Ekmeklik buğday çeşitlerinin tane sterol konsantrasyonlarına demir uygulamalarının etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı sera koşullarında Yunus ve Osmaniyem ekmeklik buğday çeşitlerine demir (Fe) uygulamalarının tane campesterol, stigmasterol ve beta-sitosterol konsantrasyonlarına olan etkisinin araştırılmasıdır.
Materyal ve Yöntem: Çalışmada Fe uygulamaları topraktan 1 ve 5 mg kg-1 dozlarında yapılmış, 5 mg kg-1 Fe uygulamasına ayrıca üç farklı dönemde yapraktan % 0.2 FeSO4.7H2O verilmiştir. Tane olgunluk döneminde hasat edilen örneklerde Fe, campesterol, stigmasterol ve beta-sitosterol analizleri yapılmıştır.
Araştırma Bulguları: Elde edilen sonuçlara göre Fe uygulaması ile hem Yunus hem de Osmaniyem çeşitlerinin tane Fe konsantrasyonlarında istatistiksel olarak önemli (p<0.05) artışların olduğu görülmüştür. Kontrol uygulamasına kıyasla Yunus ve Osmaniyem çeşitlerinin tanelerinde %34 düzeyinde Fe konsantrasyon artışı meydana gelmiştir. Tanede meydana gelen bu konsantrasyon artışına benzer şekilde Fe uygulaması ile Yunus ve Osmaniyem çeşitlerinin campesterol, stigmasterol ve beta-sitosterol konsantrasyonlarının istatistiksel olarak önemli (p<0.01 ve p<0.05) oranlarda arttığı görülmüştür. Tanede Fe konsantrasyonunun artması ile Yunus çeşidinin campesterol konsantrasyonunda %16, stigmasterol konsantrasyonunda % 50 ve beta-sitosterol konsantrasyonunda ise %34.5 artış görülmüştür. Osmaniyem çeşidinde ise campesterol konsantrasyonunda %21.8, stigmasterol konsantrasyonunda %17 ve beta-sitosterol konsantrasyonunda ise %36.5 oranında artışa neden olduğu ortaya çıkmıştır.
Sonuç: Sonuçlar Fe uygulamalarının ekmeklik buğday çeşitlerinin sterol konsantrasyonlarına önemli düzeye etkili olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AOAC, 2000. Association of Official Analytical Che- mists. Official Method of Analysis. 13th edition. Washington DC.
- Canabate, D. B., Segura, C. A., Fernandez-Gutierrez, A., Belmonte, Vega, A., Garrido Frenich, A., Martinez, V. J. L., (2007). Separation and determination of sterols in olive oil by HPLC–MS. Food Chemistry, 102, 593–598.
- Cantrill, R., 2008. Phytosterols, Phytostanols And Their Esters. (Ph.D. thesis), Chemical and Technical Assessment, 69, 1-13.
- El, S. N., 2008. Gıda bileşenlerinin beslenme açısından önemi. Beslenme ders notu. Ege Üniversitesi Mü- hendislik Fakültesi (Web sayfası: http://food. ege.edu.tr/files/gidabeslenmedersnotu.pdf), (Eri- şim Tarihi: 13.09.2016).
- Habib, M. (2009). Effect of foliar application of Zn and Fe on wheat yield and quality. African Journal of Biotechnology, 8(24).
- Kacar, B., İnal, A., 2008. Bitki Analizleri. Nobel Yay., ISBN 978-605-395-036-3.
- Kemmo, S., 2008. HPLC analysis of plant sterol oxidation products. Academic Dissertation. Faculty of Agriculture and Forestry, University of Helsinki, Helsinki.
- Köhler J, Teupser D, Elsässer A, Weingärtner O. Plant sterol enriched functional food and atherosclerosis. Br J Pharmacol 2017; 174(11):1281-1289.
- Marschner, H. (2011). Marschner's mineral nutrition of higher plants. Academic press.
- Marschner, H., Römheld, V., Horst, W. J., & Martin, P. (1986). Root‐induced changes in the rhizosphere: Importance for the mineral nutrition of plants. Zeitschrift für Pflanzenernährung und Bodenkunde, 149(4), 441-456.