Dinamik Yönelimli Yaklaşımlarda Anamnez Oturumundan Psikoterapi Oturumuna Geçiş Süreci: Aday Psikoterapistler İçin Bir Kılavuz

Öz

Psikoterapötik bir formülasyon için gerekli bilgilerin elde edilmesinin en güçlü yönlerinden biri danışanın anamnezinin alınmasıdır. Anamnezin alınması, psikoterapi oturumlarının planlanması aşamasında danışan ile pozitif transferansın, terapötik ittifakın ve kontratın gerçekleşmesinde kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle bu çalışmada amaç anamnez görüşmesinin yazıya dökülmemiş kurallarının resmedildiği bir yol haritası oluşturmak ve böylece hem danışanlarının hem de (aday) psikoterapistlerin sürece başlayışını kolaylaştırmaktır. Özetlemek gerekirse bu çalışmada anamnez alma yöntemi, anamnezdeki soru türleri, ön görüşmede kullanılabilecek ölçme araçları, anamnez almanın avantajları ve dezavantajları ile psikoterapi oturumuna geçiş sürecine yer verilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak dinamik yönelimli kuramların anamnez olarak ifade ettiği, diğer bazı kuramların da zaman zaman ön görüşme şeklinde isimlendirdiği bu tür çalışmaların psikoterapi oturumuna geçiş aşamasında formülasyon oluşturulmasına ve danışanın direncinin kırılmasına önemli katkılar sağladığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Psikoterapi
• dinamik yönelimli yaklaşım
• anamnez
• klinik görüşme

Transition Process from Anamnesis Session to Psychotherapy in Dynamically Oriented Approaches: A Guide for Candidate Psychotherapists

Öz

One of the strongest aspects of obtaining the essential information for a therapeutic formulation is taking the anamnesis of the client. Taking the anamnesis has a pivotal role in establishing positive transference, therapeutic alliance, and contract with the client during the planning of therapy sessions. Therefore, this study aimed to create a roadmap illustrating the unwritten rules of the anamnesis interview and accordingly facilitate the initiation of the process for both clients and (candidate) therapists. To summarize, in this study, the anamnesis method, question types in the anamnesis, measurement tools that can be used in the first interview, advantages and disadvantages of taking anamnesis and the transition process to psychotherapy session were explained. As a result, it was concluded that such studies, which are referred as anamnesis by dynamically oriented theories or sometimes called as the first interview by other theories, make significant contributions to the case formulation and help breaking the resistance of the client during the transition to the psychotherapy sessions.

Anahtar Kelimeler

• Psychotherapy
• dynamically oriented approach
• anamnesis
• clinical interview

Kaynakça

1. Abbass, A. (2016). The emergence of psychodynamic psychotherapy for treatment resistant patients: Intensive short-term dynamic psychotherapy. Psychodynamic Psychiatry, 44(2), 245-280.
2. Aladağ, M., Yaka, B. ve Koç, D. (2014). Psikolojik danışma becerileri eğitimine ilişkin psikolojik danışman adaylarının görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(3), 859-886.
3. Anzieu, D., & Chabert, C. (2011). Projektif yöntemler (B. Kolbay, Çev.). Bağlam Yayınları, İstanbul.
4. Atli, A., Yıldırım, T. ve Çitil, C. (2016). Dinamik yönelimli kısa-yoğun-acil bireysel psikolojik danışma oturumlarının etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 6(46).1-13.
5. Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J. ve Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6), 561-571.
6. Bellak, L. ve Siegel, H. (1983). Handbook of intensive brief and emergency psychotherapy (B.E.P). New York: C.P.S., Inc.
7. Bellak, L. (1992). Handbook of intensive brief and emergency psychotherapy (2. Baskı). USA: C.P.S., Inc.
8. Cormier, S., Nurius, P. S. ve Osborn, C. J. (2009). Interviewing and change strategies for helpers. Nelson Education.

9. Çitil, C. (2016). Lise öğrencilerinin travmatik sorunlarını çözmede dinamik yönelimli kısa-yoğun-acil psikolojik danışma uygulaması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi, Malatya.
10. Deragotis, L. R. (1977). SCL-90-R Administration, scoring and procedures manual-I (2. Basım). USA: Johns Hopkins University.
11. Doğan, B. Y. (2015). Kısa acil psikoterapi (BEP) (2. Baskı). Ankara: Kurgu Kültür Merkezi Yayınları.
12. Eren-Gümüş, A., Çöl, B. ve Güzel, A. (2010, 10-12 Aralık). Psikolojik danışman adaylarının ilk psikolojik danışma oturumlarındaki temel hatalarından biri: Soru sorma [Sözlü bildiri]. III. Uygulamalı Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Ankara, Türkiye. http://www.pdrkongre2010.hacettepe.edu.tr/Bildiriozetleri.pdf
13. Ergüner-Tekinalp, B. ve Terzi Işık, Ş. (2013). Psikolojik danışmada güncel kuramlar. Ankara: PEGEM Yayıncılık.
14. GDPR (2016). Right of access by the data subject. Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, and repealing Directive 95/46/EC (General Data Protection Regulation). http://data.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj
15. Gutheil, T. G. ve Hilliard, J. T. (2001). “Don’t write me down”: Legal, clinical, and risk management aspects of patients’ requests that therapists not keep notes or records. American Journal of Psychotherapy, 55(2), 157-165.
16. Hatipoğlu, M. G., Hatipoğlu, H. ve Pekkan, G. (2012). Bir üniversite hastanesi diş hekimliği birimine başvuran hastaların anamnez formlarının değerlendirilmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 54-58.
17. Hayashi, H., Takei, Y., Fujimori, A., Takeuchi, I. ve Hono, T. (2017). Differences in ego functions between those with tendency to atypical depression and those with tendency to melancholic depression. Psychology, 8, 1657-1668.
18. Hill, C. E., Sullivan, C., Knox, S. ve Schlosser, L. Z. (2007). Becoming psychotherapists: Experiences of novice trainees in a beginning graduate class. Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training, 44(4), 434-449.
19. Kaya, M. S. ve Yıldırım, T. (2021a). Panik bozukluğa psikodinamik bakış: Psikolojik değerlendirme sürecinde psikodinamik yöntemlerin önemi. Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
20. Kaya, M. S. ve Yıldırım, T. (2021b). Gelişimsel krize müdahalede kısa-yoğun-acil psikoterapinin kullanımı: Bir olgu sunumu. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 8(2), 312-341.
21. Levine, H. B. (2007). A note on notes: Note taking and containment. The Psychoanalytic Quarterly, 76(3), 981-990.
22. Lewin, K. (1952). Field theory in social science: Selected theoretical papers by Kurt Lewin. London: Tavistock
23. Linden, W. ve Hewitt, P. L. (2013). Klinik psikoloji: Bir modern sağlık uzmanlık alanı (M. Şahin, Çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
24. Lo, C. L. (2013). The impact of note-taking in counseling [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. The University Of Iowa, USA.
25. Meydan, B. (2014). Psikolojik danışman adaylarına psikolojik danışma becerilerinin kazandırılması: karşılaştırmalı bir inceleme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(3), 110-123.
26. Morrison, J. (2008). The first interview: A guide for clinicians. New York: Guilford Press.
27. Oxford Dictionary (2017, Ekim 19). Anamnesis. Erişim adresi: https://en.oxforddictionaries.com/definition/anamnesis
28. Özakkaş, T. (2015). Terapistliğe ilk adım: Nasıl terapist olunur?. İstanbul: Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları.
29. Özgüven, İ. E. (1992). Hacettepe kişilik envanteri el kitabı. Ankara: PDREM Yayınları.
30. Paessler-Chesterton, H. N. (2008). A qualitative examination of counseling supervision: An analysis of modality and experience [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Regent University, UK.
31. Patterson, J., Williams, L., Edwards, T. M., Chamow, L. ve Grauf-Grounds, C. (2009). Essential skills in family therapy: From the first ınterview to termination. New York: The Guilford Press.
32. Peres, J. F., Mercante, J. ve Nasello, A. G. (2005). Psychological dynamics affecting traumatic memories: implications in psychotherapy. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 78(4), 431-447.
33. Perry, W. (2008). Basic counseling techniques: A beginning therapist’s toolkit. USA: Author House.
34. Rosso, G., Martini, B. ve Maina, G. (2013). Brief dynamic therapy and depression severity: A single-blind, randomized study. Journal of Affective Disorders, 147(1), 101-106.
35. Sharf, R. S. (2012). Theories of psychotherapy and counseling: Concepts and cases (5. Baskı). California, USA: Brooks/Cole, Cengage Learning.
36. Sommers-Flanagan, J. ve Sommers-Flanagan, R. (2012). Clinical interviewing. John Wiley & Sons.
37. Sperry, L., Gudeman, J. E., Blackwell, B. ve Faulkner, L. R. (2002). Psikiyatrik olgu formulasyonları (L. Küey, Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
38. Town, J. M., McCullough, L. ve Hardy, G. E. (2012). Therapist interventions in short-term dynamic psychotherapy: six expert treatments. British Journal of Guidance & Counselling, 40(1), 31-42.
39. Türk Dil Kurumu-TDK, (2017, Ekim 19). Anamnez. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts&kategori1=veritbn&kelimesec=15694
40. Voltan-Acar, N. (2009). Yeniden terapötik iletişim: Kişiler arası ilişkiler. Ankara: Nobel Yayıncılık.
41. Voltan-Acar, N. (2011). Grupla psikolojik danışma: İlke ve teknikleri. Ankara: Nobel Yayıncılık.
42. Yakıncı, C. ve Karabiber, H. (2016). Çocuklarda anamnezden tanıya. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi.
43. Yalom, I. D. (2010). The gift of therapy. Piatkus.
44. Yıldırım, T. (2006). Sosyal kaygısı yüksek üniversite öğrencilerine uygulanan kısa-yoğun-acil psikoterapinin etkililiği [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
45. Yıldırım, T. (2010, 10-12 Aralık). Psikolojik danışmadan önceki oturum: Dinamik anamnez alma ve karar verme [Çalıştay]. III. Uygulamalı Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Ankara, Türkiye. http://www.pdrkongre2010.hacettepe.edu.tr/Bildiriozetleri.pdf
46. Yıldırım, T. (2013). A process of short-term dynamics oriented and individual counseling: A case of stuttering. International Journal of Psychology and Counselling, 5(6), 104-113.