Atlarda yürüyüş çeşitleri ve kusurları
Öz
Atların çeşitli yürüme ve koşma çeşitleri vardır. Bunların hepsi at yürüyüşü olarak adlandırılır. Birçok at ırkı doğuştan gelen yetenek ile adeta, tırıs, rahvan, kenter ve dörtnal olarak adlandırılan farklı yürüyüş çeşitlerine sahiptir. Adeta yürüyüş çeşidinde atın dört ayağı da yere arka arkaya, sıra ile tek tek basar. Ayakların basma sırası art sol, ön sol, art sağ ve ön sağ şeklindedir. Tırıs iki vuruşlu bir yürüyüş çeşidi olmasına rağmen, çapraz ayaklar yere aynı anda basar. Rahvan yürüyüş, tırıstan hızlı ama dörtnaldan daha yavaştır. Bir taraftaki iki ayak aynı anda havaya kalktığı anda, diğer taraftaki iki ayağın yere bastığı bir yürüyüş çeşididir. Kenterde bir ön ayak yere bastıktan sonra diğer ön ayakla aynı anda çapraz arka ayak yere basar, son olarak diğer art ayak bağımsız olarak yere basar. Dörtnal yürüyüş üç vuruşlu bir yürüyüştür. Ayakların basış sırası ön sol, art sağ, art sol ve ön sağ şeklindedir ama ön sol çok kısa bir ara ile ön sağdan sonra yere basar. Sadece bazı ırklara özgün yürüyüş çeşitleri de bulunmaktadır. Bazı ırklar 4, 5 veya daha fazla yürüyüş çeşidini doğal olarak veya eğitimle icra edebilirler. Atlar çeşitli sebeplerden dolayı bazen hatalı yürüyüş icra edebilirler. Atlarda görülen yürüyüş çeşitleri ve kusurları bu çalışmada bir arada incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aalto, P. 2000. Orhun Yazıtlarındaki At İsimleri Üzerine. Türk Dili, Kasım: 453-457.
- Alarslan, E. 2009. Van İli Erciş İlçesi Ulupamir Köyündeki Geleneksel At Yetiştiriciliğinin Yapısal Özellikleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
- Anonim, 20 HorseGait. en.wikipedia.org/wiki/ Horse_gait (Erişim 21.03.2011)
- Aral, N. 1974. Türkiye’de Yetiştirilen Hayvan Türleri, Yetiştiricilik Tarihi ve Teknolojisi (1923-1931). Türkiye Jokey Kulübü Yayınları. Ankara.
- Arpacik, R. 1996. At Yetiştiriciliği. Şahin Matbaası, Ankara. Atığ, S. 1995. Türkiye’de At Yarışları. Türk Kültüründe At ve Çağdaş Atçılık Sempozyumu (Ed. Naskali, E. G.). Resim Matbaacılık. İstanbul.
- Batu, S. 1962. Türk Atları ve At Yetiştirme Bilgisi. A. Ü. Veteriner Fakültesi Yayınları:13. Ankara.
- Bayram, D., Öztürk, Y. ve Küçük, M. 2005. Van Yöresinde Yetiştirilen Atlarda Fenotipik Özellikler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 16 (1): 85Bilgin, O. 1995. Türk Edebiyatında Rahşiyeler. Türk Kültüründe At ve Çağdaş Atçılık Sempozyumu Kitabı. Resim Matbaacılık A.Ş. İstanbul.
- Boztepe S 2011. At Yetiştirme Ders Notları. http://www.saimboztepe.com/genel/23-atyetistirme-ders-notlari.html Erişim 12 Kasım 2011 Çağlayan T, İnal S, Garip M, Coşkun B, İnal F, Günlü A and Güleç E. 2010. The Determination of Situation and Breed Characteristics of Turkish Rahvan Horse in Turkey. Journal of AnimalandVeterinaryAdvances 9: 674-680.
- Düzgüneş, O. 1946. Atçılık (Üretme, Bakım ve Yemleme Usulleri). Ali Rıza İncealemdaroğlu Matbaası, Zonguldak.
- Düzgüneş, O. 1953. Türkiye Hayvan Yetiştirme Müesseselerinde Saf ve Yarımkan Arap Yetiştirme, Vücut Yapılışı ve Verimleri ile Bunların Birbirleri ile Mukayesesi.