Araştırma Makalesi

Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı

Cilt: 5 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı

Öz

Bu makale, dilbilim ve bilişsel bilimlerin en köklü tartışmalarından biri olan dilin doğuştanlığı hipotezini ve bu hipotezin temel dayanağı olan “Uyaran Eksikliği Argümanı”nı (UEA) incelemektedir. Noam Chomsky tarafından modern dilbilime kazandırılan bu argüman, çocukların maruz kaldıkları sınırlı, kusurlu ve karmaşık dilsel girdiden yola çıkarak bu girdinin çıktıdaki dil zenginliğini tek başına açıklayamayacağını savunur. Makale rasyonalist gelenekten beslenen doğuştancı yaklaşım ile deneyimci, bilişselci ve etkileşimci alternatifleri karşılaştırmalı olarak sunmaktadır. Çalışmada UEA’nın tarihsel gelişimi; “izdüşüm problemi”, “negatif kanıt eksikliği” ve “zekâdan bağımsızlık” gibi temel iddiaları üzerinden ele alınmaktadır. Ardından bu argümana yönelik metodolojik, nörobilimsel ve kullanım temelli eleştiriler değerlendirilmektedir. Eleştiriler, girdinin aslında sanıldığından daha zengin olduğunu ve genel öğrenme mekanizmalarının dil edinimi için yeterli olabileceğini vurgular. Sonuç olarak makale UEA’nın güncel hesaplamalı modeller ve istatistiksel öğrenme verileri ışığında nasıl yeniden yorumlandığını tartışarak dilin edinimi ve kökenine dair tartışmaların çok disiplinli doğasına dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

uyaran eksikliği, dil edinimi, doğuştanlık, evrensel dilbilgisi

Kaynakça

  1. Aksu-Koç, Ayhan. (1998). The role of input vs. universal predispositions in the emergence of tense-aspect morphology: Evidence from Turkish. First Language, 18, 255–280.
  2. Aksu-Koç, Ayhan., & Slobin, Dan Isaac. (1985). The acquisition of Turkish. İçinde D. I. Slobin (Ed.), The Crosslinguistic Study of Language Acquisition (Cilt 1, ss. 839–878). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  3. Arbib, Michael A. (2005). From monkey-like action recognition to human language: An evolutionary framework for neurolinguistics. Behavioral and Brain Sciences, 28(2), 105–124.
  4. Arbib, Michael A. (2012). How the Brain Got Language: The Mirror System Hypothesis. Oxford: Oxford University Press.
  5. Baker, Carl L. (1979). Syntactic theory and the projection problem. Linguistic Inquiry, 10(4), 533–581.
  6. Bates, Elizabeth., & MacWhinney, Brian. (1987). Competition, variation, and language learning. İçinde B. MacWhinney (Ed.), Mechanisms of Language Acquisition. Lawrence: Erlbaum Associates.
  7. Behme, Christina., & Deacon, S. Helene. (2008). Language learning in infancy: Does the empirical evidence support a domain specific language acquisition device? Philosophical Psychology, 21(5), 641–671.
  8. Bellugi, Ursula vd. (2013). Dissociation between language and cognitive functions in Williams syndrome. İçinde D. Bishop & K. Mogford (Ed.), Language Development in Exceptional Circumstances (ss. 177–189). London: Psychology Press.
  9. Bender, Emily M. vd. (2021). On the dangers of stochastic parrots: Can language models be too big? Proceedings of the 2021 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (FAccT 2021), 610–623.
  10. Bergelson, Elika., & Aslin, Richard N. (2017). Nature and origins of the lexicon in 6-mo-olds. Proceedings of the National Academy of Sciences, 114(49), 12916–12921.

Kaynak Göster

APA
Kerimoğlu, C. (2026). Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı. BABUR Research, 5(1), 1-28. https://doi.org/10.66119/babur.1939913
AMA
1.Kerimoğlu C. Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı. BABUR Research. 2026;5(1):1-28. doi:10.66119/babur.1939913
Chicago
Kerimoğlu, Caner. 2026. “Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı”. BABUR Research 5 (1): 1-28. https://doi.org/10.66119/babur.1939913.
EndNote
Kerimoğlu C (01 Haziran 2026) Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı. BABUR Research 5 1 1–28.
IEEE
[1]C. Kerimoğlu, “Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı”, BABUR Research, c. 5, sy 1, ss. 1–28, Haz. 2026, doi: 10.66119/babur.1939913.
ISNAD
Kerimoğlu, Caner. “Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı”. BABUR Research 5/1 (01 Haziran 2026): 1-28. https://doi.org/10.66119/babur.1939913.
JAMA
1.Kerimoğlu C. Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı. BABUR Research. 2026;5:1–28.
MLA
Kerimoğlu, Caner. “Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı”. BABUR Research, c. 5, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-28, doi:10.66119/babur.1939913.
Vancouver
1.Caner Kerimoğlu. Dilin Doğuştanlığı ve Uyaran Eksikliği Argümanı. BABUR Research. 01 Haziran 2026;5(1):1-28. doi:10.66119/babur.1939913