BİNGÖL VE BİTLİS’İN BİRİNCİ DÜNYA HARBİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
Öz
Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşında birçok cephede savaşmak zorunda kalmıştır. İlk olarak Kafkas Cephesinde Ruslara karşı savaşan Osmanlı ordusu, çetin kış şartları ve Rus ordusunun çok güçlü olması nedeniyle büyük zayiat vermiş, Ruslar Bitlis ve Muş`u alarak batıya doğru ilerlemişlerdir. Ordunun yetersiz kalması üzerine bölge halkından milis kuvvetler teşkil edilerek, Ruslar durdurulmaya çalışılmıştır. Çapakçur, Genç, Solhan ve Kiğı`daki aşiretlerden oluşturulan milis kuvvetler bölgeyi olağanüstü şartlar altında savunmuşlardır. Çanakkale zaferinden sonra bölgeye atanan Mustafa Kemal ve silah arkadaşları, milis kuvvetlerin de desteği ile Rusları bugünkü Bingöl sınırları içinde geri püskürtmeyi başarmışlardır. Dört ay içinde Muş ve Bitlis’in düşmandan temizlenmesini sağlarken, bölge halkının da çektikleri işkence ve katliamdan kurtulmasını temin etmişlerdir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçora, Ergün Öz, Van ve Çevresinde Ermeni İsyanları (1896-1916), Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yay., Genişletilmiş 2. Baskı, İstanbul, 2007.
- Akçora, Ergün Öz, Röportaj Bekir Yörük, Van, 1984.
- Akçora, Ergün Öz, “Bingöl Vilayetinin Dünya Savaşı ve Milli Mücadelemizdeki Yeri” Genel Kurmay Askeri Tarih ve Stratejik ve Etüt ve Türk Askeri Tarih Komisyonu Başkanlığı (ATASE), S. 23, Ankara, 1987, s. 79-87.
- Akçora, Ergün Öz, “Bitlis’te Rus-Ermeni Mezalimi Ve Bitlis’in Kurtuluşu” Genel Kurmay Askeri Tarih ve Stratejik ve Etüt ve Türk Askeri Tarih Komisyonu Başkanlığı (ATASE), S. 23, Ankara, 1988, s. 48-49.
- Alay, Okan, Kültür Dünyamızda Bingöl, 2. baskı, Elazığ, 1996.
- Armanoğlu, Fahir, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1980), Türkiye İş Bankası Yay., Ankara, 1983.
- Atase Başkanlığı Arşivi, 1/1 K. 44 D. 207, F. 2.
- Atase Başkanlığı; Türk İstiklal Harbi, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi, Kısım 2, c. II. Kafkas Cephesi, Ankara,1978.
- Baran, Şadiye, Bingöl Tarihi, (Yayımlanmamış Lisans Tezi), Fırat Üniversitesi Tarih Bölümü, Elazığ, 1990.
- Baysanoğlu, Şevket, Atatürk ve Diyarbakır, Diyarbakır Üniversitesi 100. Yıl Yayını, Diyarbakır, 1981.