Orta Karadeniz bölgesinde yayılış gösteren Primula acaulis subsp. rubra (Primulaceae) alttürü üzerine anatomik bir çalışma
Öz
Amaç: Bu çalışma ile Ordu ili ve çevresinde geniş yayılış gösteren P. acaulis subsp. rubra alttürünün anatomik özelliklerini belirlemek ve diğer taksonlarla olan benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymak amaçlanmaktadır.
Materyal ve Yöntem: Bitki örnekleri 2019 yılında Ordu ilinden toplanmıştır. Toplanan bitkilerin kök, pedisel ve rizomlarından enine, yapraklarından hem enine hem de yüzeysel kesitler elle alınmıştır. Anatomik ölçümler NIS Elements Imaging Software 3.00 SP5 programı kullanılarak yapılmıştır. Bitkilerdeki stoma indeksi hesaplanmıştır.
Araştırma Bulguları: Türün kök, rizom ve pedisellerinde idiyoblast hücreleri bulunmaktadır. Kök pentaarktır. Yaprak amfistomatik ve bilateral tiptedir. Yaprak epidermis hücreleri dalgalı çeperlidir. Antiklinal çeperler kavislidir. Mezofil tabakası 1-2 sıralı palizat parankiması ve 2-3 sıralı sünger parankimasından oluşmaktadır. Yaprakların alt ve üst yüzeylerinde anomositik tip stomalar bulunmaktadır. Yaprağın adaksiyal yüzeyi için stoma indeksi 8.33, abaksiyal yüzeyi için stoma indeksi 11.9 olarak bulunmuştur. Pedisel ve yapraklar üzerinde bir hücreli ve çok hücreli salgı tüyleri bulunmaktadır. Salgı tüyleri peltat ve kapitat tiptedir
Sonuç: Sonuç olarak bu çalışma ile P. acaulis subsp. rubra alttürünün anatomik özelliklerini belirlenmiş, diğer taksonlarla olan benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Cinsin anatomik özelliklerinin ayrıntılı olarak incelenmesi taksonun daha iyi tanınmasını sağlayacaktır. Ordu ve çevresinde fındık bahçelerinde geniş yayılış gösteren takson ile ilgili daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir. Böylece P.acaulis subsp. rubra taksonu hem tıbbi bitki hem de süs bitkisi olarak ekonomiye kazandırılabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçin, Ö.E., Yapar, D., ve Özbucak, T. 2019. Ordu Ve Çevresinde Yayılış Gösteren Primula acaulis subsp. acaulis (Primulaceae) Taksonunun Anatomik Özellikleri. Sempozyum Kitabı, 113.
- Başbülbül, G., Özmen, A., Bıyık, H.H., Sen, Ö., 2008. Antimitotic and antibacterial effects of the Primula veris L. Flower extracts. Caryologia. 61:88-91.
- Baytop, T. 1994., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları, 578.
- Belaeva, T. N., Butenkova, A. N., 2019. Leaf anatomy of valuable species of genus Primula. Ukrainian Journal of Ecology, 9[3]:150-155.
- Bhutia, T.D., Valant-Vetschera, K.M., Adlassnig, W., Brecker, L., 2012. Flavonoids in selected Primula spp.: bridging micromorphology with chemodiversity. Natural product communications, 7[11]:1469-1473.
- Budzianowski, J., Morozowska, M., Wesołowska, M., 2005. Lipophilic flavones of Primula veris L. from field cultivation and in vitro cultures. Phytochemistry, 66[9]: 1033-1039.
- Luna, B. N., Fatima Freitas, M., Baas, P., De Toni, K. L. G., Barros, C. F., (2017. Leaf anatomy of five neotropical genera of Primulaceae. International Journal of Plant Sciences, 178[5]: 362-377.
- Fico, G., Rodondi, G., Flamini, G., Passarella, D., Tomé, F., 2007. Comparative phytochemical and morphological analyses of three Italian Primula species. Phytochemistry, 68[12]: 1683-1691.
- Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M. T., 2012. Türkiye Bitkileri Listesi. Damarlı Bitkiler, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını, 262 s.
- Hu, C.M., Kelso, S. 1996. Primulaceae In: Wu, Z.Y., ve Raven P.H. (eds.), Flora of China Vol. 15. Science Press, pp. 99–185.