Üniversite Öğrencilerinin Dijital Oyun Bağımlılığı Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Dijital oyunlar günümüzde binlerce oyuncunun aynı anda bir araya geldiği sanal dünyaları oluşturmaktadır. Bu durum çoğu zaman bireyleri sosyal etkileşimler ve gerçek hayat bağlantılarından koparabilmektedir. Dijital oyun bağımlılığı, gün geçtikçe daha fazla insanın etkilendiği bir bağımlılık türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Dijital oyun bağımlılığı ile ilgili psikososyal sorunların genç yetişkinlik ve yetişkinlik dönemlerinde daha fazla görüldüğü yapılan araştırmalarla ortaya konulmaktadır. Üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeylerini bilmek dijital oyun bağımlılığının teşhisi ve tedavisi için onlara gereken rehberliği sunmak için gereklidir. Bu sebeple Bingöl Üniversitesi Meslek Yüksekokullarında öğrenim görmekte olan toplam 129 öğrenci ile gerçekleştirilen çalışma ile meslek yüksekokulu öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. P>0,05 anlamlılık değeri dikkate alınarak dijital oyun bağımlılığı üzerine gerçekleştirilen bu araştırmanın sonuçları, katılımcıların çoğunluğunun riskli grupta bulunduğunu 61(%47,3) ve alt boyut analizinde belirgin farklılıkların olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları doğrultusunda, meslek yüksekokulu yöneticilerine, öğrencilere yönelik düzenlenecek dijital oyun bağımlılığı seminerlerinin rehberlik açısından kritik bir öneme sahip olduğu önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital oyun
• Bağımlılık
• İnternet
• Dijital oyun bağımlılığı
• Üniversite Öğrencisi

Examining the Digital Game Addiction Levels of University Students

Öz

Digital games today create virtual worlds where thousands of players come together simultaneously. This situation often leads individuals to disconnect from social interactions and real-life connections. Digital game addiction is emerging as a type of addiction that affects an increasing number of people each day. Research indicates that psychosocial problems related to digital game addiction are more prevalent during young adulthood and adulthood. Understanding the levels of digital game addiction among university students is essential for providing the necessary guidance for the diagnosis and treatment of digital game addiction. Therefore, this study was conducted with a total of 129 students enrolled in vocational schools at Bingöl University to determine the levels of digital game addiction among vocational school students. With a significance value of P>0.05 taken into consideration, the results of this research on digital game addiction reveal that the majority of participants are in the risky group, with 61 (47.3%). Sub-dimension analysis also indicates significant differences. In line with the research findings, it is recommended that seminars on digital game addiction be organized for vocational school administrators and students, considering their critical importance in terms of guidance.

Anahtar Kelimeler

• Digital game
• Addiction
• Internet
• Digital game addiction
• University student

Kaynakça

1. Akbaba, D. & Çetinkaya Yıldız, E. (2024). Üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığını yordamada yaşantısal kaçınma, ait olma ve psikolojik iyi oluşun rolü. Bağımlılık Dergisi. 25(1):31-42. https://doi.org/10.51982/bagimli.1269225
2. Akgül, E., Birimoğlu Okuyan, C., Turan, A., & Atalay, N. (2023). Sağlık bilimleri fakültesinde öğrenim gören üniversite öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ile duygusal yeme davranışları arasındaki ilişki. AICMES 3rd ınternatıonal conference on current scıentıfıc studıes. June 28-30, 2023, Amman
3. APA (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). APA Publishing.
4. Arıkan, G. & Öztürk, A. (2020). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi (Güneydoğu Anadolu örneği). Spor Eğitim Dergisi, 4(3), 157-168.
5. Arslan, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International e-Journal of Educational Studies (IEJES), 4(7), 27-41. https://doi.org/10.31458/iejes.600483
6. Aydın, F., & Horzum, M. B. (2015). Öğretmenlerin bilgisayar oyun bağımlılık düzeylerini yordayan değişkenlerin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 2(1), 52-66.
7. Bayrak, A. & Demirel, M. (2023). Atipik bir rekreasyon etkinliği olarak dijital oyunlar ilgilenimi ve bağımlılığı: üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 72-81. https://doi.org/10.32706/tusbid.1330651
8. Bayraktar, F., & Gün, Z. (2007). Incidence and correlates of Internet usage among adolescents in North Cyprus. Cyberpsychology & behavior : the impact of the Internet, multimedia and virtual reality on behavior and society, 10(2), 191–197. https://doi.org/10.1089/cpb.2006.9969

9. Bhagat, S., Jeong, E. J., & Kim, D. J. (2020). The role of individuals’ need for online social interactions and interpersonal incompetence in digital game addiction. International Journal of Human–Computer Interaction. 36(5), 449-463. https://doi.org/10.1080/10447318.2019.1654696
10. Bülbül, H., Tunç, T. & Aydil, F. (2018). Üniversite öğrencilerinde oyun bağımlılığı: kişisel özellikler ve başarı ile ilişkisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 97-111. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.423745
11. Can, H.C., & Tekkurşun-Demir, G. (2020). Sporcuların ve E-spor oyuncularının dijital oyun bağımlılığı ve dijital oyun bağımlılığına ilişkin farkındalık düzeyleri. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 364-384. https://doi.org/10.31680/gaunjss.770600
12. Carrillo, J. A. (2015). La dimensión social de los videojuegos online: De las comunidades de jugadores a los e-sports. Comunicación: Revista Científica en el Ámbito de la Comunicación Aplicada, 5(1), 39–51.
13. Çakıcı, G. (2018). Ergenlerde Dijital Oyun Bağımlılığı ve Öfkeyi İfade Etme Biçimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Tez No. 512473). [Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
14. Çakılcı, E. F. (2013). Çok Oyunculu Çevrimiçi Video Oyunu Oynayan Bireylerde Video Oyunu Bağımlılığı ve Saldırganlık (Tez No. 322072). [Yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
15. Çakır, V. D. (2021). Analysis of the digital game addiction of high school students ın terms of the relationship between loneliness and ınternet parenting styles, and ınvestigation of digital game addiction ın terms of various demographics (Tez No. 701779). [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
16. Çavuş, S., Ayhan, B., & Tuncer, M. (2016). Bilgisayar oyunları ve bağımlılık: Üniversite öğrencileri üzerine bir alan araştırması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 43, 265-289.
17. Çebi M. & Albay F. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığına ilişkin farkındalığının incelenmesi. The Journal of Academic Social Science. 10(127), s. 72-81 http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.57951
18. Çelikkalp, Ü. & Irmak, A. Y. (2022). Ergenlerde psikososyal sorunlar ile ilişkili risk faktörleri. Sakarya Tıp Dergisi, 12(2), 245-254. https://doi.org/10.31832/smj.1016192
19. Çelikkanat, Ş., Özgüç, S. & Kuşlu, S. (2024). Üniversitenin dijital bağımlılık düzeylerinin üstbiliş ile ilişkisi. Etkili Hemşirelik Dergisi, 17(2), 190-201. https://doi.org/10.46483/jnef.1468508
20. D Griffiths, M., J Kuss, D., & L King, D. (2012). Video game addiction: Past, present and future. Current Psychiatry Reviews, 8(4), 308-318. https://doi.org/10.2174/157340012803520414
21. Dursun, A. & Eraslan Çapan, B. (2018). Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ve psikolojik ihtiyaçlar. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 128-140. https://doi.org/10.17679/inuefd.336272
22. Erkuş, A. (2006). Sınıf öğretmenleri için ölçme ve değerlendirme: Kavramlar ve uygulamalar. Ekinoks Yayınları Erten, P. (2019). Z kuşağının dijital teknolojiye yönelik tutumları. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 190-202.
23. Göldağ, B. (2018). Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeylerinin demografik özelliklerine göre incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1287-1315
24. Griffiths, M. D. (2010). The role of context in online gaming excess and addiction: Some case study evidence. International Journal of Mental Health and Addiction, 8(1), 119-125. https://doi.org/10.1007/s11469-009-9229-x
25. Gunuc, S. (2017). Peer ınfluence in ınternet and digital game addicted adolescents: ıs ınternet / digital game addiction contagious? International Journal of High Risk Behaviors and Addictio, 6(2). https://doi.org/10.5812/ijhrba.33681
26. Hazar, E., & Hazar, Z. (2019). Üniversite öğrencileri için dijital oyun bağımlılığı ölçeği (Uyarlama çalışması). Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(2), 308-322. https://doi.org/10.25307/jssr.652854
27. Hazar, Z., & Hazar, M. (2017). Çocuklar için dijital oyun bağımlılığı ölçeği. Journal of Human Sciences, 14(1), 203-216.
28. Huan, V. S., Ang, R. P., & Chye, S. (2014). Loneliness and shyness in adolescent problematic Internet users: The role of social anxiety. Child & Youth Care Forum, 43(5), 539–551. https://doi.org/10.1007/s10566-014-9252-3
29. Huck, S.W. (2012). Reading statistics and research (6th editon). Pearson.
30. İrge, N. T., & Şen, E. (2021). Çalışanların dijital teknolojiye yönelik tutumlarının ve iç girişimcilik özelliklerinin bireysel iş performanslarına etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2556–2579.
31. Jeong, E.J., Kim, D.J., Lee, D.M., & Lee, H.R. (2016). A Study of Digital Game Addiction from Aggression, Loneliness and Depression Perspectives. İçinde Tung X. & Ralph H.(Eds.), Proceedings of the 49th Annual Hawaii International Conference on System Sciences (ss. 3769-3780). IEEE
32. Kabakçı Yurdakul, I. (2013). Evren ve örneklem. İçinde Kurt (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri (ss. 75-91). Anadolu Üniversitesi.
33. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. (15.Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
34. Kayhan, O. & Sabah, S. (2022). Sedanter ve spor yapan öğrencilerin dijital oyun bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 111-120.
35. Kim, E. J., Namkoong, K., Ku, T., & Kim, S. J. (2008). The relationship between online game addiction and aggression, self-control and narcissistic personality traits. European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists, 23(3), 212–218. https://doi.org/10.1016/j.eurpsy.2007.10.010
36. Kneer, J., Rieger, D., Ivory, J. D., & Ferguson, C. (2014). Awareness of risk factors for digital game addiction: interviewing players and counselors. International Journal of Mental Health Addiction, 12(5), 585-599. https://doi.org/10.1007/s11469-014-9489-y
37. Koçoğlu, D. (2019). Üniversite öğrencilerinin çevrimiçi oyun bağımlılık düzeyine göre tüketici karar verme tarzlarının değerlendirilmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (2): 1815-1830 https://doi.org/10.33206/mjss.463117
38. Kovess-Masfety, V., Keyes, K., Hamilton, A., Hanson, G., Bitfoi, A., Golitz, D., Koç, C., Kuijpers, R., Lesinskiene, S., Mihova, Z., Otten, R., Fermanian, C., & Pez, O. (2016). Is time spent playing video games associated with mental health, cognitive and social skills in young children? Social psychiatry and psychiatric epidemiology, 51(3), 349–357. https://doi.org/10.1007/s00127-016-1179-6
39. Kurtbeyoğlu, Ş. (2018). Ortaokul öğrencilerinin demografik özelliklerinin oyun bağımlılığı ile ilişkisi (Tez No. 524019). [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi] YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
40. Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M., & Peter, J. (2009). Development and validation of a game addiction scale for adolescents. Media Psychology, 12(1), 77–95. https://doi.org/10.1080/15213260802669458
41. Miezah, D., Batchelor, J., Megreya, A. M., Richard, Y., & Moustafa, A. A. (2020). Video/computer game addiction among university students in ghana: Prevalence, correlates and effects of some demographic factors. Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 30(1), 17-23. https://doi.org/10.5455/PCP.20200320092210
42. Orak, M. E., Üzüm, H. & Yılmaz, E. (2021). Üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin belirlenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6 (2), 279-293. https://doi.org/10.25307/jssr.961293
43. Ögel, K. (2012) İnternet bağımlılığı, internetin psikolojisini anlamak ve bağımlılıkla başa çıkmak. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
44. Özdamar, K. (1999). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi (2. Baskı). Kaan Kitapevi.
45. Özok, H. İ., & Aka, P. (2021). Pandemi nedeniyle evde kalan genç yetişkinlerin bilinçli farkındalık ve stres kontrolü ile ilgili görüşleri. Turkish Studies-Educational Sciences, 16(2). 1087-1104. http://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.48264
46. Satılmış, S. E., Öntürk, Y., Özsoy, D., & Yaraş, A. (2023). Üniversite öğrencilerinin serbest zaman doyumu ve dijital oyun bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18 (1), 1-15. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1145244
47. Sayeed MA, Rasel MSR, Habibullah AA, & Hossain MM (2021). Prevalence and underlying factors of mobile game addiction among university students in Bangladesh. Global Mental Health, 8, e35, 1–10. https://doi.org/10.1017/gmh.2021.34
48. Sung, Y., Nam, T. H., & Hwang, M. H. (2020). Attachment style, stressful events, and Internet gaming addiction in Korean university students. Personality and Individual Differences, 154, Article 109724. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.109724
49. Şimşek, A. (Ed.). (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Anadolu Üniversitesi.
50. Taş, İ., Eker, H., & Anlı, G. (2014). Orta öğretim öğrencilerinin internet ve oyun bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 1(2), 37-57.
51. Tavşancıl, E. (2002). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi (1. Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
52. Tombul, D. (2023). İstanbul-Sofya üzerinden dijital oyun bağımlılığı değerlendirmesi: Üniversite öğrencileri arasında bir karşılaştırma örneği (Tez No. 825554). [Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi] YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
53. Tunç, S., & İncedere, L. (2022). Shmyo öğrencilerinin dijital teknoloji ile ilişkileri ve bağımlılık durumları. Rahva Teknik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 171-178.
54. Uzunsakal, E., & Yıldız, D. (2018). Alan araştırmalarında güvenilirlik testlerinin karşılaştırılması ve tarımsal veriler üzerine bir uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 14-28.
55. Üzgü, M. A., Bozgüney, R., Can, B., Ozlu, M., vd. (2023). Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 75-82.
56. Wang, L., & Zhu, S. (2011). Online game addiction among university student [International - Degree project, 15HECs]. Gavle Üniversitesi. https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:hig:diva-13757
57. WHO. (2020, October). Addictive behaviours: Gaming disorder. World Health Organization https://www.who.int/features/qa/gaming-disorder/en/https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en#1448597234
58. WHO. (2024, January) Mortalite ve Morbidite İstatistikleri için ICD-11. https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en#1448597234
59. Yalçın Irmak, A., & Erdoğan, S. (2016). Ergen ve genç erişkinlerde dijital oyun bağımlılığı: Güncel bir bakış. Türk Psikiyatri Dergisi, 27(2), 128- 137.
60. Yücekaya, H.B. (2019). İnternet oyun oynama bozukluğu, akılcı olmayan inançlar, başa çıkma stratejileri ve öz-denetim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Tez No. 594051). [Yüksek lisans tezi, İbn Haldun Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
61. Yücel, E., Kılınç, A., Gölbaşi Koç, S.D., Ünsal, A., & Arslantaş, D. (2023). Bir tıp fakültesi öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ve algılanan sosyal destek düzeyinin değerlendirilmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 4(7), 28-43. https://doi.org/10.51503/gpd.1175263