Birlikte Yaşama Kültürünün Dijital Çizgi Romanlar ile Geliştirilmesi: Sosyal Bilgiler Dersinde Öğrenci Çalışmaları
Öz
Bu araştırma, sosyal bilgiler dersinde dijital çizgi roman kullanımının öğrencilerin birlikte yaşama kültürüne ilişkin kavramları nasıl algıladıklarını ve bu kavramları bireysel anlatılar aracılığıyla nasıl ifade ettiklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, İstanbul’da bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 36 beşinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüş ve nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi benimsenmiştir. Sekiz haftalık uygulama sürecinde öğrencilere çizgi romanın temel yapısı, senaryo oluşturma ilkeleri ve dijital çizgi roman hazırlama süreci hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Ardından öğrenciler, “birlikte yaşama kültürü” ve “farklılıklara saygı” temaları çerçevesinde bireysel olarak dijital çizgi romanlarını oluşturmuşlardır. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin sürece ilişkin deneyimlerini ve sosyal değerlere yönelik yaklaşımlarını yansıtmalarını amaçlayan açık uçlu sorulardan oluşan bir form kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda, öğrencilerin çizgi roman içeriklerinde empati, hoşgörü ve saygı gibi birlikte yaşama kültürünün temel bileşenlerine çeşitli biçimlerde yer verdikleri gözlemlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin bu kavramları bireysel anlatı kurguları içinde anlamlandırarak farklı durumlar üzerinden ifade ettikleri dikkat çekmiştir. Elde edilen bulgular, dijital çizgi romanların sosyal bilgiler dersinde kültürel kavramların öğrenci merkezli biçimde ele alınmasına katkı sağlayan anlamlı ve özgün bir öğretim aracı olabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
çizgi roman, birlikte yaşama kültürü, sosyal bilgiler eğitimi, değerler eğitimi, dijital öğretim materyalleri, nitel araştırma
Kaynakça
- Akgün, İ. (2008). Çizgi romanın tarihsel gelişimi ve eğitimde kullanımı. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 28(3), 45–59.
- Akkoyunlu, B. (1993). Görsel okuryazarlık ve eğitimdeki yeri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 21–25.
- Alkan, A. (2010). Eğitimde çizgi roman kullanımının öğrenci başarısına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Alsaç, Ü. (1994). Türkiye’de karikatür, çizgi roman ve çizgi film (1. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.
- Çelikkaya, T. (2017). Sosyal bilgiler dersinde araç-gereç ve materyal kullanımının önemi. In R. Sever & E. Koçoğlu (Eds.), Sosyal bilgiler öğretiminde eğitim teknolojileri ve materyal tasarımı (2. bs.). Ankara: Pegem Akademi.
- Çiçek-Şentürk, Ö. (2020). Argümantasyon destekli eğitici çizgi romanların çevreye etkisi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
- Derdiyok, R. (2019). A comparative study on the objectification of female characters in comic books and a comic book application (Unpublished master’s thesis). Hacettepe University, Ankara.
- Eisner, W. (1985). Comics and sequential art. Tamarac, FL: Poorhouse Press.
- Gardner, H. (1993). Multiple intelligences: The theory in practice. New York: Basic Books.