MODERN ZAZA EDEBİYATINDA ŞİİR, HİKÂYE VE ROMAN TÜRLERİNE DAİR TESPİT VE TAHLİLLER

Modern/Modernizm terimleri, 17. yüzyıldan itibaren bilim, kültür ve siyaset alanlarındaki gelişmelere bağlı olarak yenilikçi eksende toplumsal değişime ayak uyduran zihniyettir. Modern anlayış veya Modernizm sanat, mimari ve edebiyat gibi alanlarda 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren konuşulur ve 20. yüzyılın başından itibaren etkili olur. Modern tarzı ortaya çıkaran ve gelişimini sağlayan feodalizm, kilise, yüzyıl savaşları, 1. ve 2. Dünya Savaşları gibi yıkıcı etkisi olan tutum ve gelişmelerdir. Yeni ve çağdaş olana tutunan modernizm günlük yaşamın etkilerinin azaldığı bir süreçte bir edebiyat ve sanat akımı olarak belirir. Modern edebi türler ‘ulusal, özgürlük, insan öznesi ve sosyal olaylar’ ekseninde insanın yalnızlığı, yaşadığı sıkıntılar, çıkmazları, gerçeklik, bilinç ve bilinçaltı gibi konuları ele alırlar. Modern edebiyat, geleneksel yapı ve anlatımı reddeder, yeni olan tarzı günün anlayışına uydurmaya çalışır. Modern edebi eserlerde toplumun değer çatışmaları, insanın bunalımları, karmaşık ruh hali, yerleşik olan değerlere isyanın yanı sıra realist ve alegorik bir anlatım söz konusudur. İnsan psikolojisini çeşitli felsefik ve edebi akımların etkisinde edebi türlere bağlı irdeleyen modernizm anlatılan olayın insan üzerindeki etkilerini esas alır. Batı edebiyatında 17. Yüzyıldan itibaren etkili olan modern edebiyat, Türk edebiyatında 19. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren etkili olur. Çeşitli nedenlerden dolayı yazılı edebiyat ürünlerini geç bir zamanda veren Zaza edebiyatında ise bu etki 1980’li yıllardan itibaren görülür. Bu çalışma, modern Zaza edebiyatı geçiş sürecini etkenler ve şiir, öykü, roman gibi türler etrafında ele almaktadır.