Muş İli Merkez İlçesi Sığırcılık İşletmelerinde İneklerin ve Buzağıların Beslenmesi Açısından Mevcut Durum ve Çözüm Önerileri
Öz
Bu araştırma, Muş İli Merkez ilçedeki sığırcılık işletmelerinde ineklerin ve buzağıların beslemesi açısından mevcut durumlarının belirlenmesi ve çözüm önerilerinin ortaya konulması amacıyla yürütülmüştür. Araştırma materyalini, 2019 yılında Muş ili merkez ilçeye bağlı 28 köyde 138 adet sığırcılık işletmesi oluşturmuştur. Araştırmaya konu olan köyler Hızlı Kırsal Değerleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Çiftlik sahipleri ile yem temini, yemin depolanması, ineklerin beslenmesi, buzağıların bakım ve beslenmeleri, ağız sütü miktarı, sütle besleme süresi, buzağı emzirme yöntemi konularında karşılıklı anket çalışması yapılmıştır. İşletmelerde buzağı beslemede, doğal emzirme ve biberonla emzirme olmak üzere iki yöntemin kullanıldığı tespit edilmiştir. Doğal emzirme ve biberonla emzirme yöntemlerini kullanan işletmelerin oranları sırasıyla; % 84.1 ve % 15.9 hesaplanmıştır Biberon yöntemini kullanan 22 işletmede buzağıya ilk 24 saat içerisinde ve toplamda verilen kolostrum (ağız sütü) miktarları sırasıyla; 1.32±0.10 litre ve 4.14±0.18 litre olarak hesaplanmıştır. Normal sütle besleme döneminde buzağıya içirilen ortalama günlük süt miktarı ve ortalama sütle besleme süresi ortalamaları sırasıyla; 5.41±0.28 litre ve 18.75±0.42 hafta olarak belirlenmiştir. İhtiyaç duyulan kaba yem temini açısından yapılan değerlendirmede, çiftliklerin % 25.4'ü kendisinin ürettiği, % 23.9'u çiftlik dışından satın aldığı ve % 50.7'si ise, her iki yöntemi kullandığı tespit edilmiştir. Ele alınan işletmelerin %98.6’sı yonca ve çayır otunu patoz makinesinden geçirerek saman şeklinde işletmede dışarıda depoladıkları belirlenmiştir. Fabrika karma yemi kullanan işletmelerin oranı %67.4 olarak tespit edilmiştir. Bu çiftliklerde karma yemle besleme yalnızca süt yemi olarak ineklere buzağılamayı izleyen bir aylık dönemde yapılmaktadır. İnek başına yedirilen ortalama süt yemi miktarı 3.38±0.17 kg olarak hesaplanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkuş Z, 2009. Konya ilindeki süt sığırcılığı işletmelerinin yapısal özellikleri (Doctoral dissertation, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü).
- Anonim 2020. Hayvancılık İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=101&locale=tr (Erişim tarihi: 05.05.2020)
- Bakan Ö ve Aydın R., 2016. Ağrı İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 47(2): 113-122.
- Bakır G, Kibar M, 2019. Muş İlinde Bulunan Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Bazı Yapısal Özelliklerinin Crostabb Analiziyle Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 22(4): 609-619.
- Budağ C, Keçeci Ş, 2013. Van'da Büyükbaş Hayvan Besilerinde Kullanılan Yemler ve Besi Şekillerine İlişkin Bir Anket Çalışması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 18(1-2): 48-61.
- Cengiz T, Çelem H, 2005. Hızlı Kırsal Değerlendirme Yöntemi: Alpagut Köyü Örneği (Seben Bolu). Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi 6(1-2) (2005), 161-170
- Çalış E, 1999. Çanakkale ili merkez ilçe köylerinde holstein ırkı ithal damızlık süt sığırı yetiştiriciliği yapan işletmelerinin mevcut durum ve sorunları. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,Yüksek Lisans Tezi.
- Daş A, İnci H, Karakaya E, Şengül AY, 2014. Bingöl İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine Bağlı Sığırcılık İşletmelerinin Mevcut Durumu. Türk Tarım ve Doğa Bil. Derg. 1(3): 421- 429
- Diler A, Güler İO, Aydın R, Yanar M, Koçyiğit R, 2017. Erzurum İli Narman İlçesi Sığırcılık İşletmelerinde Çiftlik Yönetimi ve Buzağı Yetiştirme Uygulamaları. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi 32(1): 39-45.
- Diler A, Kocyiğit R, Yanar M, Aydın R, Güler O,Avcı M, 2016. Erzurum İli Hınıs İlçesi Sığırcılık İşletmelerinde Sığır Besleme Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 31(1): 149-156.