Araştırma Makalesi

Fındıkta (Corylus avellana L.) Aşı Kaynaşmasının Anatomik ve Histolojik Gelişimi

Cilt: 12 Sayı: Özel Sayı 29 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Fındıkta (Corylus avellana L.) Aşı Kaynaşmasının Anatomik ve Histolojik Gelişimi

Öz

Amaç: Bu çalışma Tombul (Corylus avellana L.) fındık çeşidinde yongalı göz ve dilcikli aşılama tekniklerinde aşı kaynaşmasının zamana bağlı olarak gelişimini anatomik ve histolojik yönden incelemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Anaç ve kalem materyali olarak Tombul fındık ocaklarından alınan bir yıllık dip sürgünleri kullanılmıştır. Aralık ayının ilk haftasında yongalı göz ve dilcikli aşılar elle yapıldıktan sonra 26-28 C° sıcaklık ve % 70-80 nisbi nem koşullarında 28 gün süreyle bekletilmiştir. Aşılamadan sonra çeşitli dönemlerde aşı yerlerinden rotary mikrotomla 12-20 mikron kalınlığında enine ve boyuna kesitler alınarak mikroskop altında incelenmiştir. İncelemelerde aşı yerlerinde anaç ve kalem tarafından teşekkül eden kallus dokularının durumu, aşı elemanları arasında oluşan nekrotik tabakaların durumu, anaç ile kalemin kaynaşma durumu, kambiyal farklılaşmanın ve yeni vasküler dokuların meydana gelişi ile anaçla kalem arasındaki kambiyal devamlılığının tesisi değerlendirilmiştir. Araştırma Bulguları: Aşı tekniklerinde anaç ve kalemden kallus oluşumunun kaynaşmanın erken dönemlerinde yavaş gerçekleştiği gözlenmiştir. Bazı aşı örneklerinde aşılama sonrası erken dönemlerde kallus oluşumu zayıf ve yetersiz bulunmuştur. Kallus dokularında ilk kambiyal farklılaşmalara her iki aşı tekniğinde aşılamadan 18 gün sonraki kesitlerde rastlanmıştır. Anaç ile kalem arasında kambiyal devamlılık yongalı göz aşılarında aşılamadan 26 gün ve dilcikli aşılarda 26-32 gün sonra tesis edilmiştir. Aşılamadan 52 gün sonra ve ilerleyen dönemlerde alınan kesitlerde iki aşı tekniğinde de aşı elemanlarının vasküler ilişki içerisinde oldukları gözlenmiştir. Aşı yerlerinde yeni iletim dokularının dilcikli aşılarda yongalı göz aşılarına nazaran daha hızlı meydana geldiği görülmüştür. Sonuç: Aşı kaynaşmasının gelişimi iki aşı tekniğinde tüm safhalarıyla başarıyla gerçekleşmiştir. Aşılama sonrası erken dönemde oluşan kallus dokusu miktarının kaynaşmanın sonraki gelişimine yön verdiği belirlenmiştir. Bu nedenle, fındık aşılama çalışmalarında erken dönemlerde kallus oluşumunu teşvik edici uygulamaların ve metotların geliştirilmesinin faydalı olacağı değerlendirilmiştir. Anatomik ve histolojik gözlemler, dilcikli aşılarda anaç ve kalem kalınlığının birbirine çok yakın seçilmesinin ve aşı elemanlarının kambiyal bölgelerden iyi çakışmasının kaynaşmanın seyrini olumlu etkilediğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acı, F., & Beyhan, N. (2018). Propagation of Hazelnut by Mound Layering. International Journal of Agriculture and Wildlife Science, 4(1), 1-12. doi: 10.24180/ijaws.365185
  2. Adhikari, P.B., Xu, Q., & Notaguchi, M. (2022). Compatible graft establishment in fruit trees and its potential markers. Agronomy, 12, 1981. https://doi.org/10.3390/agronomy12081981
  3. Aloni, B., Cohen, R., Karni, L., Aktas, H., & Edelstein, M. (2010). Hormonal signaling in rootstock-scion interactions. Scientia Horticulturae, 127, 119–126. https://doi.org/10.1016/j. scienta.2010.09.003
  4. Amsbury, S. (2022). Making a connection: cell–cell communication at the graft interface. Plant Physiology, 188, 19–21. https://doi.org/10.1093/plphys/kiab516
  5. Asante, A.K., & Barnett, J. R. (1997). Graft union formation in mango (Mangifera indica L.). Journal of Horticultural Science, 72, 781-90. https://doi.org/10.1080/14620316.1997.11515571
  6. Balta, F., Karadeniz, T., Tekintaş, F.E., & Şen, S.M. (1993). Investigations on anatomical and histological development of the graft formation ın chestnut (Castanea sativa). Proceedings of 1st Int. Congress on chestnut, p.231-234, October 20-23, Spoleto, Italy.
  7. Balta, F., Kazankaya, A., & Tekintaş, F. E. (1996a). Kontrollu aşılama koşullarında bekletilen omega ceviz aşılarında aktarma öncesi anatomik ve histolojik gözlemler. Fındık ve Diğer Sert Kabuklu Meyveler Sempozyumu Bildirileri, Ondokuzmayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, 10-11 Ocak, Samsun. s.344-352.
  8. Balta, F., Cangi, R., Doğan, A., & Karadeniz, T. (1996b). Rupestris Du Lot anacına aşılı iskenderiye misketi üzüm çeşidinde aşı kaynaşmasının gelişimi üzerine anatomik ve histolojik incelemeler. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(2), 201-208.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2023

Kabul Tarihi

29 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Balta, F., & Şen, S. M. (2023). Fındıkta (Corylus avellana L.) Aşı Kaynaşmasının Anatomik ve Histolojik Gelişimi. Akademik Ziraat Dergisi, 12(Özel Sayı), 11-28. https://doi.org/10.29278/azd.1265025

Cited By