Orman üçgülü (Bituminaria bituminosa C.H. Stirt) bitkisinde bazı özelliklerin mevsimsel değişiminin belirlenmesi
Öz
Bu araştırma, Samsun, Sinop ve Kastamonu illerinden toplanmış olan 85 orman üçgülü ‘OÜ’ (Bituminaria bituminosa) genotipi arasından seçilen 42 genotip ile 2015 yılında yürütülmüştür. Seçilen genotiplerde 4 farklı dönemde (15 Ocak, 15 Nisan, 15 Temmuz ve 15 Kasım) bazı morfolojik (bitki boyu, yaprakçık eni, yaprakçık boyu) ve tarımsal (kuru otta ham protein, ADF, NDF ve bazı mineral madde içerikleri) özellikler belirlenmiştir. Değişik ekolojik özellik gösteren yerlerden toplanan OÜ genotiplerinin Ocak, Nisan, Temmuz ve Kasım dönemlerindeki ortalama bitki boyları sırasıyla 13.48 cm, 17.39 cm, 93.06 cm ve 10.40 cm olmuştur. Yapılan çalışmada Ocak, Nisan, Temmuz ve Kasım dönemlerinde genotiplerin ortalama ham protein oranları sırasıyla %22.62, 26.59, 24.57 ve 24.40; ADF oranları %19.19, 18.02, 18.42 ve 18.41; NDF oranları %34.40, 28.71, 27.74 ve 29.59 olarak tespit edilmiştir. OÜ genotiplerinin Ocak, Nisan, Temmuz ve Kasım dönemlerinde sırasıyla ortalama kalsiyum oranları %2.05, 1.88, 1.94 ve 2.02; magnezyum oranları % 0.41, 0.38, 0.60 ve 0.44; fosfor oranları % 0.31, 0.40, 0.41 ve 0.35; potasyum oranları %1.94, 2.63, 2.35 ve 2.30; Ca/P oranları 6.85, 4.72, 4.76 ve 5.88; K/Ca+Mg oranları ise 0.80, 1.17, 0.94 ve 0.95 olarak tespit edilmiştir. Bazı genotiplerin yıl boyunca büyümesini sürdürdüğü ve yeşilliğini koruduğu, yaprak ve taze sürgünlerde yem kalitesinin çok yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sulama ve gübreleme yapılmadığı ve hiçbir hastalık ve zararlısının gözlenmediği dikkate alındığında, uygun çeşitler geliştirildiği zaman, sulanamayan, düşük verimli alanlarda mera ve yem bitkisi olarak yetiştirilme potansiyelinin çok yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Bituminaria bituminosa, morfolojik özellikler, kalite, besin içeriği, mevsimsel değişim
Destekleyen Kurum
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi Birimi
Proje Numarası
PYO.ZRT.1904.15.009
Teşekkür
Bu çalışma OMÜ BAP tarafından PYO.ZRT.1904.15.009 proje numarası ile desteklenmiştir. Bazı veriler Elif Şahin’in Yüksek Lisans Tezinden alınmıştır.
Kaynakça
- Acar, Z., Ayan, İ., & Gülser, C. (2001). Some morphological and nutritional properties of legumes under natural conditions. Pakistan Journal of Biological Sciences, 4(11), 1312-1315.
- Acar, Z., Kumbasar, F., Ayan, I., Can, M., Tuzen, E., Zeybek, S., & Kaymak, G. (2016a). Effects of plant development phases on some morphological, agronomical and chemical traits of Bituminaria bituminosa genotypes. 15th FAO-CIHEAM Mediterranean Grassland. 12-14 April, Orestiada, Greece.
- Acar, Z., Kumbasar, F., Ayan, I., Can, M., Tuzen, E., Zeybek, S., & Kaymak, G. (2016b). Is it possible to develop dormancy groups for Bituminaria bituminosa L. 15th FAOCIHEAM Mediterranean Grassland. 12-14 April, Orestiada, Greece.
- Açıkgöz, E. (2001). Yem Bitkileri. Uludağ Üniversitesi. Güçlendirme Vakfı Yayın, Bursa No: 182.
- AFGC (2009). Relative Feed Value. American Forage and Grassland Council. http://www.buckevenutrition .com /eQuinetechnical/EB22%20RELATIVE%20 FEED%20V ALUE.pdf (13.04.2009).
- Alvarez, S., Mendez, P., Diaz, C., & Fresno, M. (2004). Ingestion, chemical composition and in vivo digestibility of tedera (Bituminaria bituminosa (L.) Stirton), In ‘Reunión Científica de la Sociedad Española para el Estudio de los Pastos, 44., Salamanca (España), Salamanca 337-340 pp.
- Buxton, D. R., & Fales, S. L. (1994). Plant Environment and Quality. Forage Quality, Evaluation and Utilization (Eds. G.C. Fahey, : Collins, D.R. Mertens & L.E. Moser), Madison, WI, USA. 155-199.
- Elinç, F. (2007). Bitki besleme ve toprak verimliliği. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Ders Kitabı, Samsun. No: (57) 1- 268 s.
- FAO (2010). Bituminaria bituminosa C.H. Stirtion.http://www.fao.ory/ag/AGP/agpc/doc/Gbase/new species/tedera/bitbit.htm.
- Fernandez, D., Walker, D.J., Romero, P., & Correal, E. (2010). The physiology of drought tolerance in Tedera (Bituminaria bituminosa). Options Méditerranéennes, 92, 155-159.