ҚАЗАҚ МАҚАЛ-МӘТЕЛДЕРІНІҢ ЗЕРТТЕЛУ БАРЫСЫ. БОЛАШАҚ ЗЕРТТЕУЛЕРГЕ ҰСЫНЫС

Öz

Қазіргі таңда қазақ тіл білімінде мақал-мәтелдерді зерттеу үш кезеңге бөліп қарастырылуда, мақалада үшінші кезеңдегі мақал-мәтелдерді зерттеудің негізгі үш: этнолингвистикалық; салыстырмалы-салғастырмалы лингвомәдениеттану және гендерлік лингвистика бағыттарына назар аударылады. ХХ ғасырдың соңы ХХІ ғасырдың басында жарияланған отандық және ағылшын тілді шетелдік зерттеулерге паремиология мәселелері бойынша репродуктивті сипаттамалық-аналитикалық шолу жасалады. Мақалада заманауи отандық және шетелдік паремиологиялық зерттеулердің негізгі бағыттары анықталды, болашақ зерттеу бағыттары ұсынылады.

Anahtar Kelimeler

• мақал-мәтелдер
• паремиологиялық зерттеулер
• этнолингвистика
• салыстырмалы
• салғастырмалы лингвомәдениеттану
• зерттеу бағыттары

Kaynakça

1. 1. Қайдар Ə. Халық даналығы. — Алматы: Толғанай, 2004. — 142-б.
2. 2. Қызырова Ә. Мақал-мәтел-лингвомәдени бірліктер/ Ә. Қызырова // ҚазҰУ хабаршысы. Филология сериясы.- 2008.- №8.- Б.187-190.
3. 3. MIEDER W. Definition and Classification. In: ______. Proverbs: a handbook. London: Greenwood Press, 2004. https://www.jlab.org/div_dept/admin/HR/EAP/07-07-08.pdf
4. 4. Betholia C. (August 2008). "Manipuri Culture Seen Through Proverbs". Indian Folklife (30): 4–5.
5. 5. Hatri J., Laishram L., (2013) ANTHROPOLOGICAL STUDY OF MANIPURI PROVERBS. IMPACT: International Journal of Research in Humanities, Arts and Literature (IMPACT: IJRHAL), 1(3), 1-6.
6. 6. Смағұлова Г. Қазақ фразеологиясы лингвистикалық парадигмаларда: Монография. — Алматы: Арыс, 2010. — 280 б.
7. 7. Манкеева Ж. Мəдени лексиканың ұлттық сипаты. — Алматы, 1997. — 10-б.
8. 8. Қалиұлы Б. Қазіргі қазақ тілі. — Алматы: Əлішер, 2006. — 125-б.

9. 9. Қарсыбекова Ш. Ш. Қазақ мақал-мəтелдерінің логика-семантикалық жəне заттық-тақырыптық топтастырылу принциптері // ҚазҰУ хабаршысы. Филология сер. — № 2 (92). — 2006.
10. 10. Исаева Ж.И. Дүниенің паремиологиялық бейнесі (лингвомəдениеттанымдық аспекті): ...Канд. дис. автореф. — Алматы, 2007. — 15-б.
11. 11. Смайлов А. «Əйел» концептісін қалыптастыратын тұрақты тіркестердің лингвомəдени сипаты: ...Канд. дис. автореф. — Алматы, 2008. — 9-б.
12. 12. Тілепов Ж. Халықпен ғұмырлас рухани мұра // Қазақ халқының мақалдары мен мəтелдері / Құраст. Қ.Алпысбаева, П.Əуесбаева т.б. — Алматы: ҚазмемҒА ҒЗИ, 2001. — 463 б.
13. 13. https://engime.org/aza-maal-metelderini-zerttelu-jariyalanu-meseleleri.html
14. 14. Jakobson R. Franz Boas' approach to language // Portraits of linguists. – Bloomington; L., 1966. – Vol. 2. – P. 127-139
15. 15. Boas F. Introduction // Handbook of American Indian languages. – Wash., 1911а. – P. 1-83. (Repr. in: Classics in linguistics. – N.Y., 1967. – P. 155-234)
16. 16. Қайдар Ә., Қазақтар ана тілі әлемінде: Этнолингвистикалық сөздік. Том 2: Қоғам / Ә. Қайдар.- Алматы: "Сардар" баспа үйі, 2013.- 728 бет.
17. 17. Муқəддəс M.,«Қазақ-ұйғыр мақал-мəтелдерінің паремиологиялық жүйесі», – Алматы, 31 б
18. 18. Атаханова Р.К. Туыс емес тілдердегі мақал-мәтелдердің этнолингвистикалық сипаты. Ф.ғ.к. дисс. автореф. – Алматы, 2005. – 31 б
19. 19. Сейтхожаева А.А., Паремиологиялық бірліктердегі ортақ жəне айырым белгілерC:/Users/W2/Downloads/551-1-1084-1-10-20160120.pdf
20. 20. Анипина A.K., Оразақынқызы Ф., Қытай және қазақ тілдеріндегі мақал-мәтелдердің грамматикалық құрылымы. http://www.kaznu.edu.kz/content/files/pages/folder22303
21. 21. Қазақ және ағылшын тілдеріндегі мақал-мәтелдердің этномәдени сипаты, https://articlekz.com/kk/article/32734
22. 22. Мансуров Б. Б., «Қазақ мақал-мəтелдеріндегі діни-хадистік аспекті». https://www.kaznu.kz/content/files/pages/folder3157
23. 23. Рсалиева Ж.А. Ағылшын, орыс және қазақ тілдері паремиологиялық бірліктерінің семантикалық сипаттамасы(«Еңбек – еңбегі жоқтық» тақырыптық тобының материалдары негізінде) file:///C:/Users/W2/Downloads/2223-1-4286-1-10-20181108%20(1).pdf
24. 24. Дина Б. Қазақ тіліндегі мақал-мәтелдердің танымдық прагматикалық аспектісі. Ф.ғ.к. дисс. қолжазбасы. 10.02.02. – Алматы, 2002. – 110 б.
25. 25. Джусупов М., Алибекова К., Мажитаева Ш. Специальная лексика и пословицы (лингвоконтрастивные и методические аспекты). – Ташкент, «MERIYUS», 2013. – 138 с.
26. 26. Гeндepлік кaтынaскa бaйлaнысты мaқaл-мәтeлдepдeгі этнолингвистикaлық мотивтep // Тіл тaғлымы. Aлмaты, 2003.- 4786.
27. 27. Сулейменова Э., Ақберді М., Қойшыбаева Г. Выбор языка и корреляции языковой трансмиссии: монография. – Алматы: Қазақ университеті, 2016. – 184 c.
28. 28. Баспасөз бетіндегі мақал-мәтелдердің қайта жаңғыруы. https://articlekz.com/kk/article/22234
29. 29. The Oxford Dictionary of English proverbs. Oxford University Press 1935. 625 p.
30. 30. Mieder W. Proverbs Are the Best Policy: Folk Wisdom and American Politics. Utah State University Press, Logan, Utah, 2005. 325 p.
31. 31. Mieder W. «Proverbs Speak Louder Than Words»: Folk Wisdom in Art, Culture, Folklore, History, Literature, and Mass Media. 2008. 357 p.
32. 32. Mieder Wolfgang. Antisprichwùrter. 1. Vol. Wiesbaden, 1982.
33. 33. Mieder Wolfgang. Antisprichwùrter. 2. Vol. Wiesbaden, 1985 Lucas E.C. Proverbs. William B. Eerdmans Publishing Company, Grand Rapids, Michigan. Cambridge, U.K. 2015. 421 p. 29.
34. 34. Mieder W. «Right makes might» Proverbs and the American Worldview. Indiana University Press, Indiana, USA, Bloomington, IN. 2019. 377 p.
35. 35. Вельмезова Е. ’Новые русские пословицы’ и проблема смысловой противопоставленности паремий (crossing of proverbs) // Slavic Almanac. 2006. Vol. 12. N 2. P. 164–174
36. 36. Reznikov A. Modern Russian Anti-Proverb. Burlington, Vermont: “Proverbium” in cooperation with the Department of German and Russian; The University of Vermont, 2009.
37. 37. Сүлейменова Э. Д., ҚАЗАҚ ТІЛІ ҮШІН ҰЛТТЫҚ КОРПУС КЕРЕК ПЕ? http://rmebrk.libgateway.psu.kz/journals/1109/70431.pdf