Prohexadione-calcium uygulanmış hıyar fidelerine dikim öncesi gibberellik asit uygulamalarının bitki gelişimi üzerine etkileri
Öz
Bu çalışma, hıyar fidelerine boy kontrolünü sağlamak amacıyla uygulanan prohexadione-calcium’un (Pro-Ca) durdurucu etkisinin, gibberellik asit (GA3) uygulamalarıyla ne şekilde etkileneceğinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Hıyar fidelerine ilk gerçek yapraklarının görüldüğü aşamada yapraktan sprey şeklinde Pro-Ca’nın dört dozu (0, 50, 100 ve 200 ppm) ve dikimden hemen önce ise GA3’ün üç dozu (0, 50 ve 100 ppm) yapraktan sprey şeklinde uygulanmıştır. Deneme 4x3 faktöriyel deneme deseninde, 4 tekerrürlü ve her tekerrürde 3 bitki olacak şekilde planlanmıştır. Çalışmada uygulamaların, fide döneminde morfolojik, dikim sonrası dönemde ise morfolojik, pomolojik, yaprak pigment içerikleri ve bitki başına verim parametreleri üzerine etkileri belirlenmiştir.
Sonuç olarak, fide döneminde 50 ve 100 ppm Pro-Ca uygulamalarının fidelerde boy kontrolünü sağlamada, fide kalitesini koruyarak etkili olduğu saptanmıştır. Pro-Ca uygulanan fidelere dikim öncesi yapılan GA3 uygulamalarının ise, Pro-Ca’nın sebep olduğu büyümeyi engelleyici etkinin giderilmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Özellikle 50 ve 100 ppm Pro-Ca uygulanmış bitkilere yapılan 50 ppm GA3 uygulaması, verimde bir azalmaya sebep olmadan, incelenen morfolojik, pomolojik ve yaprak pigment parametreleri üzerinde olumlu etkiler sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler
Hıyar, prohexadione-calcium, gibberellik asit, verim, bitki gelişimi
Kaynakça
- Akdemir, S. (2018). Marul (Lactuca sativa L.) fide kalitesi ve bitki gelişimi üzerine paclobutrazol ve prohexadione-calcium uygulamalarının etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Kırşehir.
- Aktaş, Z. (2017). Melis F1 domates çeşidine Pro-Ca ve farklı gübre uygulamalarının fide gelişimi ve kalitesine etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Hatay.
- Albrecht, E., Schmitz-Eiberger, M., Brauckmann, M., Rademacher, W. & Noga, G. (2004). Use of Prohexadione-Calcium, Vitamin E, and Glycerine for the Reduction of Frost Injury in Apple (Malus domestica) Flowers and Leaves, Europ. J. Hort. Sci., 69 (2), 59-65.
- Altuntaş, Ö. (2016). Prohexadione-calcium uygulamalarının domateste bitki büyümesi besin element alımı ve meyve kalitesi üzerine etkileri, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(1), 98-105.
- Anonim (2021). FİDEBİRLİK Fide üreticileri alt birliği yıllara ve illere göre üye sayısı, http://www.fidebirlik.org.tr/uyelik/fidebirlikin-yillara-ve-illere-gore-uye-sayisi/ [Erişim Tarihi: 20.02.2021].
- Arnon, D.J. (1949). Cooper enzymes in isolated chloroplast: Polyphenoloxidade in Beta vulgaris, Plant Physiology, American Society of Plant Biologists. 24, 1-15.
- Atlar, S. (2006). Bazı mevsimlik çiçeklerde boylanmanın kontrolü üzerine uniconazole ve gibberellik asit uygulamalarının etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
- Başak, H. (2020). Prohexadione-calcium uygulama yöntemlerinin hıyar (Cucumis sativus l.) fidelerinin gelişimi ve yaprak pigmentasyonu üzerine etkileri, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. Cilt 36, sayı 2.
- Bektaş, E. (2019). Hünnap meyvesinin (Ziziphus jujuba mill.) çatlaması üzerine farklı uygulamaların etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu.
- Boztok, S. (2002). Süs bitkilerinde büyüme düzenleyicilerin kullanım alanları. 2. Ulusal süs bitkileri kongresi. Antalya Narenciye ve Seracılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Antalya. Tübitak Yayınları. 361-368.