Mentha spicata L. ve Mentha villoso-nervata L. genotiplerinin bazı uçucu yağ bileşenleri üzerine farklı azot ve fosfor dozlarının etkisi
Öz
Mentha spicata L. ve Mentha villoso-nervata L. genotiplerinin bazı uçucu yağ bileşenleri üzerine azot ve fosfor dozlarının etkilerini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma 2010 ve 2011 yıllarında Erzurum’da yürütülmüştür. Mentha spicata’ya ait iki (2 ve 6 no’lu) ve Mentha villoso-nervata’ya ait bir genotip (4 no’lu) ile üç azot (0, 5 ve 10 kg/da) ve üç fosfor (0, 5, 10 kg/da) dozunun kullanıldığı deneme “Şansa Bağlı Tam Bloklar Deneme Planına” göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Denemenin birinci yılında dekara 5 kg azot dozunda en yüksek α-pinene, β-phellandrene, β-pinene, 3-octanol oranları elde edilirken, ikinci yılında en yüksek α-pinene, β-phellandrene, β-pinene, 3-octanol ve p-cymol oranları azot uygulanmamış parsellerden elde edilmiştir. En fazla ortalama değerlere göre 2010 deneme yılında α-pinene, β-phellandrene, β-pinene ve 3-octanol oranları 5 kg/da fosfor uygulamasında öne çıkarken, 2011 deneme yılında α-pinene ve β-phellandrene oranları fosfor gübrelemesi yapılmamış parsellerde tespit edilmiştir. 10 kg/da fosfor gübrelemesinde ise β-pinene ve 3-octanol ve p-cymol oranları fazla olmuştur. Kullanılan azot ve fosfor dozu ortalamalarına göre; Mentha spicata’ya ait 6 no’lu genotip, her iki deneme yılında da β-phellandrene, p-cymol, ikinci deneme yılında α-pinene ve 3-octanol oranları bakımından ön plana çıkmıştır. Mentha villoso-nervata’nın 4 no’lu genotipi ise 2010 deneme yılında diğer genotiplerden daha fazla α-pinene, β-pinene ve 3-octanol oranlarına sahip olmuştur. Mentha spicata’nın 2 no’lu genotipinde ise ikinci deneme yılında β-pinene ve 6 no’lu genotip ile birlikte en yüksek p-cymol oranı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arslan, Y., Katar, D., Subaşı, İ., 2010. Ankara Ekolojik Koşullarında Japon Nanesi (Mentha arvensis L.) Bitkisinde Uçucu Yağ ve Bileşenlerinin Ontogenetik Varyabilitesinin Belirlenmesi. GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(2): 39-43.
- Başer, K.H.C., Kürkçüoğlu, M., Tarımcılar, G., Kaynak G., 1999. Essential oils of Mentha species from northern Turkey, J. Essent. oil Res., 11: 579-588.
- Baytop, T.,1999. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi. İstanbul: Nobel Kitabevi, 302-304.
- Ceylan, A., 1987. Tıbbi Bitkiler II (Uçucu Yağ İçerenler). Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayın. No:481, Bornova, İzmir.
- Chauhana, R.S., Kaul M.K., Shahi, A.K., Kumar, A., Rama, G., Tawab, A., 2009. Chemical composition of essential oils in Mentha spicata L. accession [IIIM(J)26] from North-West Himalayan region, India. Industrial Crops and Products 29: 654–656.
- Chowdhury, J.U., Nandi, N.C., Uddina, M., Rahmanb, M., 2007. Chemical Constituents of Essential Oils from Two Types of Spearmint (Mentha spicata L. and M. cardiaca L.) Introduced in Bangladesh. Bangladesh J. Sci. Ind. Res. 42(1): 79-82.
- Clark, R.J., Menary, R.C., 1982. Environmental and cultural factors affecting the yield and composition of peppermint oil. VII. International Congress of Essential Oil. 14:74-79.
- Davis, P.H., 1982. Flora of Turkey and the East Aegean Island, Edinburg Univ. Press, Edinburg, 7: 384-394.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
13 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Yeşil, M., & Kara, K. (2017). Mentha spicata L. ve Mentha villoso-nervata L. genotiplerinin bazı uçucu yağ bileşenleri üzerine farklı azot ve fosfor dozlarının etkisi. Akademik Ziraat Dergisi, 6(2), 131-140. https://doi.org/10.29278/azd.370787