Erysiphe corylacearum’un neden olduğu külleme hastalığına karşı Giresun ili fındık üretim alanlarında kimyasal mücadele olanaklarının belirlenmesi
Öz
Fındık (Corylus
avellana L.), üretim ve ihracatında dünya lideri olan Türkiye’nin en önemli
tarımsal ürünlerinden biri olup, özellikle Karadeniz Bölgesi’ndeki çok sayıda
ailenin ana geçim kaynağıdır. Zaman zaman görülen olumsuz hava koşulları
yanında, bazı fındık hastalık ve zararlıları nedeniyle oluşan kayıplar geniş
bir üretici kitlesini ve ülke ekonomisini çok olumsuz yönde etkilemektedir.
Fındıkta son yıllarda Erysiphe
corylacearum U. Braun & S. Takam.’un neden olduğu külleme hastalığı
önemli verim ve kalite kayıplarına neden olmuş ve hastalığa karşı kültürel
önlemlere ilaveten kimyasal mücadele gerekliliği de ortaya çıkmıştır. Bu
çalışma Giresun fındık üretim alanlarında E.
corylacearum’un neden olduğu külleme hastalığına karşı uygun bir ilaçlı
mücadele programı oluşturmak amacıyla yürütülmüştür. 2015 yılında iki program (Program B ve
Program C), 2016 yılında üç program (Program A, Program B ve Program C)
dahilinde, arazi koşullarında bazı bitki koruma ürünlerinin (Fluopyram 200 g/l
+ Tebuconazole 200 g/l, Triadimenol %50, Azoxystrobin 200 g/l + Difenoconazole
125 g/l, Myclobutanil 245 g/l, Thiophanate methyl %70 ve Kükürt (Sulphur) SC
800 g/l etkili maddeli) hastalığa karşı etkinlikleri belirlenmiştir. 2015
yılında yaprak değerlendirmelerine göre Kükürt uygulamaları hem Program B hem
de Program C’de aynı istatistik grupta yer alarak en yüksek etkinliğe sahip
olmuştur (sırasıyla %96.47 ve %93.59 değerleri ile). 2016 yılında da Kükürt
uygulamaları tüm programlarda hem yaprak (sırasıyla %94.16, % 94.30 ve % 85.96
etkinlik değerleri ile) hem de çotanak (sırasıyla %96.58, %92.43 ve %89.43
değerleri ile) değerlendirmelerine göre etkinliği en yüksek olan uygulama
olarak belirlenmiştir. Azoxystrobin 200
g/l + Difenoconazole, Triadimenol ve Fluopyram 200 g/l + Tebuconazole etkili
maddeli fungisitlerin etkinlikleri yıllar ve programlara göre farklılık
göstermekle birlikte genel olarak hastalık kontrolünde etkili oldukları
belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Fındık,külleme,Erysiphe corylacearum
Destekleyen Kurum
Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM)
Proje Numarası
TAGEM-BS-15/10-03/02-14
Teşekkür
Bu çalışma Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) tarafından desteklenmiştir. Çalışmanın istatistik hesaplarını yapan Mustafa ACAR (Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü)’a teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Abasova, L. V., Aghayeva, D.N., Takamatsu, S., 2018. Notes on powdery mildews of the genus Erysiphe from Azerbaijan. Current Research in Environmental & Applied Mycology, 8(1), 30–53.
- Abbott W.S., 1925. A method of computing the effectiveness of an insecticide. J. Econ. Entomol.18: 265-267.
- Anonim 2015. Bitki Hastalıkları Standart İlaç Deneme Metotları (Meyve-Bağ Hastalıkları). http://www.tarim.gov. tr (Erişim tarihi: 10.03.2015).
- Anonim, 2017. 2017 Yılı Fındık Raporu. http://koop.gtb.gov.tr/data/5ad06bb9ddee7dd8b423eb23/2017%20F%C4%B1nd%C4%B1k%20Raporu.pdf(Erişim tarihi: 10.03.2019).
- Anonim, 2019. Bkü Veri Tabanı. https://bku.tarim.gov.tr/ (erişim tarihi: 07.12.2019).
- Ak, K., Sezer, A., Işık, D., Bulam Köse, Ç., Duran, H., Akyol, H., Özdem, A., Bozkurt, V., Beytut, B., Atlamaz, A., Karahan, A., Akbaş, B., Caner, Ö.K., Özenç, N., Altundağ, Ş., Velioğlu, S., Erdoğan, C., 2011. Fındık Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara, 135 s.
- Ak, K., Gümüş, E., Sezer, A., Bulam Köse, Ç., Deligöz, İ., Baltacı, A., Duyar, Ö., Eser, Ü., Çil Turgut, N., Çelik Ertekin, D., Karahan, A., Bozkurt, V., Aydar, A., 2017. Fındık Entegre Mücadele Teknik Talimatı. https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/F%C4%B1nd%C4%B1k%20Entegre-03.09.2017.pdf (Erişim tarihi: 07.12.2019).
- Akbaş, B., İlhan, D., Atlamaz, A., 2005. A preliminary survey of hazelnut (Corylus avellana L.) viruses in Turkey. Acta Hort. (ISHS), 686: 459-465.
- Alay, K., Altınyay, N., Hancıoğlu, Ö., Dündar, F., Ünal, A., 1973. Karadeniz Bölgesi fındıklarında dal kurumaları üzerinde araştırmalar. Bitki Koruma Bülteni,13(4); 202-213.
- Arlı-Sökmen, M., Şevik, M.A., Yılmaz, M.A., 2004. Samsun’da fındık ( Corylus avellana L.) alanlarının Apple mosaic virus (ApMV) ile bulaşıklık durumunun belirlenmesi. Türkiye I. Bitki Koruma Kongresi (8-10 Eylül 2004, Samsun), 173.