Türk Boy Adlarında Geçen Bag ve Ok Sözcüklerinin Anlamları
Öz
Çalışmada bazı Türk boy adlarında daima sayı sıfatı ile birlikte bulunan bag ve ok sözcüklerinin hangi anlamları ifade ettikleri araştırıldı. Ayrıca, Kül Tigin ve Bilge Kağan anıtlarında geçen idi oksuz ibaresindeki ok sözcüğünün tam olarak hangi anlamda kullanıldığı tespit edilmeye çalışıldı. Yan anlamlarını tespit etmek için her iki sözcük de Türk tarihî lehçelerinin ve çağdaş lehçelerinin sözlüklerinde tarandı. Yine yazıtlarda geçen Altı Çub Sogdak Bodun boy adında bulunan çub sözcüğünün, bag ve ok sözcükleri ile anlam olarak bağlantıları olabileceği ihtimaline karşı bazı kaynaklarda bu sözcük için verilen anlamlandırmalar değerlendirildi. Oksuz sözcüğünün olumsuz anlamda değil tam tersine olumlu anlamda ve bağlama uygun olarak kullanıldığı tespit edildi.
Anahtar Kelimeler
Eski Türkçe, bag, ok, çub, idi oksuz
Kaynakça
- Azǝrbaycan Elmlǝr Akademiyası Nǝsimi Adına Dilçilik Institutu. (2010). Azǝrbaycan Dialektoloji Lüğǝti II. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Ercilasun, A. & Akkoyunlu, Z. (2020). Dîvânu Lugâti’t-Türk. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Erdal, M. (2004). A Grammar of Old Turkic. Leiden-Boston. Brill.
- Gökyay, O.Ş. (2007). Dedem Korkudun Kitabı. Kabalcı Yayınevi.
- Kaya, C. (2011). Köktürkçe İdi Oksuz Üzerine. III. Uluslararası Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 2011, 463-467.
- Koç, K., Bayniyazov, A. & Başkapan, V. (2019). Kazak Türkçesi-Türkiye Türkçesi Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Kúnos, I. (1902). Šejχ Sulejman Efendi’s Čagataj-Osmanisches wörterbuch. Publications de la Section Orientale de la Société Ethnographique Hungroise.
- Mirkamal, A. (2015). Kültegin ve Bilge Kağan Yazıtlarındaki İdi O(o)qs(u)z Sözü Üzerine. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2015, (4/1) 16-24.
- Naskali, E. & Duranlı, M. (2019). Altayca-Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Necip, E.N. (1995). Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.