The Effect of Soil and Foliar Humic Acid Applications on Yield and Some Characteristics of Potato (Solanum tuberosum L.)

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 2, 228 - 233, 29.12.2025

Özbay Dede , Ekrem Oğurlu

https://doi.org/10.29278/azd.1779805

Öz

Objective: This study was conducted to determine the effects of different doses soil and foliar humic acid applications, on yield and certain characteristics of potatoes.
Material and Method: The registered “Jelly” potato variety was used as the material in the study. Before planting, rows were created at 70 cm intervals using a fully automatic potato planting machine. Then, single tubers were planted on the ridges by hand, 30 cm apart. This study was carried out with 3 replications according to the factorial design in randomized blocks; humic acid was applied at the pre-planting from soil (0, 40, 80, 120 lt/ha) and at the pre-flowering from leaves (0 and 4000 ml/ha).
Results: As a result of the research, it was determined that plant height was 97.97-112.93 cm, tuber number per hill was 6.13-7.93 tuber/hill, tuber yield per hill was 510.58-693.41 g/hill, tuber yield was 33091.8 - 41274.8 kg/ha, marketable tuber yield was 26468.2-37525.7 kg/ha, dry matter ratio was 17.65-18.54% and starch ratio was 13.86-14.46%. In addition, it was determined that the combined application of humic acid from soil and leaves had a very significant effect on plant height and main stem number, that the application of humic acid only from soil had a significant effect on tuber yield per hill, total and marketable tuber yield and that its effects on other traits examined in the study were statistically insignificant.
Conclusion: The highest tuber yield (39149.3 kg/ha) and marketable tuber yield (34475.1 kg/ha) were achieved in potatoes when 120 kg/ha of humic acid was applied to the soil before planting. Based on these results, it was concluded that humic acid application has a significant effect on potato yield, but that it would be beneficial to examine its effects in different locations and on varieties from different maturity groups before making recommendations for production.

Anahtar Kelimeler

humic acid , potato , solanum tuberosum

Topraktan ve Yapraktan Humik Asit Uygulamalarının Patates Bitkisinin (Solanum tuberosum L.) Verim ve Bazı Özelliklerine Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışma; topraktan ve yapraktan farklı dozlarda humik asit uygulamalarının patatesin verim ve bazı özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür.
Materyal ve Yöntem: Araştırmada materyal olarak tescilli Jelly patates çeşidi kullanılmıştır. Dikim işlemi sıra arası 70 cm olan ve içerisinde patates bulunmayan tam otomatik patates dikim makinesi ile sıralar oluşturulmuş ve sırtlar üzerine 30 cm aralıkla her bir ocağa tek yumru gelecek şekilde elle yapılmıştır. Tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülen bu araştırmada; humik asit uygulaması dikim öncesi topraktan (0, 40, 80, 120 lt/ha) ve çiçeklenme öncesi yapraktan (0 ve 4000 ml/ha) olmak üzere iki farklı dönemde yapılmıştır.
Araştırma Bulguları: Araştırma sonucunda bitki boyunun 97.97-112.93 cm, ana sap sayısının 6.03-8.03 adet/ocak, ocak başına yumru sayısının 6.13-7.93 adet/ocak, ocak başına yumru veriminin 510.58-693.41 g/ocak, yumru veriminin 33091.8 - 41274.8 kg/ha, pazarlanabilir yumru veriminin 26468.2-37525.7 kg/ha, kuru madde oranının %17.65-18.54 ve nişasta oranının da %13.86-14.46 arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Bu çalışmada humik asidin topraktan ve yapraktan birlikte uygulamasının bitki boyu ve ana sap sayısı üzerine çok önemli, topraktan humik asit uygulamasının ocak başına yumru verimi, dekara yumru verimi ve pazarlanabilir yumru verimi üzerine önemli etkide bulunduğu, diğer özellikler üzerine olan etkilerinin ise istatistiksel olarak önemsiz olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırma sonucunda; patateste birim alandan en yüksek yumru verimi (39149.3 kg/ha) ve pazarlanabilir yumru verimi (34475.1 kg/ha) 120 kg/ha dozunda topraktan humik asit uygulamasından elde edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlara göre; humik asit uygulamasının patateste verim üzerinde önemli bir etkisinin olduğu, ancak üretimde tavsiye edebilmek için farklı lokasyonlarda ve değişik olum grubuna ait çeşitler bazında da incelenmesinin faydalı olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

patates , solanum tuberosum , humik asit , Solanum tuberosum L.

Kaynakça

• Anonim (2019). Ordu Meteoroloji İşleri Müdürlüğü kayıtları.
• Anonymus (2025). https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (14.06.2025)
• Arıoğlu, H., Çalışkan, M. E., & Onaran, H. (2006). Türkiye’de patates üretimi, sorunları ve çözüm önerileri, IV. Ulusal Patates Kongresi, Bildiriler Kitabı:1-10, 6-8 Eylül, Niğde.
• Arslan, N. (2002). Patatesin kullanım amaçlarına uygun çeşit seçimi ve önemi III. Ulusal Patates Kongresi, Bornova, İzmir. S:107-116.
• Çöl, N., & Akınerdem, F. (2017). Patates bitkisinde (Solanum tuberosum L.) farklı miktarlardaki hümik asit uygulamalarının verim ve verim unsurlarına etkisi. Selcuk J Agr Food Sci, 31(3), 24-32.
• Dede, Ö. (2004). Ordu Ekolojik Koşullarında Değişik Olumlu Patates Çeşitlerinin (Solanum tuberosum L.) Bazı Agronomik ve Teknolojik özelliklerinin Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 35(3-4), 159-164
• Elkatmış, B. (2012). Nohutta (Cicer arietinum L.) Humik asit ve fosfor uygulamasının verim ve verim öğelerine etkisi. Yüksek lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Van.
• Er, C., & Uranbey, S. (1998). Nişasta ve şeker bitkileri. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayın No:1504, Ders Kitabı:458, 334s, Erzurum.
• Fernie, A. R., & Willmitzer, L. (2001). Molecular and biochemical triggers of potato tuber development. Plant Physiology, 127(4), 1459-1465.
• Kacar, B. ve Katkat, V. (2018). Gübreler ve Gübreleme Tekniği. Nobel Yayın Dağıtım. Yayın No:21
• Kara, K., (2011). Nişasta ve şeker bitkileri yetiştiriciliği ve ıslahı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Yayınları No:241, 413s, Erzurum.
• Kıllı, F. (2004). Effects of potassium humate solution ve soaking periods on germination charecteristics of undelinted cotton seeds (Gossypium hirsutum L.). Journal of Environmental Biology, 25(4), 395-398.
• Laz, O. (2011). Toprak Düzenleyici polimer (PVS),(PAM&HJ) ve Humik asit (HA) uygulamalarının bazı toprak özellikleri ile bitki gelişimi üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Erzurum.
• Lulakis, M.D., & Petsas, S.I. (1995). Effect of humic substance from vine-canes mature compost on tomoto seedling growt. Bioresource Technology, 54(2), 172-179.
• Özkan, S. (2007). Türk linyitlerinden hümik asit ve gübre üretimi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı, Ankara.
• Şanlı, A., & Karadoğan, T. (2011). Leonardit uygulamalarının bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkileri. IX. Türkiye Tarla Bitkileri Kongresi, Endüstri Bitkileri ve Biyoteknoloji, Cilt II, 12-15 Eylül, Sayfa 1085-1088, Bursa.
• Tunçtürk, M. (2006). Van koşullarında bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin yumru kalibrasyonu ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(39), 63-70.
• Yalçın, Ü., & Tunçtürk, M. (2018). Bitlis – Ahlat Ekolojik Koşullarında Bazı Patates (Solanum tuberosum L.) Çeşitlerinin Adaptasyon Özelliklerinin Saptanması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 23(1), 1-9.