Araştırma Makalesi

Ekinezya Ürünlerine Hile Amaçlı Karıştırılan Parthenium integrifolium’un Döngü Aracılı İzotermal Amplifikasyon Yöntemiyle Tespiti

Cilt: 14 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Ekinezya Ürünlerine Hile Amaçlı Karıştırılan Parthenium integrifolium’un Döngü Aracılı İzotermal Amplifikasyon Yöntemiyle Tespiti

Öz

Amaç: Ekinezya, tıbbi amaçlarla dünya çapında yaygın olarak kullanılan bir bitkidir. Ekinezya ürünlerinin önemli bir pazar büyüklüğüne ulaşması, bu ürünlere yönelik hile amaçlı uygulamalarla ilgili endişelerin de artmasına yol açmıştır. Bitkisel ticari ürünlerin test edilmesi için kullanılan geleneksel yöntemler genellikle bitki türlerinin ayırt edici morfolojik özelliklerine dayanmaktadır. Bu nedenle toz haline getirilmiş ya da endüstriyel işlemlere tabi tutulmuş bitki materyallerinde işe yaramamaktadır. Bu çalışmada, Ekinezya ürünlerine hile amaçlı karıştırıldığı bilinen Parthenium integrifolium türünün tespitini sağlayan döngü aracılı izotermal amplifikasyon (LAMP) temelli bir yöntemin geliştirilmesi ve test edilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Çalışma kapsamında, tıbbi amaçlı kullanılan Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia ve Echinacea pallida türleri ve Parthenium integrifolium bitkisi temin edilmiş ve bu bitkilerden DNA izolasyonu yapılmıştır. Veri tabanlarındaki ham Parthenium integrifolium DNA dizileri analiz edilerek hedef gen bölgeleri tespit edilmiştir. Daha sonra bu hedef bölgeleri çoğaltacak spesifik LAMP primer dizileri tasarlanmış ve optimizasyonlar gerçekleştirilmiştir. Araştırma Bulguları: Yapılan çalışmalar sonucunda, 65 oC sabit sıcaklıkta uygulanan ve hile amaçlı karıştırılan bitki materyali varlığını reaksiyon karışımındaki renk değişimi sayesinde, ek bir analize gerek kalmadan tespit edebilen DNA temelli bir yöntem geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntem için P. integrifolium tespit sınırı 0,5 ng, özgüllük ise %100 olarak saptanmıştır. Bu yöntemle İstanbul’da temin edilen 50 ticari Echinacea ürünü test edilmiş ve örneklerin hiçbirinde P. integrifolium varlığına rastlanmamıştır. Sonuç: Bu çalışmada, Echinacea ürünlerinde Parthenium integrifolium gibi tağşiş unsurlarının varlığını tespit etmeye yönelik, LAMP temelli yeni bir moleküler yöntem geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü

Proje Numarası

TAGEM-16/AR-GE/54

Teşekkür

Çalışmamıza, Araştırma-Geliştirme Destek Programı kapsamında sağladıkları maddi destekten (Proje No: TAGEM-16/AR-GE/54) dolayı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü’ne teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abdel-Latif, A., & Osman, G. (2017). Comparison of three genomic DNA extraction methods to obtain high DNA quality from maize. Plant Methods, 13(1), 1. https://doi.org/10.1186/s13007-016-0152-4
  2. Ardjomand-Woelkart, K., & Bauer, R. (2015). Review and Assessment of Medicinal Safety Data of Orally Used Echinacea Preparations. Planta Medica. https://doi.org/10.1055/s-0035-1558096
  3. Azizah, N., Halimah, E., Puspitasari, I. M., & Hasanah, A. N. (2021). Simultaneous Use of Herbal Medicines and Antihypertensive Drugs Among Hypertensive Patients in the Community: A Review. Journal of Multidisciplinary Healthcare, Volume 14, 259–270. https://doi.org/10.2147/JMDH.S289156
  4. Chabi Sika, K., Kefela, T., Adoukonou-Sagbadja, H., Ahoton, L., Saidou, A., Baba-Moussa, L., Jno Baptiste, L., Kotconi, S. O., & Gachomo, E. W. (2015). A simple and efficient genomic DNA extraction protocol for large scale genetic analyses of plant biological systems. Plant Gene, 1, 43–45. https://doi.org/10.1016/j.plgene.2015.03.001
  5. Ganie, S. H., Upadhyay, P., Das, S., & PrasadSharma, M. (2015). Authentication of medicinal plants by DNA markers. Plant Gene. https://doi.org/10.1016/j.plgene.2015.10.002
  6. Healey, A., Furtado, A., Cooper, T., & Henry, R. J. (2014). Protocol: a simple method for extracting next-generation sequencing quality genomic DNA from recalcitrant plant species. Plant Methods, 10(21), 1–8. https://doi.org/10.1186/1746-4811-10-21
  7. Hollingsworth, P. M., Forrest, L. L., Spouge, J. L., Hajibabaei, M., Ratnasingham, S., van der Bank, M., Chase, M. W., Cowan, R. S., Erickson, D. L., Fazekas, A. J., Graham, S. W., James, K. E., Kim, K.-J., Kress, W. J., Schneider, H., van AlphenStahl, J., Barrett, S. C. H., van den Berg, C., Bogarin, D., … Little, D. P. (2009). A DNA barcode for land plants. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(31), 12794–12797. https://doi.org/10.1073/pnas.0905845106
  8. Hollingsworth, P. M., Graham, S. W., & Little, D. P. (2011). Choosing and Using a Plant DNA Barcode. PLoS ONE, 6(5), e19254. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0019254

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tıbbi ve Aromatik Bitkiler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

20 Haziran 2025

Kabul Tarihi

2 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Arıkan, M., & Kaya, Z. Z. (2025). Ekinezya Ürünlerine Hile Amaçlı Karıştırılan Parthenium integrifolium’un Döngü Aracılı İzotermal Amplifikasyon Yöntemiyle Tespiti. Akademik Ziraat Dergisi, 14(2), 392-399. https://doi.org/10.29278/azd.1723246