Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits

Hakan Başak; Alim Aydin

doi:10.29278/azd.1938001

TR EN

Biber Genotiplerinin Morfolojik ve Pomolojik Özelliklere Dayalı Karakterizasyonu ve Çok Değişkenli Analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, biber genotiplerini morfolojik ve pomolojik özellikler bakımından karakterize etmek, Shannon–Weaver çeşitlilik indeksi (H′) kullanılarak fenotipik çeşitliliği değerlendirmek ve genotipler ile özellikler arasındaki ilişkileri temel bileşen analizi (PCA) ve kümeleme analizi dâhil çok değişkenli istatistiksel yöntemler kullanarak incelemektir. Materyal ve Yöntem: Çalışma, açık tarla koşullarında yürütülmüş olup, bitki, yaprak ve meyveye ait özellikler UPOV kriterleri esas alınarak değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerde kalitatif ve kantitatif özellikler birlikte analiz edilmiş, frekans dağılımları histogramlar aracılığıyla incelenmiştir. Kantitatif veriler için tanımlayıcı istatistikler ve Shannon–Weaver çeşitlilik indeksi (H') hesaplanmış, ayrıca genotipler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla temel bileşen analizi (PCA) ve kümeleme analizi uygulanmıştır. Araştırma Bulguları: Sonuçlar, genotipler arasında özellikle meyveye ait özelliklerde yüksek düzeyde varyasyon bulunduğunu ortaya koymuştur. Shannon–Weaver çeşitlilik indeksi değerlerinin 1,12–2,04 arasında değişmesi, popülasyonda orta düzeyde bir genetik çeşitliliğin mevcut olduğunu göstermiştir. PCA sonuçlarına göre ilk iki bileşen toplam varyasyonun %49,60’ını açıklamış ve genotiplerin dört ana grup altında toplandığı belirlenmiştir. Bu grupların meyve şekline göre kapya, sivri, süs ve dolmalık tipleri temsil ettiği görülmüştür. Kümeleme analizi sonuçları da genotipler arasında belirgin bir morfolojik ayrım bulunduğunu desteklemiştir. Sonuç: İncelenen genetik materyalin ıslah programlarında kullanılabilecek önemli bir varyasyon kaynağı olduğunu ve özellikle meyve özelliklerinin seleksiyon açısından öncelikli kriterler arasında yer alması gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Karakterizasyon, genetik varyasyon, PCA, Shannon–Weaver

Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits

Öz

Objective: The aim of this study was to characterize pepper genotypes based on morphological and pomological traits, evaluate phenotypic diversity using the Shannon–Weaver diversity index, and examine the relationships among genotypes and traits through multivariate statistical analyses, including principal component analysis (PCA) and cluster analysis. Materials and Methods: The experiment was conducted under open-field conditions. Plant, leaf, and fruit traits were evaluated based on UPOV criteria. Both qualitative and quantitative traits were analyzed together, and frequency distributions were examined using histograms. Descriptive statistics and the Shannon–Weaver diversity index (H′) were calculated for quantitative data. In addition, principal component analysis (PCA) and cluster analysis were performed to determine the relationships among genotypes. Results: The results revealed a high level of variation among genotypes, particularly in fruit-related traits. The Shannon–Weaver diversity index values ranged from 1.12 to 2.04, indicating a moderate level of genetic diversity within the population. According to the PCA results, the first two principal components explained 49.60% of the total variation, and the genotypes were grouped into four main clusters. These groups corresponded to fruit types: capia, long (sivri), ornamental, and bell peppers. The results of cluster analysis also supported the presence of a clear morphological differentiation among genotypes. Conclusion: The evaluated genetic material represents an important source of variation for breeding programs. In particular, fruit traits should be considered as primary selection criteria.

Anahtar Kelimeler

Characterization, genetic variation, PCA, Shannon–Weaver index

Kaynakça

Aydın, A., & Başak, H. (2024). Morphological and pomological characterization of F2 generation cucumber (Cucumis sativus L.) plants of different fruit types. International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 8(4), 932–943. https://doi.org/10.31015/JAEFS.2024.4.23
Aydın, A., Başak, H., Aydın, H., Güngör, R. (2024). Characterization of F2 generation tomato plants and marker assisted selection against tomato spotted wilt virus (tswv) and tomato yellow leaf curl virus (tylcv). International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 8(3), 618–628. https://doi.org/10.31015/JAEFS.2024.3.15
Aydın, H., & Pınar H. (2026a). Development of Phytophthora capsici–resistant Kahramanmaraş pepper lines using marker-assisted selection and anther culture. International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 10(1), 155–165. https://doi.org/10.31015/JAEFS.2026.1.17
Aydın, H., & Pınar, H. (2026b). Association mapping of fatty acid composition in pepper recombinant inbred lines. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science, 54(1), e70050. https://doi.org/10.1002/NZC2.70050;SUBPAGE:STRING:FULL
Barboza, G. E., García, C. C., González, S. L., Scaldaferro, M., & Reyes, X. (2019). Four new species of Capsicum (Solanaceae) from the tropical Andes and an update on the phylogeny of the genus. PloS One, 14(1). https://doi.org/10.1371/JOURNAL.PONE.0209792
Başak, H. (2019). Kırşehir yerel sivri biber (Capsicum annuum L. var. longum) populasyonlarinin agronomik ve morfolojik karakterizasyonu. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2), 202–216. https://doi.org/10.18016/KSUTARIMDOGA.VI.488204
Başak, H. (2021). Comparison of cemele pepper with bell pepper genotypes (Capsicum annuum L. var. grossum) with respect to agronomic and morphological characteristics. Acta Scientiarum Polonorum. Hortorum Cultus, 20(2), 121–134. https://doi.org/10.24326/ASPHC.2021.2.12
Borovsky, Y., Oren-Shamir, M., Ovadia, R., De Jong, W., & Paran, I. (2004). The A locus that controls anthocyanin accumulation in pepper encodes a MYB transcription factor homologous to Anthocyanin2 of Petunia. TAG. Theoretical and Applied Genetics. Theoretische Und Angewandte Genetik, 109(1), 23–29. https://doi.org/10.1007/S00122-004-1625-9
Duruk, Z., & Pinar, H. (2023). Bazı Elazığ biberi (Capsicum annuuum L.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 9(1), 22–35. https://doi.org/10.24180/IJAWS.1186739
Eshbaugh, W. H. (2012). The taxonomy of the genus capsicum. Peppers: Botany, Production and Uses, 14–28. https://doi.org/10.1079/9781845937676.0014;PAGEGROUP:STRING:PUBLICATION

FAO (2025). FAOSTAT: Crops and Livestock Products. Avail. at: https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Accessed: 19 March 2026).
Fanourakis, D., Tsaniklidis, G., Makraki, T., Nikoloudakis, N., Bartzanas, T., Sabatino, L., Fatnassi, H., & Ntatsi, G. (2025). Climate change impacts on greenhouse horticulture in the Mediterranean Basin: challenges and adaptation strategies. Plants, 14(21), 3390. https://doi.org/10.3390/PLANTS14213390/S1
Gerakari, M., Ralli, P., Giannakoula, A., Ouzounidou, G., Anagnostou, A., Antoniadis, C., & Avdikos, I. D. (2025). Agronomic, morphological, and nutritional characterization of Greek traditional pepper (Capsicum annuum L.) landraces at commercial and physiological maturity for sustainable and climate-smart vegetable systems. Plants, 14(20), 3164. https://doi.org/10.3390/PLANTS14203164
Gisbert-Mullor, R., Martín-García, R., Bažon Zidarić, I., Pascual-Seva, N., Pascual, B., Padilla, Y. G., Calatayud, Á., & López-Galarza, S. (2023). A water stress–tolerant pepper rootstock improves the behavior of pepper plants under deficit irrigation through root biomass distribution and physiological adaptation. Horticulturae, 9(3), 362. https://doi.org/10.3390/HORTICULTURAE9030362/S1
Jin, L., Jin, N., Wang, S., Meng, X., Xie, Y., Li, Z., Zhang, G., Yin, X., Lyu, J., Zhong, Y., & Yu, J. (2022). Comparing the morphological characteristics and nutritional composition of 23 pepper (Capsicum annuum L.) varieties. European Food Research and Technology, 249(4), 963–974. https://doi.org/10.1007/S00217-022-04187-5
Jin, N., Jin, L., Luo, S., Tang, Z., Liu, Z., Wei, S., Liu, F., Zhao, X., Yu, J., & Zhong, Y. (2021). Comprehensive evaluation of amino acids and polyphenols in 69 varieties of green cabbage (Brassica oleracea L. var. capitata L.) based on multivariate statistical analysis. Molecules, 26(17), 5355. https://doi.org/10.3390/MOLECULES26175355
Kanal, A., & Balkaya, A. (2021). Capsicum baccatum türüne ait biber popülasyonunun karakterizasyonu ve morfolojik varyasyon düzeyinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(2), 278–291. https://doi.org/10.37908/MKUTBD.889523
Kim, S., Park, M., Yeom, S. I., Kim, Y. M., Lee, J. M., Lee, H. A., Seo, E., Choi, J., Cheong, K., Kim, K. T., Jung, K., Lee, G. W., Oh, S. K., Bae, C., Kim, S. B., Lee, H. Y., Kim, S. Y., Kim, M. S., Kang, B. C., … Choi, D. (2014). Genome sequence of the hot pepper provides insights into the evolution of pungency in Capsicum species. Nature Genetics, 46(3), 270–278. https://doi.org/10.1038/NG.2877
Moon, S., Ro, N., Kim, J., Ko, H. C., Lee, S. K., Oh, H., Kim, B., Lee, H. S., & Lee, G. A. (2023). Characterization of diverse pepper (Capsicum spp.) germplasms based on agro-morphological traits and phytochemical contents. Agronomy, 13(10), 2665. https://doi.org/10.3390/AGRONOMY13102665/S1
Pérez-López, A. J., López-Nicolas, J. M., Núñez-Delicado, E., Del Amor, F. M., & Carbonell-Barrachina, Á. A. (2007). Effects of agricultural practices on color, carotenoids composition, and minerals contents of sweet peppers, cv. almuden. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 55(20), 8158–8164. https://doi.org/10.1021/JF071534N
TÜİK (2025). Türkiye İstatistik Kurumu Veri Portalı. Available at: https://data.tuik.gov.tr/ (Accessed: 19 March 2026)
Qin, C., Yu, C., Shen, Y., Fang, X., Chen, L., Min, J., Cheng, J., Zhao, S., Xu, M., Luo, Y., Yang, Y., Wu, Z., Mao, L., Wu, H., Changying, L. H., Zhou, H., Lin, H., González-Morales, S., Trejo-Saavedra, D. L., … Zhang, Z. (2014). Whole-genome sequencing of cultivated and wild peppers provides insights into Capsicum domestication and specialization. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 111(14), 5135–5140. https://doi.org/10.1073/PNAS.1400975111
Sahin, M., Yetişir, H., & Pinar, H. (2022). Morphological characterization of some Besni pepper (Capsicum annuum L.) genotypes in Kayseri conditions. International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 6(1), 152–164. https://doi.org/10.31015/JAEFS.2022.1.20
Seki, T., Ota, M., Hirano, H., & Nakagawa, K. (2020). Characterization of newly developed pepper cultivars (Capsicum chinense) “Dieta0011-0301”, “Dieta0011-0602”, “Dieta0041-0401”, and “Dieta0041-0601” containing high capsinoid concentrations and a strong fruity aroma. Bioscience, Biotechnology, and Biochemistry, 84(9), 1870–1885. https://doi.org/10.1080/09168451.2020.1771168
Shu, H., He, C., Mumtaz, M. A., Hao, Y., Zhou, Y., Jin, W., Zhu, J., Bao, W., Cheng, S., Zhu, G., & Wang, Z. (2023). Fine mapping and identification of candidate genes for fruit color in pepper (Capsicum chinense). Scientia Horticulturae, 310, 111724. https://doi.org/10.1016/J.SCIENTA.2022.111724
Wang, L., Zhong, Y., Liu, J., Ma, R., Miao, Y., Chen, W., Zheng, J., Pang, X., & Wan, H. (2023). Pigment biosynthesis and molecular genetics of fruit color in pepper. Plants, 12(11), 2156. https://doi.org/10.3390/PLANTS12112156.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Sebze Yetiştirme ve Islahı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hakan Başak
0000-0002-1128-4059
Türkiye

Alim Aydin ^*
0000-0002-9424-5556
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

26 Nisan 2026

Kabul Tarihi

29 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15

DOI

https://doi.org/10.29278/azd.1938001

IZ

https://izlik.org/JA96JD24RX

APA

Başak, H., & Aydin, A. (2026). Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits. Akademik Ziraat Dergisi, 15. https://doi.org/10.29278/azd.1938001

AMA

1.Başak H, Aydin A. Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits. Akademik Ziraat Dergisi. 2026;15. doi:10.29278/azd.1938001

Chicago

Başak, Hakan, ve Alim Aydin. 2026. “Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits”. Akademik Ziraat Dergisi 15 (Eylül). https://doi.org/10.29278/azd.1938001.

EndNote

Başak H, Aydin A (01 Eylül 2026) Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits. Akademik Ziraat Dergisi 15

IEEE

[1]H. Başak ve A. Aydin, “Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits”, Akademik Ziraat Dergisi, c. 15, Eyl. 2026, doi: 10.29278/azd.1938001.

ISNAD

Başak, Hakan - Aydin, Alim. “Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits”. Akademik Ziraat Dergisi 15 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.29278/azd.1938001.

JAMA

1.Başak H, Aydin A. Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits. Akademik Ziraat Dergisi. 2026;15. doi:10.29278/azd.1938001.

MLA

Başak, Hakan, ve Alim Aydin. “Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits”. Akademik Ziraat Dergisi, c. 15, Eylül 2026, doi:10.29278/azd.1938001.

Vancouver

1.Hakan Başak, Alim Aydin. Characterization and Multivariate Analysis of Pepper Genotypes Based on Morphological and Pomological Traits. Akademik Ziraat Dergisi. 01 Eylül 2026;15. doi:10.29278/azd.1938001

Amaç ve Kapsam

Akademik Ziraat Dergisi, Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından sürekli, uluslararası ve hakemli bir bilimsel dergi olup CAB Abstracts, TR-Dizin (ULAKBİM), EBSCO tarafından taranmakta ve dizinlenmektedir.

Dergide tarım bilimleri ve ilgili alanlarda makaleler yayınlanmakta olup araştırmalar sonucu elde edilen bilimsel bilgilerin ve önemli sonuçların geniş kitlelere, okuyuculara ulaştırılması amaçlanmıştır.

Dergide İngilizce yazılmış, öncelikli olarak orijinal araştırma sonuçları yayınlanabilir.
Dergide yayınlanacak makaleler, tarım bilimleri ve ilgili alanlarda olmalıdır (Bitki fizyolojisi, ıslahı ve genetiği, yetiştirme tekniği, biyoteknoloji; bahçe bitkileri, tarla bitkileri; zootekni, fizyolojisi, ıslahı ve genetiği, biyoteknoloji vb.; bitki koruma vb.; toprak bilimi ve bitki besleme; gıda bilimi, teknolojisi,mikrobiyolojisi, muhafazası, güvenliği vb; organik tarım, iyi tarım uygulamaları gibi sürdürülebilir tarım sistemleri, seracılık,sulama, tarımsal yapılar, tarımsal sitoloji vs).
Lisansüstü tezler veya TÜBİTAK, DPT, BAP gibi çeşitli kurumlarca desteklenen proje bulgularından kısımlar içeren eserler ilgililerinden gerekli izinler alındıktan sonra hazırlanmalı, ilgili durum dipnotta mutlaka belirtilmelidir. Yine eser daha önce kongre, sempozyum vb. toplantılarda sunulmuş ve özet hali yayınlanmış ise bu durumda yine dipnot düşerek belirtilmelidir. Yazarlara telif ücreti ödenmez. Sorumlu yazara eserin yer aldığı basılı sayıdan bir adet ve eserin pdf formatında hazırlanmış hali gönderilir.
Yayınlanması istenilen eserin, daha önce başka bir dergide yayınlanmamış veya başka bir dergiye gönderilmemiş olması ve yayına uygun görülmesi gereklidir. Eserler, içerik, yazım kurallarına uygunluk ve benzerlik oranı değerlendirilme sonrası bilimsel incelemeye alınır. Yayın kurulu makalenin konusu ile ilgili en az iki hakemin değerlendirmesini aldıktan sonra yayınlama veya yayınlamama hakkına sahiptir.
Yayınlanan yazılardaki bilimsel içerikler, sonuçlar, yazının etik kurallara uygun olup olmadığının sorumluluğu yazarlara aittir. Ziraat Fakültesi, Editör ve Yayın Kurulu, yayınlanan bilgilerden sorumlu değildir.
Eserler bilim etiği ilkelerine uygun olarak hazırlanmalı, gerekliyse Etik Kurul Raporu'nun bir kopyası eklenmelidir.

Yazım Kuralları

Akademik Ziraat Dergisi İçin Eser Yazım İlkeleri

2026 yılından itibaren dergiye başvuran eserler İngilizce olarak hazırlanmalıdır.

Araştırma makaleleri (Research article): maksimum 7000 kelime. (Bu makale türü için gönderime açıktır.)

Araştırma notu (Research note): Editör, Araştırma Makalesi olarak gönderilen çalışmaları Araştırma Notu olarak yayımlanmak üzere değerlendirebilir. Bu işlem, makale gönderildikten sonra yazarın onayı alınarak yapılır.
Derleme makaleleri (Review article): maksimum 13000 kelime. (Derleme makaleleri davet üzerine yayımlanır ve ilgili alanda uzman bilim insanları tarafından hazırlanmalıdır. Yazarların derleme makalesini göndermeden önce editörle iletişime geçmeleri önerilir.)

Eserin tamamında çift satır aralığı, sağ, sol, üst ve alt kenarlardan 2,5 cm boşluk ve Arial (12 punto) yazı karakteri kullanılmalıdır.

Eserin tamamına satır numarası “sürekli” olarak verilmelidir.

Ayrıca tüm başlıklar ve paragraflar girinti kullanılmadan, iki yana yaslı biçimde yazılmalıdır.

Makalenin başlığı ve alt başlıklar, her kelimenin ilk harfi büyük, kalın ve sola yaslı olarak yazılmalıdır.
Daha önce kongre, sempozyum vb. etkinliklerde sözlü ya da poster özet bildiri olarak sunulmuş eserlerde; lisansüstü tezlerden veya TÜBİTAK, DPT, BAP gibi kurumlarca desteklenen projelerin bulgularını içeren çalışmalarda, bu durum eser başlığına üst simge (*) eklenerek belirtilmelidir. Açıklama, yazar isimleri ve adres bilgileri verildikten sonra normal yazı karakterinde ve sola yaslı olarak yazılmalıdır.

Yazar(lar): Unvan kullanılmadan, yazar adları küçük harf, soyadları büyük harf olacak şekilde sola yaslı yazılmalıdır.

Yazar adresleri için soyadlarının üzerine üst simge rakam verilmelidir. Açık adresler, yazar(lar) bilgisinin hemen altında normal yazı karakterinde ve sola yaslı olarak yazılmalıdır.
Örnek: Ad SOYAD¹

Sorumlu Yazar (Corresponding Author): Adres bilgilerinin altında, sola yaslı, ad küçük harf, soyad büyük harf olacak şekilde yazılmalı ve e-posta adresi belirtilmelidir.
Örnek: Ad SOYAD, e-posta: adi@mail.edu.tr

Sunulan araştırma makalesi aşağıdaki bölümlerden oluşmalıdır:

- İngilizce başlık

- İngilizce öz (250 kelimeyi geçmemelidir ve abstract, Objective: The purpose of the research should be clearly stated. Materials and Methods: The information about material, data collection method, analysis techniques, statistics etc. used in the research should be given briefly. Results: The main findings regarding the research objectives / questions should be given. Conclusion: The main conclusion and suggestions regarding the research objectives/questions should be given. kısımlarını içermelidir.)

- İngilizce anahtar kelimeler (Keywords)

- Makalenin Türkçe başlığı

- Türkçe öz: (T250 kelimeyi geçmemelidir ve Türkçe öz, Amaç: Araştırmanın hangi amaç ile gerçekleştirildiği net olarak ifade edilmelidir. Materyal ve Yöntem: Araştırmada kullanılan materyal, veri toplama yöntemi, analiz teknikleri, istatistik vs. konularında kısa bilgiler verilmelidir. Araştırma Bulguları: Araştırma amaçlarına/sorularına ilişkin ana bulgular ifade edilmelidir. Sonuç: Araştırma amaçlarına/sorularına ilişkin temel çıkarımlar ve öneriler ifade edilmelidir. bölümlerini içermelidir.)

- Türkçe anahtar kelimeler

İngilizce metin: Introduction, Material and Methods, Results, Discussion, Conclusion, Acknowledgements (gerekli ise), Authors’ Contributions, References

Makalelere kaynaklardan önce Çıkar Çatışması (Çıkar çatışması var ise belirtiniz, yok ise ‘’ Yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması yoktur’’ şeklinde ifade ediniz.), Yazarların Katkı Beyanı (Yazarların araştırmanın hangi kısmına katkıda bulundukları belirtilmelidir ve Ad ve Soyadların baş harfleri kullanılmalıdır. Örnek: GD: Araştırmanın … aşamalarına katkıda bulunmuştur). ve varsa Destek ve Teşekkür beyanına yer verilmelidir.

Şekiller: Makale içerisinde yer alan tüm şekil, resim, grafik, harita, fotoğraf ve benzeri materyaller “Figure” olarak adlandırılmalıdır. Gerekli görüldüğü takdirde şekillerin yüksek çözünürlüklü halleri dergi tarafından talep edilebilir.

Çizelgeler: Cetvel ve tablolar “Table” olarak adlandırılmalıdır.

Her bir şekil ve çizelge, makale içerisinde uygun olan yere yerleştirilmelidir.

Metin içi kaynak gösterimi aşağıdaki biçimde yapılmalıdır:
Soyad, (2020) Soyad1 and Soyad2, (2020) Soyad et al., (2020) vb.

Metin sonu kaynak gösterimi aşağıdaki biçimde yapılmalıdır:

(Soyad, 2020) (Soyad1 and Soyad2, 2020; Soyad et al., 2020) vb.

Akademik Ziraat Dergisi Kaynakların Bildirim Şekli

Kaynak yazımında APA kuralları uygulanır. Kaynaklar alfabetik sıraya göre düzenlenmelidir. (doi bilgileri mümkün olduğu müddetçe tam olarak verilmelidir)

Kaynak Gösterim Örnekleri
Dergi Makaleleri

Dergi makalesi: 1 yazarlı
Metin içinde atıf: (Grady, 2019)
Grady, J. S. (2019). Emotions in storybooks: A comparison of storybooks that represent ethnic and racial groups in the United States. Psychology of Popular Media Culture, 8(3), 207–217. https://doi.org/10.1037/ppm0000185

Dergi makalesi: 2 yazarlı
Metin içinde atıf: (Rybaczewska, and Sparks, 2005)
Rybaczewska, M., & Sparks, L. (2022). Ageing consumers and e-commerce activities. Ageing and Society, 42(8), 1879–1898. https://doi.org/10.1017/S0144686X20001932

Dergi makalesi: 3 ve daha fazla yazarlı
Metin içinde atıf: (Grady et al., 2019)
Grady, J. S., Her, M., Moreno, G., & Yelinek, J. (2019). Emotions in storybooks: A comparison of storybooks that represent ethnic and racial groups in the United States. Psychology of Popular Media Culture, 8(3), 207–217. https://doi.org/10.1037/ppm0000185

Dergi makalesi: Makale sayısı olan (sayfa sayısı olmayan)
Schlesselmann, A. J., McNally, R. J., & Held, P. (2025). Using network analysis to characterize clinical improvement during cognitive processing therapy. Behaviour Research and Therapy, 185, Article 104678. https://doi.org/10.1016/j.brat.2024.104678

Kitaplar
Kitap: Tek yazarlı
Jackson, L. M. (2019). The psychology of prejudice: From attitudes to social action (2nd ed.). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000168-000

Kitap: İki yazarlı
Svendsen, S., & Løber, L. (2020). The big picture/Academic writing: The one-hour guide (3rd digital ed.). Hans Reitzel Forlag. https://thebigpicture-academicwriting.digi.hansreitzel.dk/

Kitap: Tek Editörlü
Kesharwani, P. (Ed.). (2020). Nanotechnology based approaches for tuberculosis treatment. Academic Press.

Kitap: 2 veya daha fazla editörlü
Torino, G. C., Rivera, D. P., Capodilupo, C. M., Nadal, K. L., & Sue, D. W. (Eds.). (2019). Microaggression theory: Influence and implications. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119466642

Basılmış kitap bölümü
Dillard, J. P. (2020). Currents in the study of persuasion. In M. B. Oliver, A. A. Raney, & J. Bryant (Eds.), Media effects: Advances in theory and research (4th ed., pp. 115–129). Routledge.
Aron, L., Botella, M., & Lubart, T. (2019). Culinary arts: Talent and their development. In R. F. Subotnik, P. Olszewski-Kubilius, & F. C. Worrell (Eds.), The psychology of high performance: Developing human potential into domain-specific talent (pp. 345–359). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000120-016

Sözlük / Ansiklopedi Maddeleri
American Psychological Association. (n.d.). Just-world hypothesis. In APA dictionary of psychology. Retrieved January 18, 2020, from https://dictionary.apa.org/just-world-hypothesis

Kitap: Yazarı olmayan
Metin içinde atıf: (The Australian Oxford dictionary, 1999)
The Australian Oxford dictionary (3rd ed.). (1999). Melbourne: Oxford University Press.

Kitap: Yazarı kurum olan
Metin içinde atıf: (Australian Bureau of Statistics, 2000)
Australian Bureau of Statistics. (2000). Population by age and sex, New South Wales, 30 June 2000 (ABS Cat. no. 3235.1). Canberra, Australian Capital Territory: Yazar.

Konferans Bildirileri
Dergide basılmış konferans bildirileri
Duckworth, A. L., Quirk, A., Gallop, R., Hoyle, R. H., Kelly, D. R., & Matthews, M. D. (2019). Cognitive and noncognitive predictors of success. Proceedings of the National Academy of Sciences, USA, 116(47), 23499–23504. https://doi.org/10.1073/pnas.1910510116

Konferans kitabında basılmış bildiri
Bedenel, A.-L., Jourdan, L., & Biernacki, C. (2019). Probability estimation by an adapted genetic algorithm in web insurance. In R. Battiti, M. Brunato, I. Kotsireas, & P. Pardalos (Eds.), Lecture notes in computer science: Vol. 11353. Learning and intelligent optimization (pp. 225–240). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-05348-2_21

Tezler
Yayımlanmamış tez
Harris, L. (2014). Instructional leadership perceptions and practices of elementary school leaders [Unpublished doctoral dissertation]. University of Virginia.

Yayımlanmış tez
Kabir, J. M. (2016). Factors influencing customer satisfaction at a fast food hamburger chain: The relationship between customer satisfaction and customer loyalty (Publication No. 10169573) [Doctoral dissertation, Wilmington University]. ProQuest Dissertations & Theses Global.

Web Kaynakları
Web sayfası: Yazarlı
Bologna, C. (2019, October 31). Why some people with anxiety love watching horror movies. HuffPost. https://www.huffpost.com/entry/anxiety-love-watching-horror-movies_l_5d277587e4b02a5a5d57b59e

Kurum
Metin içinde atıf: (World Health Organization, 2018)
World Health Organization. (2018, May 24). The top 10 causes of death. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death

Web sayfası: Tarihi olmayan
Metin içinde atıf: (U.S. Census Bureau, n.d.)
U.S. Census Bureau. (n.d.). U.S. and world population clock. U.S. Department of Commerce. Retrieved January 9, 2020, from https://www.census.gov/popclock/

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Dergimiz, bilimsel yayıncılıkta dürüstlük, şeffaflık ve akademik etik ilkelerini esas almakta olup, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehber, ilke ve politikaları benimsemektedir. Yayın sürecine dâhil olan yazarlar, hakemler, editörler ve yayıncı dâhil tüm paydaşların bu etik ilkelere uygun hareket etmesi beklenmektedir.
Dergiye gönderilen çalışmaların özgün olması, daha önce herhangi bir dergide yayımlanmamış veya eş zamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekmektedir. İntihal, uydurma veya çarpıtılmış veri kullanımı, dilimleme, mükerrer yayın, uygunsuz yazarlık ve çıkar çatışmasının gizlenmesi gibi etik dışı yayın uygulamalarına kesinlikle izin verilmez. Tüm gönderiler benzerlik tespit yazılımları kullanılarak taranmakta olup, etik ihlal tespit edilmesi durumunda COPE yönergeleri doğrultusunda işlem yapılmaktadır.
Yazarlar, çalışmalarının bilimsel ve etik kurallara uygun olarak yürütüldüğünden sorumludur. İnsan veya hayvan deneklerin kullanıldığı araştırmalarda, ilgili Etik Kurul onayının alınmış olması ve gerekli görülen durumlarda bu onaya ait belgelerin makale ile birlikte sunulması zorunludur. Ayrıca, araştırmanın yürütülmesinde sağlanan mali veya kurumsal destekler ile olası çıkar çatışmaları açık bir şekilde beyan edilmelidir.
Hakem değerlendirme süreci gizlilik, tarafsızlık ve objektiflik ilkeleri doğrultusunda yürütülür. Hakemlerin, değerlendirdikleri çalışmalarla ilgili gizliliği korumaları, bilimsel ölçütlere dayalı değerlendirme yapmaları ve varsa çıkar çatışmalarını editöre bildirmeleri beklenmektedir. Editöryal kararlar; çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, dergi kapsamına uygunluğu ve etik ilkelere uyumu esas alınarak verilmektedir.
Etik ihlal şüphesi veya tespiti hâlinde dergimiz, COPE tarafından yayımlanan akış şemaları ve öneriler doğrultusunda inceleme yapar ve gerekli durumlarda makalenin reddi, yayından kaldırılması (geri çekme) veya ilgili kurumların bilgilendirilmesi gibi uygun yaptırımları uygular.

Makalenin Geri Çekilmesi ve Düzeltme Politikası
Yayınlanmış makaleler, bilimsel veya etik açıdan ciddi hatalar içermesi, veri uydurma veya çarpıtma, intihal, mükerrer yayın, etik ihlal ya da benzeri durumların sonradan tespit edilmesi hâlinde geri çekilebilir (retraction). Geri çekme işlemleri, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen ilke ve prosedürler doğrultusunda yürütülür.
Geri çekme kararı; editörler, yayın kurulu ve gerekli durumlarda yazarlar ile ilgili kurumların görüşleri alınarak verilir. Geri çekilen makaleler dergi arşivinde erişime açık kalır, ancak makalenin tüm sayfalarında “Geri Çekildi / Retracted” ibaresi açıkça belirtilir ve geri çekme gerekçesi şeffaf bir şekilde yayımlanır.
Bilimsel bütünlüğü etkileyen ancak makalenin tamamının geri çekilmesini gerektirmeyen durumlarda düzeltme (correction) veya ifade notu (editorial expression of concern) yayımlanabilir.