Farklı dozlarda uygulanan bor ve demir gübrelerinin börülce (Vigna unguiculata L.) bitkisinde tane kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu araştırma Börülce (Vigna unguiculata L.) bitkisinin tane kalitesi üzerine farklı dozlarda uygulanan demir ve bor gübrelerinin etkilerini ortaya çıkarmak amacıyla 2017 yılında Ordu ekolojik şartlarında yürütülmüştür.
Materyal ve Yöntem: Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlı kurulmuş, ana parsellere demir dozları, alt parsellere bor dozları yerleştirilmiştir. Bitki materyali olarak Amazon börülce çeşidi kullanılmıştır. Dört farklı saf demir (0-1-2-4 kg/da) ve dört farklı saf bor (0-150-300-600 g/da) dozu uygulaması ekimden sonra bitki çıkışı olmadan önce toprağa sulandırılarak verilmiştir. Elde edilen tohumlarda su alma kapasitesi, şişme kapasitesi, pişme süresi, protein oranı, tanede bor ve tanede demir miktarı özellikleri incelenmiştir.
Araştırma Bulguları: Araştırma sonucunda borun 300 g/da dozu ile demirin 2 ve 4 kg/da dozlarının interaksiyonundan en iyi sonuçların alındığı, borun 600 g/da dozunda ise incelenen özelliklerin elde edilen değerlerinde düşüş meydana getirerek, börülcede 600 g/da bor dozunun toksik etki göstermeye başladığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Börülce bitkisi ülkemizde daha fazla yetiştirilmesi gereken, besleyiciliği yüksek, yetiştirilmesi kolay bir yemeklik tane baklagil bitkisidir. Börülce de bor, demir ve bunların interaksiyonları ile ilgili daha fazla çalışmanın farklı dozlarla ve farklı börülce çeşitleriyle yapılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda bu araştırmanın bundan sonraki çalışmalara kaynak sağlaması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Börülce, Bor, Demir, Tane kalitesi, pea, Boron, Iron, Grain quality
Destekleyen Kurum
Ordu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü
Proje Numarası
B-1826
Kaynakça
- Akdağ, C. (1996). Yemeklik Tane Baklagiller. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi. Yayınları içinde (9–30 ss.).
- Alcaraz, C. F., Martínez‐Sánchez, F., Sevilla, F., & Hellln, E. (1986). Influence of ferredoxin levels on nitrate reductase activity in iron deficient lemon leaves. Journal of Plant Nutrition, 9(11), 1405-1413.
- Anderson, J. W., Smith, B. M., & Washnock, C. S. (1999). Cardiovascular and renal benefits of dry bean and soybean intake. The American Journal of Clinical Nutrition, 70: 464-474.
- Atalay, E. (2009). Türkiye'deki tescilli nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin ve bazı nohut genotiplerinin demir uygulamalarına gösterdikleri tepkilerin ve genetik akrabalık derecelerinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora tezi.
- Başar, H., & Taban, E. (2001). Değişik demir bileşiklerinin ve uygulama yöntemlerinin soya fasulyesinin demir içeriği ve gelişimi üzerine etkisi. Tarım Bilimleri Dergisi, 7(4), 57-61.
- Baydar, H. (2002). Tarla Bitkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Notlan No: 40, Bursa.
- Bisikwa, J., Kawooya, R., Ssebuliba, J. M., Ddungu, S. P., Biruma, M., & Okello, D. K. (2014). Effects of plant density on the performance of local and elite cowpea varieties in eastern Uganda. African Journal of Applied Agricultural Sciences and Technologies, 1, 28–41.
- Bozbek, T., & Ünay, A. (2005). Ekim zamanı ve bitki sıklığının pamuk verimi üzerine etkisi. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 15(1), 34-43.
- Bozoğlu, H., Karayel, R., & Topal, N. (2011). Yeni tescil edilen börülce çeşitlerinin bazı tane özellikleri. Türkiye IV. Tohumculuk Kongresi, Cilt II içinde (175-180. ss.), 14-17 Haziran 2011, Samsun.
- Ceyhan, E., Önder, M., Hamurcu, M., Harmankaya, M., Gökmen, F., & Gezgin, S. (2006). Response of dry been (Phaseolus vulgaris L.) cultivars to foliar and soil applied in boron defficient calcareous soils. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 38(17-18), 2381-2399.