Özel Eğitim Öğretmeni Algısına İlişkin Özel Eğitim Öğretmenlerinin ve Genel Eğitim Öğretmenlerinin Metaforlarının Karşılaştırılması

Öz

Bu araştırmanın amacı özel eğitim öğretmeni algısına ilişkin özel eğitim öğretmenlerinin ve genel eğitim öğretmenlerinin kullandıkları metaforları karşılaştırmaktır. Bu amaçla bu araştırmada nitel araştırma yönteminden yararlanılarak özel eğitim öğretmeni algısı sistematik metafor analizi yoluyla incelenmiştir. Araştırmanın katılımcıları amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklem kullanılarak belirlenmiştir. Bu araştırmaya, 48 özel eğitim öğretmeni ve 49 farklı branştan genel eğitim öğretmenleri katılmıştır. Bu araştırmanın verileri bir soru ve sorunun cevabı için boşluk doldurma bölümleri içeren bir form aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tümevarımsal yöntemle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, özel eğitim öğretmenlerinin en çok sabır taşı/küpü, anne, gökkuşağı ve sihirli değnek metaforlarını kullandıkları belirlenmiştir. Genel eğitim öğretmenleri ise en çok melek, sabır taşı, güneş ve anahtar metaforlarını kullanmışlardır. Her iki gruptaki öğretmenin kullandığı metaforlar karşılaştırıldığında, her iki gruptaki öğretmenlerin metaforlarından oluşan altı tema belirlenmiştir. Aynı zamanda sadece özel eğitim öğretmenlerinin metaforlarından oluşan bir tema ortaya çıkmıştır. Bu altı tema sırasıyla; ender bulunan ve mucizevi bir varlık, çevresini ve öğrencilerin geleceğini aydınlatan bir kaynak, güvenli ve kapsayıcı bir ortam yaratan biri, sebatkâr biri, kompetan biri ve değeri anlaşılmayan biri olarak özel eğitim öğretmenidir. Bu temalardan farklı olarak sadece özel eğitim öğretmenlerinin metaforlarından oluşan bir bütünün önemli bir parçası olarak özel eğitim öğretmeni teması da araştırma sonucunda ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• özel eğitim öğretmeni
• genel eğitim öğretmeni
• metafor

Comparison of Special Education Teachers' and General Education Teachers' Metaphors Regarding the Perception of Special Education Teacher

Öz

The aim of this study is to compare the metaphors used by special education teachers and general education teachers regarding the perception of special education teacher. For this purpose, in this study, the perception of special education teacher was analysed through systematic metaphor analysis by using qualitative research method. The participants of the study were determined by using criterion sampling from purposeful sampling methods. In this study, 48 special education teachers and 49 general education teachers from different branches participated. The data of this study were collected through a questionnaire containing a question and fill-in-the-blank sections for the answer of the question. The data obtained were analysed by inductive method. As a result of the research, it was determined that special education teachers mostly used the metaphors of patience stone/cube, mother, rainbow and magic wand. On the other hand, general education teachers mostly used the metaphors of angel, patience stone, sun and key. When the metaphors used by both groups of teachers were compared, six themes consisting of the metaphors of both groups of teachers were identified. At the same time, only one theme consisting of the metaphors of special education teachers was identified. These six themes are respectively, special education teacher as; a rare and miraculous being, a resource that illuminates its environment and the future of students, someone who creates a safe and inclusive environment, a persevering person, a competent person and someone whose value is not understood. Unlike these themes, the theme of the special education teacher as an important part of a whole consisting of only the metaphors of special education teachers was also revealed as a result of the research.

Anahtar Kelimeler

• Special education teacher
• general education teacher
• metaphor

Kaynakça

1. Açar, D. , Kaya, G. ve Güneş, G. (2017). Özel gereksinimli bireyler hakkındaki görüşlere ilişkin metafor çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (62) , 935-944. https://doi.org/10.17755/esosder.284397
2. Ainscow, M. (1999). Understanding the development of inclusive schools (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203016619
3. Akbulut, F. ve Akşin Yavuz, E. (2021). Öğretmen adayları kapsayıcı eğitim hakkında ne düşünüyor?. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 6 (1), 33-52. http://ijeces.hku.edu.tr/en/pub/issue/60500/756554
4. Altındağ Kumaş, Ö., ve Süer, S. (2020). Öğretmen adaylarının özel eğitime ilişkin metaforik algıları. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(28), 1076-1101. https://doi.org/10.26466/opus.676175
5. Ataman, A. (2005). Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitim. A. Ataman (Ed.), Özel eğitime giriş içinde (ss. 9-30). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
6. Aydın, İ. S., ve Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmen ve öğrenci kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar. Turkish Studies, 5(3), 818-842. https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkegitimdergisi/issue/41487/478058
7. Ball, D. L., Thames, M. H., ve Phelps, G. (2008). Content knowledge for teaching: What makes it special? Journal of Teacher Education, 59, 389–407. https://doi.org/10.1177/0022487108324554
8. Başgül, M. ve Uluçınar Sağır, Ş. (2017). Sınıf öğretmenlerinin özel eğitimle ilgili metaforik algılarının incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 249- 280. https://dergipark.org.tr/tr/pub/amauefd/issue/30641/332339

9. Berliner, D. C. (1990). If the metaphor fits, why not wear It? The teacher as executive. Theory into Practice, 29(2), 85-93. http://dx.doi.org/10.1080/00405849009543437
10. Billingsley, B. S. (2004). Special education teacher retention and attrition: A critical analysis of the research literature. The Journal of Special Education, 38, 39–55. https://doi.org/10.1177/00224669040380010401
11. Boe, E. E., Cook, L. H., ve Sunderland, R. J. (2008). Teacher turnover: Examining exit attrition, teaching area transfer, and school migration. Exceptional Children, 75(I), 7–31. https://doi.org/10.1177/001440290807500101