Araştırma Makalesi

Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi

Sayı: 25 7 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi

Öz

Bu çalışma, Türk şiirinde arı sembolünün klasik dönemden modern döneme uzanan ve yüzyıllarca devam eden serüvenini ele almaktadır. Arı, Türk edebî hayal dünyasında yalnızca bir hayvan değil, ilham, çalışkanlık, kolektif düzen ve manevî üretim gibi anlamların taşıyıcısı olarak işlenmiştir. Çalışmanın amacı, bu sembolün her dönemde nasıl yeni anlamlar yüklenip hangi geleneksel boyutlarını koruduğunu somut şair ve mısra örnekleri üzerinden ortaya koymaktır. Bu doğrultuda önce arının metafizik ve kültürel kökenleri ele alınmış; ardından klasik divan şiirinde sevgili-bal teşbihi ve şair-arı özdeşliği üzerinden kazandığı incelmiş mazmun yapısı incelenmiştir. Halk ve tekke edebiyatı bölümünde Yunus Emre ve Pir Sultan Abdal merkezli olarak arının vahdet-i vücûd düşüncesindeki yeri tartışılmıştır. Modern şiir bölümünde ise Cahit Külebi, Nazım Hikmet, Sezai Karakoç ve Cahit Zarifoğlu örnekleri üzerinden arı imgesinin nasıl dönüştüğü gösterilmiştir. Sonuç olarak Türk şiirinde arının, geleneğin sürekliliğini ve modern dönüşümü aynı anda taşıyan çok katmanlı bir sembol olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

türk şiiri, arı, sembolizm, kültür, dönüşüm

Kaynakça

  1. Acar, G. & Güneş, M. (2023). Klasik Türk Şiirinde Bal. Anasay, 26, 26-38.
  2. Ayaz, E. S. (2011). Türkiye Türkçesinde Arı ile İlgili Atasözleri ve Deyimler. ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, "Kültürümüzde Arıcılık", (Ed. E. G. Naskali ve H. O. Altun), 1/1, 86-101.
  3. Ergun, S. N. (2017). Bektaşî Şairleri ve Nefesleri (haz. A. Asude Soysal Doğan). Ankara: Çolpan Kitap.
  4. Erkut, S. (2011). Hititler'de Arı ve Bal. ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, "Kültürümüzde Arıcılık", 1/1, 36-39.
  5. Gölpınarlı A. & Boratav P. N. (2010), Pir Sultan Abdal. İstanbul: Derin Yayınları.
  6. Gürer, A. (2000). Şeyh Gâlib'in Şiirlerinde Bir Anlatım Özelliği. Türkoloji Dergisi, 13/1, 102-105.
  7. Karakoç, S. (2004). Gün Doğmadan: Şiirler. İstanbul: Diriliş Yayınları.
  8. Kırgız Sağın, A. N. (2011). Yunus Emre'nin Şiirlerinde Arı, Bal ve Kovan. ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, "Kültürümüzde Arıcılık", 1/1, 63-68.
  9. Külebi, C. (1998). Bütün Şiirleri. İstanbul: Adam Yayınları.
  10. Lenger, D. S. (2011). Antik Çağda Karia Bölgesinde Bal. ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, "Kültürümüzde Arıcılık", 1/1, 28-35.

Kaynak Göster

APA
Elaltuntaş, Ö. F., & Tokiz, O. (2026). Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi. Bingöl Araştırmaları Dergisi, 25. https://doi.org/10.53440/bad.1959190
AMA
1.Elaltuntaş ÖF, Tokiz O. Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi. BAD. 2026;(25). doi:10.53440/bad.1959190
Chicago
Elaltuntaş, Ömer Faruk, ve Onur Tokiz. 2026. “Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi”. Bingöl Araştırmaları Dergisi, sy 25. https://doi.org/10.53440/bad.1959190.
EndNote
Elaltuntaş ÖF, Tokiz O (01 Eylül 2026) Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi. Bingöl Araştırmaları Dergisi 25
IEEE
[1]Ö. F. Elaltuntaş ve O. Tokiz, “Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi”, BAD, sy 25, Eyl. 2026, doi: 10.53440/bad.1959190.
ISNAD
Elaltuntaş, Ömer Faruk - Tokiz, Onur. “Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi”. Bingöl Araştırmaları Dergisi. 25 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.53440/bad.1959190.
JAMA
1.Elaltuntaş ÖF, Tokiz O. Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi. BAD. 2026. doi:10.53440/bad.1959190.
MLA
Elaltuntaş, Ömer Faruk, ve Onur Tokiz. “Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi”. Bingöl Araştırmaları Dergisi, sy 25, Eylül 2026, doi:10.53440/bad.1959190.
Vancouver
1.Ömer Faruk Elaltuntaş, Onur Tokiz. Akademik Literatür Işığında Türk Edebiyatında Arı Sembolizmi. BAD. 01 Eylül 2026;(25). doi:10.53440/bad.1959190