Türkiye'deki bazı orkide türlerinin mineral besin elementi ve ağır metal konsantrasyonları
Öz
Amaç: Bu çalışmada, altı orkide türünün yumrusundaki mineral besin elementi (N, P, K, Ca, Mg, S, Fe, Cu, Zn, Mn ve B) ve ağır metal (Co, Cr, Ni ve Cd) seviyeleri standart analitik metotlar kullanılarak belirlenmiştir.
Materyal ve Yöntem: Bu çalışmada bitki materyali olarak Orchis purpurea Huds. subsp. purpurea, Orchis provincialis Balb. ex Lam.& DC., Orchis coriophora L. subsp. coriophora, Ophrys oestifera M. Bieb. subsp. oestifera, Ophrys sphegodes Mill. subsp. caucasica (Woronow ex Grossheim) Soo,Orchis laxiflora subsp. laxiflora Lam kullanılmıştır. Orkide örnekleri Türkiye'nin Karadeniz bölgesinde yer alan Bartın ilinden toplanarak element analizine tabi tutulmuştur.
Araştırma Bulguları: Seçilen bu bitkilerin, makro element konsantrasyonları (N, P, K, Ca, Mg ve S) ortalaması, sırasıyla % 0,86-1.97; % 0.14-0.23; % 1.16-3.38; % 1.01-1.24; % 0,17-0,47 ve % 0,12-0,18 olarak bulundu. Mikro element konsantrasyonları (Fe, Cu, Zn, Mn ve B) sırasıyla, 254-428 mg kg-1, 7.87-16.88 mg kg-1, 20-38 mg kg-1, 22-58 mg kg-1 ve 14-39 mg kg-1 olarak bulundu. Ayrıca numunelerin ağır metal konsantrasyonları, (Co, Cr, Ni ve Cd), sırasıyla, 0.19-0.54 mg kg-1, 0.41-0.90 mg kg-1, 0.61-1.59 mg kg-1, 0.005-0.026 mg kg-1 olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Mineral besin elementleri ve ağır metal konsantrasyonu bitkiden bitkiye değişiklik göstermiştir. Element analizleri, seçilmiş orkide türlerinin kayda değer seviyelerde besin elementi içerdiğini göstermiştir. Orchis provincialis ve Ophyrs oestifera'nın besin elementi konsantrasyonu diğer bitkilerinkinden daha yüksek olarak saptanmıştır. Bu sonuçlar, orkide türlerinin incelenen mineral besinler açısından zengin olduğunu, ayrıca ağır metal konsantrasyonlarının kritik seviyelerin altındaki konsantrasyonlarda olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
mineral besin elementi, orkide türleri, orkide yumrusu, ağır metaller
Kaynakça
- Baytop, T. 1999. Türkiye'de Bitkiler İle Tedavi (geçmişte ve bugün). Nobel Tıp Kitabevi, ISBN: 975-420-021-1, İstanbul.
- Bolat, İ., Kara Ö. 2017. Bitki besin elementleri: Kaynakları, işlevleri, eksik ve fazlalıkları. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(1), 218-228.
- Davis, P.H. 1965-1988. Flora of Turkey and the East Aegean Island. Vol: 1-10, Edinburgh: Ediburgh University Press.
- Davis, P. H., 1965-1985. Flora of Turkey and East Aegean Islands, vol. 1-9. Edinburg University Press, Edinburgh.
- Davis, P. H., Mill, R.R., Tan, K., 1988. Flora of Turkey and East Aegean Islands vol. 10 (suppl. 1). Edinburg University Press, Edinburgh.
- Ergün, N., Yolcu, H., Karanlık, S., Dikkaya, E. 2010. Amanoslar’da (Hatay) yetişen bazı bitki türlerinde ağır metal birikimi ve mineral içerik üzerine bir çalışma. Research Journal of Biology Sciences, 3(2), 121-127.
- Erzurumlu, G.S., Söğüt, Z. 2012. Doğu Akdeniz Bölgesi’nde Doğal Salep Türlerinin Saptanması Ve Mikorizaların Belirlenmesi Üzerine Araştırmalar. Türkiye 2. Orkide ve Salep Çalıştayı. ETAE Yayın No: 153, s 99-124
- Esetlili, B. C., Pekcan, T., Çobanoğlu, Ö., Aydoğdu, E., Turan, S., Anac, D. 2014. Essential plant nutrients and heavy metals concentrations of some medicinal and aromatic plants.
- Görmüş, S., Ergene, N. 2004. Magnezyumun klinik önemi. Genel tıp dergisi, 12(2), 69-75. Rout, G. R., Sahoo, S. 2015. Role of iron in plant growth and metabolism. Reviews in Agricultural Science, 3, 1-24.
- Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M.T. 2012. Checklist of the Turkish Plants (Vascular Plants). Publishing of Nezahat Gökyiğit Botanical Garden and Flora Researches Association. İstanbul.