Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Enstitüsü bünyesinde yayımlanan Türkoloji Dergisi, bilimsel bilgi üretiminde mutlak şeffaflık, nesnellik ve akademik dürüstlük ilkelerini temel almaktadır. Dergimizin editoryal süreçleri; Bilimsel Yayın Etiği Komitesi (COPE), Dünya Tıbbi Editörler Birliği (WAME) ve Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Kurulu (ICMJE) tarafından belirlenen evrensel etik yönergelere katı bir biçimde bağlıdır.
I. YAYIN POLİTİKASI
1. Kör Hakemlik ve Editoryal Değerlendirme Süreci Türkoloji Dergisi, bilimsel liyakati ve tarafsızlığı garanti altına almak amacıyla tavizsiz bir çift kör hakemlik (double-blind peer review) sistemi uygular. Yazar ve hakem kimlikleri sürecin hiçbir aşamasında karşılıklı olarak ifşa edilmez. Ön inceleme aşamasında dergi kapsamına, şablonuna ve bilimsel asgari standartlara uymayan makaleler, hakem sürecine alınmaksızın Editörler Kurulu kararıyla doğrudan reddedilir.
2. İntihal (Plagiarism) ve Benzerlik Denetimi Bilimsel hırsızlık ve intihal konusunda sıfır tolerans politikası esastır. Dergiye sunulan tüm metinler, ön inceleme aşamasında ve yayımlanmadan hemen önce Turnitin/iThenticate yazılımları üzerinden taranır. Kaynakça, doğrudan alıntılar ve yazar isimleri hariç tutulduğunda %15’i aşan benzerlik oranına sahip metinler koşulsuz olarak reddedilir. Doğrudan alıntılarda tırnak işareti ve sayfa numarası kullanımındaki eksiklikler veya kaynakların tahrif edilmesi (fabrikasyon) doğrudan ret sebebidir.
3. Çoklu, Eşzamanlı ve Tekrarlı Yayınlar Aynı araştırmaya dayanan bir makalenin eşzamanlı olarak birden fazla dergiye gönderilmesi veya daha önce yayımlanmış bir çalışmanın tekrar sunulması kesinlikle yasaktır. Bu tür bir etik ihlal tespit edildiğinde, yazarın makalesi reddedilir ve yazarın kurumu durumdan haberdar edilebilir.
4. Açık Erişim ve Telif Hakkı Politikası Dergi, Açık Erişim (Open Access) ilkelerini benimsemiştir ve yayımlanan tüm makaleler uluslararası bilim kamuoyunun ücretsiz erişimine sunulur. Makaleler, uygun atıf yapılması koşuluyla eserin ticari olmayan amaçlarla kullanılmasına, çoğaltılmasına ve dağıtılmasına olanak tanıyan Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı altında yayımlanır.
II. ETİK İLKELER
1. Editörlerin ve Yayın Kurulunun Sorumlulukları
- Mutlak Nesnellik: Editörler; makaleleri yalnızca bilimsel özgünlük, metodolojik geçerlilik, uluslararası literatüre katkı ve dergi odak noktası bağlamında değerlendirir. Yazarların demografik, kurumsal veya siyasi kimlikleri kararlarda hiçbir şekilde etkili olamaz.
- Çıkar Çatışması ve Gizlilik: Editörler ve kurul üyeleri, makalelerdeki yayımlanmamış verileri kendi kişisel araştırmalarında kullanamaz. Editör, yazarla veya çalışmayı destekleyen kurumla herhangi bir rekabetçi veya iş birliğine dayalı çıkar çatışması içindeyse değerlendirme sürecinden çekilmek zorundadır. Sunulan metinler, yayıncı ve sürece dâhil olan hakemler dışında hiç kimseyle paylaşılamaz.
2. Hakemlerin Sorumlulukları
- Bilimsel Titizlik ve Tarafsızlık: Hakem değerlendirmeleri, uluslararası standartlara uygun bir objektiflikle yapılmalıdır. Yazara yönelik kişisel eleştiriler kabul edilemez. Hakemler, iddialarını somut akademik argümanlarla ve ilgili literatürle desteklemelidir.
- Yetkinlik ve Zamanlama: Kendisine atanan makalenin içeriğini değerlendirmede yetkin olmadığını düşünen veya belirlenen sürede değerlendirmeyi tamamlayamayacak olan hakem, süreci geciktirmemek adına derhal editörü bilgilendirmeli ve çekilmelidir.
- Kaynak Bildirimi ve Etik İhlal Tespiti: Hakemler, yazarlar tarafından atıf yapılmamış ancak makale konusuyla doğrudan ilgili temel eserleri tespit etmelidir. Ayrıca, değerlendirilen metin ile literatürdeki başka bir eser arasında dikkate değer bir örtüşme fark edilirse, durum derhal Baş Editöre bildirilmelidir.
3. Yazarların Sorumlulukları
- Orijinallik ve Veri Şeffaflığı: Yazarlar, sundukları araştırmanın tamamen özgün olduğunu taahhüt eder. Veri uydurma (fabrikasyon), verileri çarpıtma (falsifikasyon) ve asılsız kaynak (hayali DOI/künye) kullanımı, akademik sahtekârlık kabul edilir. Kullanılan araştırma yöntemleri ve birincil kaynaklar (arşiv belgeleri, veriler), çalışmanın başkaları tarafından doğrulanabilmesine olanak tanıyacak şekilde şeffafça sunulmalıdır.
- Yazarlık Kriterleri: Bir makalede yazar olarak yer alacak kişiler; araştırmanın kurgulanmasına, verilerin elde edilmesine, analizine veya metnin yazımına doğrudan ve somut katkı sağlamış olmalıdır. Sorumlu yazar, tüm ortak yazarların çalışmanın son halini onayladığını garanti eder.
- Çıkar Çatışması ve Fon Kaynağı Beyanı: Araştırmayı destekleyen kurumlar, projeler (örneğin TÜBİTAK, BAP) ve olası çıkar çatışmaları makalenin sonunda açıkça beyan edilmelidir.
4. Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası COPE ve WAME yönergeleri uyarınca, Büyük Dil Modelleri (LLM) ve Yapay Zeka (YZ) araçlarının akademik yayın süreçlerindeki kullanımına ilişkin kurallar aşağıda belirtilmiştir:
- Yazarlık Statüsü Yasaklaması: Hiçbir Yapay Zeka aracı (ChatGPT, Gemini, Claude vb.) bir makalenin yazarı veya ortak yazarı olarak listelenemez. YZ araçları, fikri mülkiyet, etik sorumluluk ve yasal yükümlülük taşıyamazlar; dolayısıyla yazarlık kriterlerini karşılamazlar.
- Şeffaflık ve Beyan Zorunluluğu: Yazar(lar), makalenin fikirsel inşasında, veri analizinde, çevirisinde veya dil düzeltisinde (proofreading) herhangi bir YZ aracı kullanmışsa, bu durumu makalenin "Metodoloji" veya "Teşekkür/Beyan" bölümünde kullanılan aracın adı, sürümü ve kullanım amacı ile birlikte açıkça belirtmek zorundadır.
- İçerik Sorumluluğu: Makale içinde yer alan tüm metinlerin, analizlerin, atıfların ve kaynakçanın doğruluğundan tamamen insan yazar(lar) sorumludur. YZ araçları tarafından üretilebilecek "halüsinasyon" (uydurma kaynak, sahte yazar adı veya geçersiz DOI) hatalarından yazar mesuldür. YZ tarafından üretilmiş sahte verilerin veya kaynakların tespiti, makalenin doğrudan reddedilmesine veya yayımlanmışsa geri çekilmesine (retraction) neden olur.
Bilgi ve Yayınlara Erişim
"Türkoloji" dergisinin resmi web sitesi, yazarlara ve okuyuculara dergi ile ilgili bilgilere engelsiz erişim sağlar. Derginin resmi web sitesinde yazarlar ve okuyucular, derginin faaliyetleriyle ilgili bilgiler, yazım ve yayın ilkeleri, yayın etiği, editor kuruluyla iletişim, dergiye makale gönderme ve gönderme kuralları, makaleleri inceleme prosedürü hakkında temel bilgilere ücretsiz olarak erişebilirler. Ayrıca yazarlar ve okuyucular, derginin resmi web sitesinin arşiv bölümünde saklanan derginin önceki sayılarının elektronik versiyonlarına erişip ücretsiz olarak indirebilirler.
Telif Hakkı
"Türkoloji" dergisi, daha önce başka yayınlarda (basılı, elektronik ve diğer kaynaklarda) yayımlanmamış makaleleri kabul eder. Kabul edilen yazıların telif hakları dergi tarafından korunmaktadır. Telif hakkı sahipleri, "Türkoloji" dergisinde yayınlanan makalelerini derginin şartlarına uygun olarak atıfta bulunarak başka eserlerinde kullanma, değiştirme, kopyalama ve ekleme yapma olanağına sahiptir. Yayınlanan makalenin yazarı olarak belirtilmeyen kişi(ler) makaleyi intihal ve atıf kurallarına uygun olarak kullanmakla yükümlüdür.
Karşılıklı Gizlilik Şartları
"Türkoloji" dergisinin yazıları incelenme sürecinde herhangi bir haksızlığa uğramamak için yazar(lar) ve uzman(lar) her iki taraftan da gizli tutulur. Bu nedenle elektronik platform üzerinden hakem(ler)e gönderilen makale yazar(lar)a ilişkin bilgi içermemekte ve yazar(lar)a hakem(ler) hakkında bilgi verilmemektedir. Karşılıklı gizlilik sözleşmesi, yazar(lar)ın ve hakemlerin doğrudan iletişim kurmasını veya hakemler tarafından kasıtlı olarak haksızlığa uğramasını önlemek amacıyla uygulanmaktadır. Karşılıklı gizlilik, bilimsel yayınların kalitesini doğrudan etkiler.