Hidroponik Ortamda Yetiştirilen Tuz Stresi Altındaki Kabak Bitkilerine PGPR ve Deniz Yosunu Uygulamalarının Bitki Gelişimi Üzerine Etkileri
Öz
Amaç: Tuz stresi, tarımsal üretimin önemli bir sınırlayıcı faktörü olup, bitkisel üretimin verim ve kalitesini olumsuz etkilemektedir. Tuz stresinin olumsuz etkileri ile mücadele etmek amacıyla, alternatif yöntemlerin araştırılması ve geliştirilmesi, sürdürülebilir bitkisel üretim stratejilerinin önemli bir parçası haline gelmiştir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Fizyoloji Laboratuvarında yürütülen bu çalışmada, tuz stresine orta derecede tolerans gösteren yazlık kabak (Cucurbita pepo L. cv. Sakız) bitkilerinin tuz stresine toleransını artırma amacıyla alternatif yöntemlerin etkinliği değerlendirilmiştir.
Materyal ve Yöntem: Araştırma, ±23°C sıcaklık ve %60-70 nem koşullarında, 16 saat aydınlık ve 8 saat karanlık döngüsü altında kontrollü iklim odasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma iki temel aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, farklı tuz konsantrasyonlarının (100, 125 ve 150 mM NaCl) bitki üzerindeki etkileri değerlendirilmiş, 100 mM NaCl konsantrasyonunun bitkiler üzerinde orta derecede bir etki oluşturduğu belirlenmiştir. İkinci aşamada, seçilen 100 mM NaCl konsantrasyonuna ek olarak, yararlı bakteriler (Arthrobacter, Azospirillum lipoferum, Bacillus subtilis) ve deniz yosunu özütü içeren çeşitli yöntemlerin bitki gelişimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Uygulamalar hem içirme hem de kök daldırma yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Hidroponik ortamda gerçekleştirilen çalışmada, bitkilerin vejetatif gelişimine ait parametreler (yaprak sayısı (adet), yaprak ağırlığı (g), kök ağırlığı (g), gövde ağırlığı (g), toplam bitki ağırlığı (g), kök uzunluğu (cm), gövde uzunluğu (cm), gövde çapı (mm) ve boğum arası uzunluk (mm)) incelenmiştir.
Bulgular: Elde edilen bulgular, tuz stresi koşulları altında yetiştirilen bitkilerde yararlı bakterilerin (Arthrobacter, Azospirillum lipoferum ve Bacillus subtilis) ve deniz yosunu özünün kullanılmasının, tuz stresinin olumsuz etkilerini kısmen hafiflettiğini göstermiştir.
Sonuç: Yapılan çalışma tuz stresinin olumsuz etkilerinin üstesinden gelmek için yenilikçi ve etkili stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağaoğlu, Y. S., Çelik, H., Çelik, M., Fidan, Y., Gülşen, Y., Günay, A., Halloran, N., Köksal, A. İ., & Yanmaz, R. (2001). Genel bahçe bitkileri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı Yayınları No:5. Ankara.
- Akat, H., & Altunlu, H. (2019). Theeffects of sewage sludge applications on growth, yield and flower quality of limonium sinuatum (statice) under salinity conditions. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 56 (1):111-120.
- Altunlu H. (2020). Theeffects of mycorrhiza and rhizobacteria application on growth and some physiological parameters of pepper (Capsicum annuum L.) under salt stres, Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 57 (4): 501-510.
- Anonim, (2023a, 15 Eylül). Erişim adresi: https://tr.timacagro.com/
- Anonim, (2023b, 15 Eylül). Erişim adresi: http://www.roabiyoteknoloji.com/tr
- Anonim, (2023c, 15 Eylül). Erişim adresi: https://agrobestgrup.com/
- Anonim, (2023d, 15 Eylül). Erişim adresi: https://www.ngbiyoteknoloji.com/
- Anonim, (2024, 15 Şubat). Erişim adresi: https://www.asgen.com.tr/urun/sakiz-kabak-tohumu
- Baktemur, G. (2023). İn vitro koşullarda farklı konsantrasyonlarda sodyum klorür içeren besin ortamlarının kabak (Cucurbita pepo L.) bitkisi gelişimine etkisi. OKU Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6(1): 873-882.
- Can, A. G. (2019). Mikroalg (Chlorella vulgaris Beijerinck) kullanımının guar (Cyamopsis tetragonoloba (l.) taub.) fidelerinde tuza tolerans üzerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Çankırı Karatekin Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım ve Yaşam Bilimleri Anabilim Dalı. Çankırı.