Serbest Sistemde Yetiştirilen Lohmann Sandy Tavuklarında Yumurta Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada serbest sistemde yetiştirilen Lohmann Sandy genotipine ait tavukların yumurta kalite özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve yöntem: Araştırmada Ordu ilinde özel bir işletmede yetiştirilen Lohmann Sandy genotipine ait tavuklardan elde edilen yumurtalar kullanılmıştır. Yumurta kalitesinin belirlendiği her bir dönemde 30 adet günlük yumurta kullanılmıştır. Yumurtalar oda sıcaklığında 24 saat bekletildikten sonra iç ve dış kalite özellikleri belirlenmiştir. Araştırma bulguları: Ak indeksi değeri ve Haugh birimi değeri zamana bağlı olarak önemli bir değişim göstermiş olup sırasıyla ortalama olarak 11.31 ve 92.90 olarak belirlenmiştir. Buna karşın, sarı indeksi değeri zamana bağlı olarak önemli bir değişim göstermemiş olup ortalama 51.21 olarak tespit edilmiştir. Yumurta ağırlığı zamana bağlı olarak önemli bir değişim göstermiş ve ortalama 58.84 g olarak belirlenmiştir. Kabuk yüzey alanı ve yumurta hacmi de zamana bağlı olarak önemli bir değişim göstermiş olup sırasıyla ortalama 74.58 cm2 ve 54.41 cm3 olarak hesaplanmıştır. Kabuk kalınlığı, şekil indeksi ve özgül ağırlık değerleri zamana bağlı olarak önemli bir değişim göstermemiştir. Sonuç: Alternatif üretim sistemleri ile üretilen yumurtaların piyasaya sunulması büyük önem taşımaktadır. Yumurta tüketim düzeyinin artırılması için özellikle gelişme çağındaki çocuklar ve yaşlılar hedef alınarak yeterli ve dengeli beslenmede yumurtanın yeri ve önemi anlatılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Serbest sistem
• Yumurta ağırlığı
• Ak indeksi
• Sarı indeksi
• Haugh birimi

Determination of Egg Quality Traits in Lohmann Sandy Hens Raised in Free Range System

Abstract

Objective: In this study, it was aimed to determine the egg quality traits of hens belonging to Lohmann Sandy genotype raised in the free-range system. Materials and methods: In the research, eggs obtained from hens belonging to Lohmann Sandy genotype raised in a private enterprise in Ordu province were used. In each period for egg quality determination, 30 daily eggs were used. After keeping the eggs at room temperature for 24 hours, the internal and external quality traits of eggs were determined. Results: The albumen index and the Haugh unit values showed a significant change depending on time and were determined as 11.31 and 92.90 on average, respectively. On the other hand, the yolk index value did not show a significant change depending on the time and the average value was found to be 51.21. Egg weight showed a significant change depending on the time and was determined as 58.84 g on average. Shell surface area and egg volume also showed a significant change depending on time and were calculated as 74.58 cm2 and 54.41 cm3 on average, respectively. Shell thickness, shape index and specific gravity values did not show a significant change depending on time. Conclusion: It is of great importance that eggs produced with alternative systems are introduced to the market. In order to increase the consumption level of eggs, the place and importance of eggs in adequate and balanced nutrition should be explained, especially targeting children in developmental age and the elderly.

Keywords

• Free range system
• Egg weight
• Albumen index
• Yolk index
• Haugh unit

Kaynakça

1. Alkan S., Durmuş İ. (2015). Alternatif kanatlı yetiştiriciliği: Beç tavuğu yetiştiriciliği. Türk Tarım- Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(10), 806-810.
2. Alkan S., Karslı T., Durmuş İ., Karabağ K. (2016). Beç tavuklarında (Numida meleagris) yumurta şekil indeksinin yumurta kalitesine etkileri. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4(9), 758-762.
3. Alkan, S., Derebaşı, S. (2018). Ordu ilinde yumurta tüketim bilincinin belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 7(2):237-244.
4. Akkuş, B., Yıldırım, İ. (2018). Beyaz ve kahverengi ticari yumurtacı tavuklarda, tavuk yaşı ve kafes katının yumurta dış kalite parametreleri üzerine etkileri. Akademik Ziraat Dergisi, 7(2):211-218.
5. Altan, Ö. (2015). Yumurta (Oluşumu, Kalitesi ve Biyoaktif Komponentleri). Ege Üniversitesi Basımevi.
6. Anonymous, (2014). Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Türk Gıda Kodeksi, Yumurta Tebliği, Tebliğ No: 2014‐55.
7. Artan, S., Durmuş, İ. (2015). Köy, serbest ve kafes sistemlerinde üretilen yumurtaların kalite özellikleri bakımından karşılaştırılması. Akademik Ziraat Dergisi, 4(2):89-97.
8. Aygün, A. (2007). Farklı yumurtacı hibritlerin, yem çekmeli ve çekmesiz zorlamalı tüy dökümü programlarına, yumurta verim ve kalite performansları bakımından tepkileri üzerine araştırmalar. Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Konya.

9. Bayram, B., Aksakal, V. (2008). Organik çiftlik hayvanları yetiştiriciliğinin esasları. Hasad Hayvancılık Dergisi, 24 (279):52-56.
10. Benli, N., Durmuş, İ. (2015). Değişik markalarda Ordu ilinde satışa sunulan yumurtaların kalite özelliklerinin belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 4(1):27-36.
11. Çelebi, Ş. (2003). Yumurta tavuğu rasyonlarına geç dönemde hayvansal ve bitkisel yağ ilavesinin performans, yumurta kalitesi ve yumurta sarısı yağ asidi kompozisyonu üzerine etkileri. Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü., Erzurum.
12. Doğan, H. (2008). Adana ‘da satışa sunulan yumurtalarda sunuş çeşitliliği ve kalite değişimi üzerine bir çalışma. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Adana.
13. Doyon, G., Bernier‐Cardou, M., Hamilton, R.G., Castaigne, F., Mac Lean, H. (1985). Egg quality. 1. Shell strength of eggs from five commerical strains of white leghorn hens during their first laying cycle. Poultry Science, 64:1685‐1695.
14. Durmuş, İ., Mızrak, C., Ertaş, S., Kaya, M. (2004). Yumurtacı ebeveynlerin rasyonlarına değişik düzeylerde çinko ilavesinin yumurtanın iç kalite özellikleri üzerine etkisi. Tavukçuluk Araştırma Dergisi, 5(1):16‐19.
15. Durmuş, İ. (2006). Geliştirilmekte olan yerli beyaz yumurtacı saf hatlar ve hibritlerinde verim özellikleri yumurta kalitesi ve kuluçka sonuçlarının belirlenmesi. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Ankara.
16. Durmuş, İ., Kamanlı. S., Demirtas, E.S., Demir, S. (2010). Barred Rock‐1, Rhode Island Red‐2 ve Colombian yumurtacı saf hatlarında yumurta kalite özellikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 50 (1):33‐39. Durmuş, İ., Alkan S. (2015). Serbest sistem yumurta tavukçuluğu el kitabı.Olay ofset,48s.
17. Ferrante, V., Lolli, S., Vezzoli, G., Cavalchini, L. G., (2009). Effects of two different rearing systems (Organic and Barn) on production performance, Animal welfare traits and egg quality characteristics in laying hens. Journal of. Animal Science. 8:165-174.
18. Friars, G.W., Fairfull, R.W., Gavora, J.S., Gowe, R.S. 1978. Eggs olid yields inselected and control strains at differentages. Processing and Abstracts Worlds’ Poultry Congress Rio De Janeiro, 1612‐1617.
19. Jacob, J.P., Miles, R.D., Mather, F.B. (1998). Egg Quality. University of Florida Cooperative Extension Service Instute of Food and Agricultural Sciences, Fact Sheet, Ps. 24.
20. Keeling, L.J., Dun, A. (1988). Polythene Housing for free range layers: Bird performance and behavior, Poultry Report. The West of Scotland Agricultural College. Technical Note, Number, 249.
21. Mineki, M., Kobayashi, M. (1998). Microstructural changes in stored hen egg yolk. Journal of Poultry Science, 35: 285‐294.
22. Mostert, B.E., Bowers, E.H., Van Der Walt, J.C. (1995). Influence of different housing systems on the performance of hens of four laying strains. South African Journal of Animal Science, 25(3): 80-86.
23. Narushin V. G. (2005). Egg geometry calculation using the measurements of length and breadth. Poultry Science, 84(3): 482-484.
24. Pavlovski, Z., Hopic, S., Uracar, S., Masic, B. (1994). The effect of housing system on interval egg quality in small layer flocks. Biotechnology in Animal Husbandry, 10 (5-6): 37-43.
25. Sarıca, M., Erensayın, C. (2009). Tavukçuluk ürünleri. Tavukçuluk Bilimi Yetiştirme, Besleme, Hastalıklar (Ed. Türkoğlu, M., Sarıca, M.), Bey ofset, 3. basım, Ankara, S: 588.
26. Sreenivasiah, P. (2006). Poultry production: A unique encyclopedia. 3rd Ed. Bangalore, India.
27. Şekeroğlu, A. (2002). Serbest yetiştirme (freerange) sisteminin beyaz ve kahverengi yumurtacı genotiplerin yumurta verimi ve kalitesine etkileri. Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
28. Şekeroğlu, A., Sarıca, M. (2005). Serbest yetiştirme (freerange) sisteminin beyaz ve kahverengi yumurtacı genotiplerin yumurta verim ve kalitesine etkisi. Tavukçuluk Araştırma Dergisi, 6 (1):10‐16.
29. Şenköylü, N. (2001). Modern tavuk üretimi. Anadolu matbaası. 3. Baskı, Tekirdağ, 538s.
30. Turan, B. (2006). Yumurta tavukçuluğunda farklı üretim sistemlerinin yumurta kalitesi üzerine etkileri. 19 Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Samsun.
31. Türkoğlu, M., Sarıca, M. (2009). Tavukçuluk Bilimi (Yetiştirme, Besleme, Hastalıklar). Bey Ofset Matbaacılık, Ankara. 600 sayfa.
32. Uruk, A. E. (2011). Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü’nde geliştirilen çeşitli tavuk hatlarının fenotipik özelliklerinin tanıtılmasına ilişkin bir araştırma. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Adana.
33. Yannakopoulos A. L., Tserveni-Gousi A. S. (1986). Quality characteristics of quail eggs. British Poultry Science, 27, 171-176.