Çakıldak fındık çeşidinin in vitro sürgün ucu kültürü ile çoğaltılması
Öz
Bu çalışma, 2019 yılında, Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Doku Kültürü laboratuvarında yürütülmüştür. Çalışmada eksplant olarak Çakıldak çeşidinin aktif büyüme dönemindeki sürgün uçları kullanılmıştır. Eksplantların yüzey sterilizasyonu amacıyla ilk olarak %70 etil alkolde 10 sn süre ile bekletme ve ardından % 5 dozundaki sodyum hipoklorid çözeltisinde 15 dakika bekletme uygulamaları yapılmıştır. Yüzey sterilizasyonu tamamlanan eksplantlar 2-3 cm uzunluğunda kesilerek hazırlanmıştır. Eksplantlar sürgün teşviki amacıyla farklı dozlarda hazırlanan BA (0, 1, 2, 3, 4, 5 mg/l) içeren MS ve DKW ortamlarında kültüre alınmıştır. Ayrıca DKW (5mg/l BA+100 µl IBA+ 50 µl GA3) ve MS (1 mg/l BA+100 µl IBA+ 50 µl GA3, 1 mg/l BA+100 µl IBA+ 50µl GA3+0.05 g 138 Fe-EDDHA) kombinasyonları da test edilmiştir. Kültüre alınan eksplantlar dikimden 3 hafta sonra aynı dozlarda hazırlanan taze ortamlarda alt kültüre alınmışlardır. Deneme kapsamında uygulamaların karşılaştırılması amacıyla eksplant canlılık oranı (%) kararma oranı (%), enfeksiyon oranı (%), sürgün uzunluğu (cm), sürgün yaş ağırlığı (g), sürgün kuru ağırlığı (g), yaprak uzunluğu ve nisbi klorofil içeriği (SPAD) özellikleri incelenmiştir.
Araştırma sonucunda Çakıldak çeşidinin in vitro sürgün gelişimi bakımından MS+1 mg/l BA +100 µl IBA+50 µl GA3 (1.240 cm) ile MS+3 mg/l BA (1.200 cm) ortamlarının uygun olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acı, F., Beyhan, N. (2018). Fındığın Tepe Daldırması Yöntemi ile Çoğaltılması. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 4(1):1-12 doi: 10.24180/ijaws.365185
- Anonim, (2020). Türkiye İstatistik Kurumu. www.tuik.gov.tr Erişim tarihi (06.01.2020).
- Babaoğlu, M., Yorgancılar, M., & Akbudak, M.A. (2001). Doku kültürü: temel laboratuar teknikleri. (Editörler M. Babaoğlu, E. Gürel, S. Özcan), Bitki Biyoteknolojisi Cilt I Doku Kültürü ve Uygulamaları, S.Ü. Vakfı Yayınları, Konya, 1-35s.
- Bacchetta, L., Bernardini, C., Di Stefano, G., Pelliccia, O., Cavicchioni, G., & Di Bonito, R. (2005). Molecular characterization by RAPDS and Micropropagation of Italian hazelnut cultivars. Acta Horticulturae. 686, 99-104.
- Bacchetta, L., Aramini. M., Bernardini, C., & Rugini. E. (2008). In vitro propagation of traditional Italian hazelnut cultivars as a tool for the valorization and conservation of local genetic resources. HortScience, 43(2), 562-566.
- Bassil, N. V., Rebhuhn, B. J., Mok, D. W., & Mok, M. C. (1990). Micropropagation of the hazelnut, Corylus avellana. HortScience, 25(9), 1100.
- Beyhan N., (1997). Bazı herbisitlerin fındık dip sürgünü kontrolündeki etkileri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 12(3): 45-55.
- Caboni, E., Frattarell, A., Meneghini, M., Giorgioni. M., & Damiano. C. (2009). Micropropagation of hazelnut Italian cultivars. Italus Hortus, 16(2), 102-105.
- Cheng, T. Y. (1975). Adventitious bud formation in culture of Douglas (Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franco). Plant Science Letters, 5(2), 97-102.
- Driver, J. A., & Kuniyuki, A. H. (1984). In vitro propagation of Paradox walnut rootstock. HortScience, 19(4), 507-509.