortex, and cingulum bundle lesions on tests of spatial memory: evidence of a double dissociation between frontal and cingulum bundle contributions. Journal of Neuroscience, 15(11), 7270-7281.
  2. Alnæs, D., Kaufmann, T., Doan, N. T., Córdova-Palomera, A., Wang, Y., Bettella, F., Moberget, T., Andreassen, O. A., ve Westlye, L. T. (2018). Association of Heritable Cognitive Ability and Psychopathology With White Matter Properties in Children and Adolescents. JAMA psychiatry, 75(3), 287–295. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2017.4277
  3. Amerikan Psikiyatri Birliği (2013), Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğolu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2014.
  4. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469.
  5. Arnsten, A. F. (1998). The biology of being frazzled. Science, 280(5370), 1711-1712.
  6. Auerbach, R. P., Mortier, P., Bruffaerts, R., Alonso, J., Benjet, C., Cuijpers, P., ... ve Murray, E. (2018). WHO World Mental Health Surveys International College Student Project: prevalence and distribution of mental disorders. Journal of Abnormal Psychology, 127(7), 623.
  7. Barch, D. M. (2020). What Does It Mean to Be Transdiagnostic and How Would We Know?. Am J Psychiatry, 177(5).
  8. Bark, C., ve Resch, F. (2008). Neurobiology of Depression in Childhood and Adolescence. In Biological Child Psychiatry (Vol. 24, pp. 53-66). Karger Publishers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2022

Gönderilme Tarihi

5 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

17 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Konaç, A., & Ünal, Ç. T. (2022). Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 9(1), 34-55. https://doi.org/10.31682/ayna.777249
AMA
1.Konaç A, Ünal ÇT. Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2022;9(1):34-55. doi:10.31682/ayna.777249
Chicago
Konaç, Aslı, ve Çağrı Temuçin Ünal. 2022. “Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 9 (1): 34-55. https://doi.org/10.31682/ayna.777249.
EndNote
Konaç A, Ünal ÇT (01 Şubat 2022) Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 9 1 34–55.
IEEE
[1]A. Konaç ve Ç. T. Ünal, “Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 34–55, Şub. 2022, doi: 10.31682/ayna.777249.
ISNAD
Konaç, Aslı - Ünal, Çağrı Temuçin. “Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 9/1 (01 Şubat 2022): 34-55. https://doi.org/10.31682/ayna.777249.
JAMA
1.Konaç A, Ünal ÇT. Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2022;9:34–55.
MLA
Konaç, Aslı, ve Çağrı Temuçin Ünal. “Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 9, sy 1, Şubat 2022, ss. 34-55, doi:10.31682/ayna.777249.
Vancouver
1.Aslı Konaç, Çağrı Temuçin Ünal. Çoklu Bellek Sistemleri Bakış Açısı ile Nörogelişimsel Bozuklukların, Stres ve Ergenlik Dönemi ile İlişkili Psikopatolojilerin İncelenmesi: Bir Derleme Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Şubat 2022;9(1):34-55. doi:10.31682/ayna.777249