Araştırma Makalesi

Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi

Cilt: 10 Sayı: 2 3 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı Kilis keçilerinin meme tiplerinin somatik hücre sayısı (SHS) üzerine olası etkilerini araştırmaktır. Çalışma, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan Gaziantep ilinde özel bir Kilis keçi işletmesinde yürütülmüştür. İşletmede 100 baş keçinin 2020 yılında alınan verileri değerlendirilmiştir. Keçilere ait meme özelliklerinin belirlemesi laktasyonun ortasında akşam sağımı sırasında yapılmıştır. Keçilerde somatik hücre sayısı (SHS)’nın tespiti ise oğlakların sütten kesimi sonrasında ardışık olarak 3 kez yapılmıştır. Verilerin istatistiksel olarak varyans analizleri ve çoklu karşılaştırma testleri SAS paket programı ile yapılmıştır. Yapılan değerlendirmede; genel olarak ortalama SHS ve Log10SHS sayıları sırasıyla 937.000±67.190 hücre/ml ve 5.803±0.501 hücre/ml olarak belirlenmiştir. Süt kalitesinin belirlenmesinde kullanılan geometrik SHS değeri ise ortalama 932.321 hücre/ml olarak tespit edilmiştir. Keçilerde asimetrik meme tipine rastlanmamış olup, tespit edilen düz meme, kırık meme ve iki parçalı meme tipleri için ortalama SHS ve Log10SHS sayıları sırasıyla 1.048.800±119.060 hücre/ml, 793.300±212.990 hücre/ml ve 900.100±88.440 hücre/ml ve 5.836±0.523, 5.796±0.315 ve 5.787±0.524 hücre/ml olarak tespit edilmiştir. Keçi meme özellikleri oranları düz meme, kırık meme ve iki parçalı meme tipi için sırasıyla %32.0, %10.0 ve %58 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak; Kilis keçilerinden elde edilen sütlerin ve dolaylı olaraktan süt ürünlerinin halk sağlığı ve insan beslenmesinde güvenle kullanılabileceği ve Kilis keçilerinin süt üretiminde başarılı bir şekilde yetiştirildiği kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte tüm dünyada keçi ırkları için süt kalite standartlarının geliştirilmesi ve belirlenmesine acilen ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Çiğ süt, Kilis keçisi, Meme tipi, Somatik hücre sayısı, Süt kalitesi

Kaynakça

  1. Agossou, D.J. & Koluman Darcan, N. (2017). Sustainability of Local Goat Genetic Resources in the Mediterranean Region. Sustainable Goat Production in Adverse Environments: Volume I, pp 15-29. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-71855-2_2
  2. Aktaş, Z., Kaygısız, A., ve Baş, S. (2012). Kahramanmaraş yetiştirici şartlarında Türk Saanen keçilerinin süt verim özellikleri, bazı meme ölçüleri ve SHS arasındaki ilişkiler. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 15(4), 7-17.
  3. Anitaş, Ö., Göncü, S. & Koluman, N. (2017). The Importance of comatic cell counts in dairy goat husbandry and effect on milk quality. Çukurova J. Agric. Food Sci., 32, 35-42.
  4. Anonim, (1992). Council Directive 92/46/EEC. https://eurlex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri= CELEX:01992L0046-20040501&from=EN
  5. Anonim, (2000). Türk Gıda Kodeksi Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2000/6). Erişim tarihi: 27.03.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23964.pdf
  6. Anonim, (2017). US Food & Drug Administration, Erişim tarihi: 27.03.2021. https://www.fda.gov/media/114169/download ,
  7. Can, A. (2020). Iğdır İlinde Yetiştirilen Halep Keçilerinde Somatik Hücre, Meme Özellikleri ve Süt Verimi Arasındaki İlişkiler. Yüksek Lisans Tezi, Iğdır Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Iğdır
  8. Charon, K. (1993). Morphological characteristics of udders asselection criteria for improvement of mammarygland health and productivity of sheep, 1. Variability and genetic parameters of uddermorphological traits. J. Anim. Feed Sci., 2, 105–116.
  9. Contreras, A., Sierra, D., Sánchez, A., Corrales, J. C., Marco, J. C., Paape, M. J., & Gonzalo, C. (2007). Mastitis in small ruminants. Small Ruminant Research, 68(1-2), 145-153.
  10. Darbaz, I., Salar, S., Sayiner, S., Baştan, İ., Ergene, O., & Baştan, A. (2019). Evaluation of milk glutathione peroxidase and superoxide dismutase levels in subclinical mastitis in Damascus goats. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 43(2), 259-263.

Kaynak Göster

APA
Kaygısız, A., & Yılmaz, İ. (2021). Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi. Akademik Ziraat Dergisi, 10(2), 419-426. https://doi.org/10.29278/azd.905316
AMA
1.Kaygısız A, Yılmaz İ. Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi. Akademik Ziraat Dergisi. 2021;10(2):419-426. doi:10.29278/azd.905316
Chicago
Kaygısız, Ali, ve İsa Yılmaz. 2021. “Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi”. Akademik Ziraat Dergisi 10 (2): 419-26. https://doi.org/10.29278/azd.905316.
EndNote
Kaygısız A, Yılmaz İ (01 Aralık 2021) Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi. Akademik Ziraat Dergisi 10 2 419–426.
IEEE
[1]A. Kaygısız ve İ. Yılmaz, “Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi”, Akademik Ziraat Dergisi, c. 10, sy 2, ss. 419–426, Ara. 2021, doi: 10.29278/azd.905316.
ISNAD
Kaygısız, Ali - Yılmaz, İsa. “Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi”. Akademik Ziraat Dergisi 10/2 (01 Aralık 2021): 419-426. https://doi.org/10.29278/azd.905316.
JAMA
1.Kaygısız A, Yılmaz İ. Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi. Akademik Ziraat Dergisi. 2021;10:419–426.
MLA
Kaygısız, Ali, ve İsa Yılmaz. “Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi”. Akademik Ziraat Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2021, ss. 419-26, doi:10.29278/azd.905316.
Vancouver
1.Ali Kaygısız, İsa Yılmaz. Kilis keçilerinde somatik hücre sayısı üzerine meme tiplerinin etkisi. Akademik Ziraat Dergisi. 01 Aralık 2021;10(2):419-26. doi:10.29278/azd.905316