ТҮРКІ КӨШПЕЛІЛЕРІНІҢ ТАҢ-СОҢ ДӘУІРІНДЕГІ ҚЫТАЙ ӘДЕБИЕТІНЕ ЖАСАҒАН ӘСЕРІ

Öz

Мақалада автор таң-сон дәуіріндегі қытай әдебиетіне солтүстік түркі тілдес халықтардың ықпалы, атақты аңыздардың шығуы, жырдың дамуы, мазмұны, жанрлық ерекшеліктері мен жырдың ықпалы туралы сөз етеді. оның сол кездегі қоғамы. Бұдан солтүстік түркі көшпелілерінің мәдениеті мен әдебиетінің фонында жағдайдың қалай болғанын көруге болады.

Anahtar Kelimeler

• қытай әдебиеті
• түркі көшпелілері
• мәдениет және әдебиет

THE EFFECT OF TURKIC NOMADES ON CHINESE LITERATURE OF TANG-SONG EPOCH

Öz

The author describes the influence of Turkic speaking people on Chinese Literature of Tang-Song epoch, the formation of famous song poetry, its development, content, genre peculiarities and influence on the society of that time. It can be noticed the literature and art of Turkic nomades in Tang-Song epoch.

Anahtar Kelimeler

• Chinese literature
• Turkish nomads
• culture and literature

Kaynakça

1. 1. Лиу-жын-уй: «Батыс өңір мифологиясын зерттедің жағдайы және маңызы» (қытайша: 西域神话研究之现状及其意义), Батыс өңірді тану журналы, 2006, №1, 102-б.
2. 2. Яң-иі: «Қытай әдебиет тарихының қаритасын қайта сызу қажет — Яң-иі мақалалар жинағы» (қытайша: 重绘中国文学地图——杨义学术讲演集), Қытай қоғамдық ғылымдар баспасы, 2003, 89б.
3. 3. Қу (胡) – б.з.б. терістік көшпенділерінің жалпы аталуы болса, ал түркілердің дәуірінде түркілерге қаратылған. Осы мақаладағы қуларда, Уаң-ан-шының (王安石) «Миң ханымша әні» (明妃曲) атты жырындағы «қу» кезіндегі ғұндарды көрсетеді, ал қалған текстердегілері түгелдей батыс терістіктегі түркі халықтарын меңзейді.
4. 4. 聂巧平: «论杜甫的和亲诗», 西域研究，2003年第3期.
5. 5. «辞» «Сөз теңізі)，上海辞书出版社，2007年第十二次印刷，991页.
6. 6. 薛宗正: «边塞诗风西域魂– 古代西部诗揽胜» 新疆青少年出版社, 2003年. 53-бет.
7. 7. «Дастарқан күйі» немесе «Қонағасы күйі» (燕乐) Сүй-Таң мезгілінде қалыптасқан. Оның бұрынғы орданың «қасиетті күйлерімен» (雅乐) парқы – терістік көшпелілерінің ұлттық күйін барынша қабылдаған, халықтық түс алған.
8. 8. 龙建国: «宋词与转播», 百花洲文艺出版社, 2004年, 第11页.

9. 9. «Көне Таңнама – күй шежіресінде» (旧唐书 •音乐志).
10. 10. 龙建国: «唐宋词与转播», 百花洲文艺出版社, 2004年, 第1页.
11. 11. «Жалпы жарғы» (通典) 114-шиыршығында.
12. 12. 宋•陈郁 «藏一话腴», «宋诗话全编» 本.
13. 13. 宋•叶梦得 «避暑录话» 卷下, «笔记小说大观». 14.青: «西域文化影响下的中古小说», 中国社会科学出版社, 2006年.
14. 15. «Тарихнама – ғұндар баяны».
15. 16. 龙建国: «唐宋词与传播», 白花洲文艺出版社, 2004年.
16. 17.青: «西域文化影响下的中古小说», 中国社会科学出版社, 2006年, 第96页.
17. 18. «Көшпелілер мәдениетінің жырдың (词) пайда болуындағы әсері» 载《长春大学学报》2002年第6期.