SWARA Yöntemi ile İşletmede Mesleki Eğitim Yeri Seçim Kriterlerinin Değerlendirilmesi: Örnek Bir Araştırma

Öz

İşletmede mesleki eğitim, üniversitede bölümlerin müfredatında yer almaya başlamış, öğrencilere derslerini pratiğe dökebilme, iş yaşamına yönelik deneyim kazanma ve ağ oluşturma gibi birçok avantaj sağlamaktadır. Ancak, lisans düzeyindeki öğrencilerin işletmede mesleki eğitim yeri bulma sürecinde karşılaştıkları zorlukların ve bu sürecin etkinliğini artırmaya yönelik faktörlerin literatürde yeterince ele alınmadığı görülmüştür. Bu çalışmada, bir vakıf üniversitesinin Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünde öğrenim gören son sınıf öğrencilerinin işletmede mesleki eğitim sürecine ilişkin deneyimlerinin ve işletme seçim kriterlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçtan hareketle öğrencilere bu süreçteki deneyimleri açık uçlu sorularla, işletme seçerken öncelik verdikleri kriterler işletmede mesleki eğitim yeri seçim kriterleri ağırlıklandırma ölçeği ile sorulmuştur. Açık uçlu soruların içerik analizi ile analizinde, öğrencilerin eğitim yeri bulmak için çoğunlukla Kariyer.net ve LinkedIn'i kullandıkları, üniversiteleri tarafından desteklendiklerini hissettikleri, departmanlarından memnuniyet duydukları, gelecekteki stajyerlere eğitim yerini erken aramaya başlamalarını ve ısrarcı olmalarını tavsiye ettikleri ortaya çıkmıştır. Devamında kriter ölçeği SWARA yöntemi ile analiz edildiğinde, kariyer fırsatı (0.168) en önemli kriter olurken, güvenlik (0.040) en az önemli kriter olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• İşletmede Mesleki Eğitim
• SWARA (Adım Adım Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi)
• Çok Kriterli Karar Verme

Evaluation of Workplace Learning Place Selection Criteria Using the SWARA Method: A Sample Research

Öz

Workplace learning has started to be included in the curricula of departments at the university, providing students with many advantages such as putting their lessons into practice, gaining experience in business life and networking. However, it has been observed that the difficulties encountered by undergraduate students in the process of finding a workplace learning place and the factors to increase the effectiveness of this process have not been sufficiently discussed in the literature. In this study, it is aimed to evaluate the experiences of the final year students studying in the Department of Management Information Systems of a foundation university regarding the workplace learning process and the business selection criteria. For this aim, students were asked about their experiences in this process with open-ended questions, and the criteria they prioritised when choosing a business were asked with the weighting scale of the criteria for choosing a workplace learning place. In the analysis of the open-ended questions with the content analysis revealed that students mainly used Kariyer.net and LinkedIn to find training places, felt supported by their universities, were satisfied with their departments, and advised future trainees to start looking for a training place early and to be persistent. Then, by analyzing the criteria scale with SWARA, career opportunity (0.168) was the top criterion, while security (0.040) was the least important.

Anahtar Kelimeler

• Workplace Learning
• SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis)
• Multiple Criteria Decision Making

Kaynakça

1. K Aknar, A., Başçı, A., and Kartal, M. (2023). Determination of Internship Place Selection Criteria of Students in Tourism Field With Pre-Bachelor’s Degree Education By SWARA Method. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(2), 1126-1141. DOI: 10.21325/jotags.2023.1236
2. Alkol, N., ve Deniz, K. (2024). “İşletmede Mesleki Eğitim” Programına Kayıtlı Öğrencilerin Mesleki Dil Öğrenimleri. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 5(13), 15-25. https://doi.org/10.46236/jovosst.1372375
3. Aydagül, B. (2017). Yeni sanayi devrimi ve eğitim. https://www.mess.org.tr/
4. Çetin, E. (2020). SWARA. Ed. M. Atan ve Ş. Altan. Örnek Uygulamalarla Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri. (s.273-286). Gazi Kitabevi, Ankara.
5. Demir, F., İlhan, E., ve Kalaycı, N. (2019). Yükseköğretimde Hedeflenen Dönüşümü Gerçekleştirme Araçlarından Eğitim Programı 4.0. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(28), 432-466. https://doi.org/10.35675/befdergi.643291
6. Deniz, K., ve Sarıkale, H. (2023). Meslek Yüksekokullarında Muhasebe Stajından Beklentiler, Staj Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 26(2), 504-514. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1315701
7. Durukan, K. A., ve Öncel, S. Y. (2013). Üniversite Öğrencilerinde İşsizlik Kaygısı Durumunun Değerlendirilmesi, Kırıkkale Üniversitesi Bilimde Gelişmeler Dergisi, 2(1), 108-117.
8. İstanbul Gedik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İşletmede Mesleki Eğitim Yönergesi (Tarih yok). https://www.gedik.edu.tr/wp-content/uploads/25-Isletmede-Mesleki-Egitim-Yonergesi.pdf (Erişim Tarihi: 11 Temmuz 2024)

9. İstanbul Gedik Üniversitesi Uygulamalı Eğitimler Çerçeve Yönergesi (Tarih yok). https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/183188 (Erişim Tarihi: 11 Temmuz 2024)
10. Karataş, K., Ardıç, T., ve Oral, B. (2017). Öğretmenlik Mesleğinin Yeterlikleri ve Geleceği: Metaforik Bir Analiz. Electronic Turkish Studies, 12(33). http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12665
11. Keršuliene, V., Zavadskas, E. K., and Turskis, Z. (2010). Selection of rational dispute resolution method by applying new step‐wise weight assessment ratio analysis (SWARA). Journal of business economics and management, 11(2), 243-258.
12. Korkmazer, F. (2020). Üniversite Öğrencilerinin İşsizlik Kaygısı Algılarının İncelenmesi. Business Economics and Management Research Journal, 3(2), 141-152.
13. Mıhoğlu, B. A., Afşar, B., ve Suna, S. (2018). İşsizlikle mücadelede mesleki eğitimin önemi ve firmaların mesleki kurslara bakışı: Konya ili örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 21(2), 407-416.
14. OECD. (2016). Getting skills right: Assessing and anticipating changing skill needs. http://www.oecd.org/
15. Oğuz, A., ve Ustasüleyman, (2016). T. Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Staj Yeri Seçimini Etkileyen Faktörlerin Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ile Ağırlıklarının Belirlenmesi: Kemah Meslek Yüksekokulu Örneği. Uluslararası Erzincan Sempozyumu, 503-509.
16. Özdemir, M. (2019). Muhasebe Meslek Adaylarının (Stajyer) Sorunları ve Beklentileri: Giresun Özelinde Bir Araştırma. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 377-390.
17. Resmî Gazete (1986).Mesleki Eğitim Kanunu, www.resmigazete.gov.tr (Erişim Tarihi: 10 Temmuz 2024) Sarıbıyık, M. (2013). Meslek yüksekokullarında nitelikli işgücü yetiştirmek için 3+ 1 eğitim modeli. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 1(1), 39-41.
18. Stanujkic, D., Karabasevic, D., and Zavadskas, E. K. (2015). A framework for the selection of a packaging design based on the SWARA method. Engineering Economics, 26(2), 181-187. https://doi.org/10.5755/j01.ee.26.2.8820
19. Surat, A. ve Ceran, D. (2020). Üniversite öğrencilerinin işsizlik kaygısı. ISPEC Journal of Social Sciences & Humanities, 4(3), (145-166). https://doi.org/10.46291/ISPECIJSSHvol4iss3pp145-166
20. Thi Ngoc Ha, N., and Dakich, E. (2022). Student internship experiences: areas for improvement and student choices of internship practices. Education+ Training, 64(4), 516-532. https://doi.org/10.1108/ET-09-2021-0337
21. Vukić, M., Kuzmanović, M., and Vukić, M. (2022). Students' perspective of internship in vocational higher education. Management: Journal of Sustainable Business and Management Solutions in Emerging Economies, 27(1), 11-20. DOI: 10.7595/management.fon.2020.0018
22. Yalçınkaya, B., ve Saydam, V. (2018). Staj süreçlerinin öğrencilerin mesleki beklentilerine etkisi: Marmara üniversitesi bilgi ve belge yönetimi bölümü üzerine bir inceleme. Arşiv Dünyası, (20), 1-20.
23. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (Sekizinci Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
24. Yurdoğlu, H., ve Kundakcı, N. (2017). SWARA ve WASPAS yöntemleri ile sunucu seçimi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(38), 253-270. https://doi.org/10.31795/baunsobed.645105
25. Zhao, H., and Liden, R. C. (2011). Internship: A recruitment and selection perspective. Journal of Applied Psychology, 96(1), 221. DOI: 10.1037/a0021295