Yarı kurak iklim koşullarında bazı atdişi mısır (Zea mays L. indentata) genotiplerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışma ile yarı kurak iklim koşullarına uygun ve yüksek tane verimine sahip at dişi mısır genotiplerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Araştırma 2018 yılında Şanlıurfa II. Ürün koşullarında 26 adet atdişi mısır çeşidinde tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede her parsel 5 m uzunluğunda 4 sıradan oluşmuştur. Sıra arası 70 cm, sıra üzeri 20 cm ve ekim derinliği 5-6 cm olarak ayarlanmıştır. Her bir parsel alanı 14 m2 olarak oluşturulmuştur. Araştırma Bulguları: Elde edilen veriler varyans analizine tabii tutulmuş, ortalamalar arasındaki fark Duncan testine göre karşılaştırılmıştır. Araştırmada sömek oranı hariç, bitki boyu (cm), ilk koçan yüksekliği (cm), sap kalınlığı (mm), koçan çapı (mm), koçan uzunluğu (cm), koçanda tane ağırlığı (g koçan-1), bin tane ağırlığı (g), hektolitre ağırlığı (kg h-1), koçanda tane sayısı (adet koçan-1), tane verimi (kg da-1) ve protein oranı (%) bakımından genotipler arasında istatistiki olarak önemli farklılık belirlenmiştir. Sonuç: Araştırmada kullanılan AJEEB (1373.75 kg da-1), AGM 1644 (1360.97 kg da -1), 94 MAY 66 (1506.39 kg da -1), 72 MAY 88 (1374.76 kg da-1), PL 618 (1410.43 kg da-1), CADIZ (1347.47 kg da-1), PL 538 (1315.95 kg da-1) genotipleri 1300 kg da -1’in üzerinde tane verimi vermiştir. Ancak 94 MAY 66 ve PL 618 genotipleri 1400 kg da-1 üzerinde tane verimi ile ön plana çıkan genotipler olmuşlardır. AJEEB genotipi gerek bitki boyu, gerekse tanede protein oranı bakımından silajlık olarak da değerlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alan, Ö., Sönmez, K., Budak, Z., Kutlu, İ., & Ayter, N.G. (2011). Eskişehir ekolojik koşullarında ekim zamanının şeker mısırın (Zea mays saccharata Sturt.) verim ve tarımsal özellikleri üzerine etkisi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 25(4), 34-41.
- Anonim. (2018). Şanlıurfa Meteoroloji Müdürlüğü 2018 Yıllık Hava Raporları, Şanlıurfa.
- Ayrancı, R., & Sade, B. (2004). Konya ekolojik şartlarında yetiştirilebilecek atdişi melez mısır (Zea mays L. indentata Sturt.) çeşitlerinin belirlenmesi. Bitkisel Araştırma Dergisi, 2, 6-14.
- Budak, B., Soya., H., & Avcıoğlu, R. (2014). İzmir ili farklı lokasyon koşullarında kimi mısır (Zea mays L.) çeşitlerinin ıı. ürün olarak tane verimi ve bazı verim özellikleri üzerinde bir araştırma. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 24(1), 21-28.
- Bakış, B. (2018). Mardin ekolojik koşullarında ıı. ürün olarak yetiştirilen bazı tanelik mısır (Zea mays L. indentata) çeşitlerinin verim ve bazı verim unsurlarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Siirt Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Siirt.
- Bozokalfa, M. K., Eşiyok, D., & Uğur, A. (2004). Ege bölgesi koşullarında ana ve ıı. ürün bazı hibrit şeker mısır (Zea mays L. var. saccharata) çeşitlerinin verim, kalite ve bitki özelliklerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 41(1), 11-19.
- Cihangir, H. (2013). Organik yetiştirilen cin mısırı (Zea mays L. everta) ve tatlı mısırda (Zea mays L. saccharata) farklı besin kaynaklarının verim ve kalite üzerine etkisi. Doktora Tezi, Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa.
- Çetin, A. (2009). Mısırda verim ve verim unsurları yönüyle genotip x cevre interaksiyonunun belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
- Demiray, Y. G., & Kılıç, H. (2015). Bingöl ekolojik şartlarına uygun tane mısır (Zea mays L.) çeşitlerinin belirlenmesi. 11. Tarla Bitkileri Kongresi ,7-10 Eylül, 255-258, Çanakkale.
- Doğanlar, C. (2018). Farklı lokasyonlarda yetiştirilen bazı melez mısır çeşit adaylarının verim ve verim öğelerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.